بازار اجاره مسکن در مردادماه امسال تصویری متفاوت از روند عمومی قیمت‌ها ارائه کرد. بر اساس گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده مرکز آمار ایران، تورم سالانه شاخص اجاره بهای واحدهای مسکونی کشور به ۳۲.۳ درصد رسیده که پایین‌ترین سطح این شاخص در ۴۵ ماه گذشته و از آذرماه ۱۴۰۱ به شمار می‌رود.

این در حالی است که نرخ تورم عمومی در همین مقطع جهش قابل توجهی داشته و فاصله میان رشد اجاره‌بها و تورم سایر کالاها و خدمات به بیشترین حد خود در سال‌های اخیر رسیده است.

ثبت کمترین تورم سالانه از آذر ۱۴۰۱

بر اساس داده‌های منتشر شده برای مرداد ۱۴۰۵، تورم ماهانه شاخص اجاره مسکن ۲.۵ درصد و تورم نقطه به نقطه آن ۳۱.۸ درصد ثبت شده است. هر دو شاخص بدون تغییر محسوس نسبت به تیرماه در همین سطوح باقی مانده‌اند که نشان از ثبات نسبی شرایط تورمی در بازار اجاره دارد.

اما نکته قابل توجه، تورم سالانه ۳۲.۳ درصدی است. این رقم نه تنها نسبت به ماه‌های گذشته کاهشی بوده، بلکه رکورد کمترین تورم سالانه اجاره در ۴۵ ماه اخیر را به نام خود ثبت کرده است. آخرین بار در آذرماه ۱۴۰۱ تورم سالانه اجاره در چنین سطح پایینی قرار داشت.

ثبات تورم ماهانه و نقطه به نقطه در کنار کاهش تورم سالانه، از منظر کارشناسان به معنای ورود بازار اجاره به فاز تثبیت نسبی قیمت‌هاست؛ آن هم در مقطعی که به طور سنتی اوج جابه‌جایی مستاجران یعنی نیمه تابستان محسوب می‌شود و معمولا فشار تقاضا قیمت‌ها را افزایش می‌دهد.

فاصله چشمگیر تورم اجاره با تورم عمومی

گزارش مرکز آمار، شکاف عمیق میان تورم اجاره و تورم عمومی را به وضوح نشان می‌دهد. در حالی که تورم نقطه به نقطه اجاره مسکن در مردادماه ۳۱.۸ درصد اعلام شده، تورم نقطه به نقطه عمومی کل سبد مصرفی خانوارها به ۸۹ درصد رسیده است؛ یعنی حدود سه برابر تورم اجاره.

در مقیاس سالانه نیز این فاصله قابل توجه است. تورم سالانه عمومی در مردادماه حدود ۷۰ درصد گزارش شده که بیش از دو برابر تورم سالانه ۳۲.۳ درصدی اجاره مسکن است. حتی در مقیاس ماهانه نیز تورم عمومی ۳.۴ درصد بوده در حالی که تورم ماهانه اجاره ۲.۵ درصد ثبت شده است.

این آمار به خوبی نشان می‌دهد که در ماه گذشته، اجاره‌بها با سرعت به مراتب کمتری نسبت به میانگین قیمت سایر کالاها و خدمات افزایش یافته و فشار تورمی کمتری را نسبت به کل اقتصاد به خانوارهای مستاجر وارد کرده است.

اجاره در قعر جدول تورم ۱۲ گروه کالایی

نکته مهم دیگر در گزارش مردادماه، جایگاه بازار اجاره در میان ۱۲ گروه اصلی کالاها و خدمات مصرفی خانوارها است. بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، شاخص اجاره مسکن در این ماه کمترین میزان تورم نقطه به نقطه و کمترین تورم سالانه را در میان تمام گروه‌ها به خود اختصاص داده است.

در مقابل، بیشترین تورم نقطه به نقطه مربوط به دو گروه «دخانیات» و «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» بوده است. تورم نقطه به نقطه دخانیات در مردادماه حدود ۱۶۱ درصد و خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۱۲۷.۵ درصد گزارش شده است.

از نظر تورم سالانه نیز همین دو گروه در صدر قرار دارند؛ تورم سالانه دخانیات ۱۱۵.۶ درصد و خوراکی‌ها ۱۰۳.۷ درصد بوده که فاصله‌ای بسیار زیاد با تورم ۳۲.۳ درصدی اجاره مسکن دارد. این مقایسه نشان می‌دهد در حالی که قیمت مواد غذایی و دخانیات بیش از دو برابر شده، رشد اجاره‌بها کنترل‌شده‌تر باقی مانده است.

ثبات بازار اجاره در اوج فصل جابه‌جایی

ثبت کمترین تورم سالانه اجاره در ۴۵ ماه اخیر در مردادماه از آن جهت اهمیت دارد که این ماه به طور سنتی پرتقاضاترین دوره بازار اجاره در ایران محسوب می‌شود. نیمه تابستان، زمان پایان سال تحصیلی و اوج قراردادهای اجاره است و معمولا به دلیل افزایش تقاضا، قیمت‌ها با شتاب بیشتری رشد می‌کنند.

با این حال، ثابت ماندن تورم ماهانه و نقطه به نقطه در سطح ۲.۵ و ۳۱.۸ درصد در مرداد نسبت به تیرماه، حاکی از آن است که بازار اجاره برخلاف انتظارات فصلی، دچار التهاب قیمتی نشده و مسیر کاهشی تورم سالانه خود را حفظ کرده است.

کارشناسان معتقدند تداوم این روند می‌تواند به معنای تخلیه بخشی از فشار تورمی انباشته در بازار مسکن و نزدیک شدن رشد اجاره‌بها به سطحی متعادل‌تر نسبت به قدرت خرید خانوارها باشد؛ هرچند همچنان نرخ ۳۲ درصدی تورم سالانه به معنای افزایش قابل توجه هزینه اجاره نسبت به سال گذشته است، اما در مقایسه با تورم ۷۰ تا ۸۹ درصدی کل اقتصاد، رشدی به مراتب ملایم‌تر ارزیابی می‌شود.