وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با ارسال پیامی روشن برای قاهره تأکید کرد که در حال حاضر هیچ موضوع اختلافی میان تهران و قاهره وجود ندارد و ایران آمادگی کامل دارد هر زمان که طرف مصری اراده کند، روابط دو کشور به طور کامل احیا شود.
سیدعباس عراقچی جمعه شب ششم شهریورماه در حاشیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی در جمع میهمانان این رویداد، در پاسخ به پرسشی درباره روابط ایران و مصر گفت: «هیچ زمینه اختلافی در حال حاضر بین ایران و مصر وجود ندارد»؛ جملهای که به عنوان مهمترین پیام تهران به قاهره در ماههای اخیر ارزیابی میشود.
تماسهای هفتگی تهران و قاهره
رئیس دستگاه دیپلماسی با اشاره به سطح بالای رایزنیها میان دو کشور توضیح داد که به صورت مستمر با بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر در تماس است و تقریباً هر هفته یک بار به صورت تلفنی گفتوگو میکنند. به گفته عراقچی، آخرین تماس تلفنی دو وزیر روز شنبه ۳۱ مردادماه انجام شد و در آن آخرین تحولات منطقه غرب آسیا، از جمله وضعیت خلیج فارس و دریای سرخ و تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها مورد بررسی قرار گرفت.
پیش از آن نیز در دوم مردادماه، عراقچی و عبدالعاطی درباره تشدید تنش میان ایران و آمریکا و راهکارهای برقراری صلح، ثبات و امنیت پایدار در منطقه به صورت تلفنی تبادل نظر کرده بودند. این رایزنیها حتی پیش از امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد نیز ادامه داشته است.
آخرین دیدار حضوری وزرای خارجه دو کشور ۲۴ اردیبهشتماه در حاشیه نشست وزیران امور خارجه کشورهای عضو بریکس در دهلینو انجام شد و آخرین سفر عراقچی به قاهره نیز شهریور ماه سال گذشته صورت گرفت؛ سفری که به گفته وزیر خارجه، نقطه عطفی در روند روابط دوجانبه بود.
روابط رو به جلو پس از توافق قاهره
عراقچی ۱۸ شهریورماه ۱۴۰۴ بلافاصله پس از سفر به مصر که به «توافق قاهره» میان ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی انجامید، روابط با مصر را «واقعا رو به جلو» توصیف کرده و گفته بود بسیاری از موانع برطرف شده و درک و فهم بسیار خوبی میان دو طرف وجود دارد. او تأکید کرده بود که علاوه بر مسائل دوجانبه، مشورتهای منطقهای تهران و قاهره نیز به طور فعال در جریان است.
وزیر خارجه در پیامی در شبکه ایکس نیز با قدردانی از نقش برجسته و سازنده دولت مصر در تسهیل روند دیپلماسی نوشت: «ملت ایران، دوست تمام کشورهایی است که راه صلح را بر مسیر درگیری و تنش ترجیح میدهند.»
عراقچی در اظهارات اخیر خود نیز بار دیگر یادآور شد که جمهوری اسلامی خواهان احیای رابطه با مصر است و درخواستها و مسائلی که از سوی قاهره مطرح بوده، از سوی تهران انجام شده است. او تصریح کرد: «هرگاه دوستان ما در مصر به نتیجه برسند و آمادگی احیای رابطه را داشته باشند، ما هم آمادگی داریم.»
هشدار نسبت به عملیات پرچم دروغین
در هفتههای اخیر برخی تحولات تلاش کرده است فضای مثبت میان دو کشور را تحت تأثیر قرار دهد. هشتم مردادماه شرکت امنیت دریایی «امبری» مدعی شد حداقل یک پهپاد به تأسیسات ذخیرهسازی گاز طبیعی مایع (LNG) آمریکا در بندر دمیاط مصر اصابت کرده و برخی رسانهها، ایران و انصارالله یمن را عامل این حمله معرفی کردند.
نخستوزیر مصر، مصطفی مدبولی، با اشاره به خسارات وارده، تأکید کرد که قاهره درباره هویت عامل حمله به بندر دمیاط بر اساس گمانهزنی عمل نمیکند. عراقچی نیز پنجشنبه هشتم مرداد با هشدار نسبت به عملیاتهای پرچم دروغین رژیم صهیونیستی در منطقه، به زبان عربی در شبکه ایکس نوشت: «مصر دوست و شریک مهمی در منطقه است و امنیت آن برای ما از بالاترین درجه اهمیت برخوردار است. همه ما باید در برابر توطئههای اسرائیل و عملیاتهای پرچم دروغین که با هدف تضعیف صلح منطقهای طراحی شدهاند، هوشیار باشیم. این تهدید آشکار، مشترک و ناشی از هراس دشمن از همبستگی مسلمانان است.»
واکنش تهران به شایعات نظامی
در ماههای گذشته گزارشهایی درباره استقرار سامانههای پدافندی و موشکی مصر در امارات و انتشار تصویری از عبدالفتاح السیسی در کنار جنگندههای مصری همراه با ادبیات تند علیه ایران منتشر شد. سخنگوی وزارت امور خارجه، اسماعیل بقائی، ۱۸ خردادماه در نشست هفتگی خود در واکنش به این گزارشها گفت: «حتما دوستان مصری ما میدانند که کسب اعتبار از مجرای شناخت دقیق دوست و دشمن صورت میگیرد، نه از طریق تهدید یک کشور اسلامی که در مواجهه با رژیم صهیونیستی قرار دارد.»
بقائی با تأکید بر اینکه ایران هیچ مشکلی با مصر و هیچ یک از کشورهای مسلمان و عرب منطقه ندارد، افزود: «ما مصمم به حفظ اصل حسن همجواری و روابط خوب با همه کشورها و ملتهای منطقه هستیم.» او به کشورهایی که دغدغه انسجام اسلامی و عربی دارند توصیه کرد مراقب باشند خواسته یا ناخواسته آب به آسیاب دشمن نریزند.
وی ۲۱ اردیبهشتماه نیز در پاسخ به پرسشی درباره اعزام جنگندههای مصری به امارات و احتمال مشارکت قاهره در رهگیری پهپادهای ایرانی تصریح کرده بود: «روابط ما با مصر، رابطهای مبتنی بر احترام متقابل است. تماسها بین وزرای امور خارجه به صورت مستمر در موضوعات مختلف دوجانبه و منطقهای برقرار است. آنچه به امنیت و ثبات منطقه مربوط میشود، منحصرا به کشورهای منطقه مربوط است و هرگونه مداخلهای که امنیت منطقه را خدشهدار و اعتماد جمعی را تضعیف کند، از نظر ما مردود است.»
نقش مصر در پرونده هستهای ایران
مصر در سالهای اخیر همواره تلاش کرده نقش میانجی و تسهیلگر در پرونده هستهای ایران ایفا کند. اسماعیل بقائی ۱۶ آذرماه سال گذشته گفته بود مصر یکی از طرفهایی است که همیشه سعی کرده مساعی جمیله خود را به کار گیرد و تهران از این تلاشها قدردانی میکند.
قاهره شهریور ۱۴۰۴ میزبان نشستی با حضور عراقچی و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود که پس از سه دور مذاکره در تهران و وین درباره شیوه جدید همکاری پس از حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، به توافق قاهره منجر شد. این توافق در ۱۸ شهریورماه به امضا رسید، اما عمر آن کوتاه بود. عراقچی همان زمان هشدار داده بود که در صورت هرگونه اقدام خصمانه علیه ایران یا فعالسازی مکانیسم ماشه (اسنپبک)، این توافق متوقف خواهد شد و کارایی خود را از دست میدهد.
با اجرایی شدن مکانیسم ماشه، به گفته دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی، این توافق کانلمیکن تلقی شد. بقائی ۳۱ فروردینماه نیز در پاسخ به پرسشی درباره میانجیگری مصر میان ایران و آمریکا گفته بود تنها میانجی رسمی در آن مقطع عمان بوده و سایر کشورها از جمله مصر، مساعی جمیله خود را به کار میگیرند.
سخنگوی وزارت امور خارجه دوم آذرماه ۱۴۰۴ نیز در پاسخ به سؤالی درباره ادامه میانجیگری مصر پس از توافق قاهره تأکید کرد که تهران برای تعامل با آژانس نیازی به میانجی ندارد و نمایندگی دائم ایران در وین به صورت مستقیم با آژانس در ارتباط است.
مجموعه این تحولات نشان میدهد با وجود فراز و نشیبهای منطقهای و تلاش برخی بازیگران برای ایجاد شکاف میان کشورهای اسلامی، اراده سیاسی تهران و قاهره بر گسترش رایزنیها، حفظ امنیت جمعی منطقه و حرکت به سوی احیای کامل روابط استوار است؛ ارادهای که به گفته عراقچی، اکنون تنها منتظر تصمیم نهایی طرف مصری است.
نظرات (0)