مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم از ثبت ۱۴ وقف جدید در این استان از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داد و ارزش تقریبی مجموع این موقوفات را حدود ۲۵۰ میلیارد تومان اعلام کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، حجتالاسلام والمسلمین عباس اسکندری ظهر روز شنبه در نشست خبری به مناسبت هفته وقف با تبریک میلاد پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع) و گرامیداشت هفته وحدت، از تداوم استقبال مردم قم از سنت حسنه وقف سخن گفت و تأکید کرد که با وجود دشواریهای اقتصادی، این فرهنگ همچنان در میان اقشار مختلف جامعه جریان دارد.
۱۴ وقف جدید با بیش از ۴ هزار مترمربع مساحت
اسکندری با ارائه آماری از موقوفات جدید اظهار کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۴ وقف جدید در استان قم به ثبت رسیده که مجموع مساحت آنها بیش از چهار هزار مترمربع است و ارزش تقریبی آنها به حدود ۲۵۰ میلیارد تومان میرسد.
وی ادامه داد: در میان واقفان این موقوفات، ۹ مرد و چهار زن حضور دارند که با نیتهای گوناگون بخشی از دارایی خود را در مسیر خدمت به جامعه وقف کردهاند و نشان دادهاند وقف به قشر یا گروه خاصی محدود نیست.
مدیرکل اوقاف قم تصریح کرد: خدمترسانی از محل موقوفات باید بدون منت انجام شود، چرا که متولیان مالک اموال وقفی نیستند و صرفاً وظیفه دارند اموال را دقیقاً بر اساس نیت واقف مدیریت و هزینه کنند.
گذار از نگاه سنتی؛ وقف باید به نیاز روز پاسخ دهد
اسکندری بخش مهمی از سخنان خود را به ضرورت بازتعریف کارکرد وقف متناسب با نیازهای امروز اختصاص داد و گفت: نمیتوان با نگاه صرفاً سنتی انتظار داشت وقف نقش گسترده خود را در حل مسائل روز جامعه ایفا کند. نخستین گام، شناخت دقیق نیازهای جامعه و سپس هدایت ظرفیت وقف به سوی رفع آن نیازهاست.
وی با یادآوری تجربه تاریخی وقف افزود: در دورههای مختلف، واقفان متناسب با ضرورت زمان خود عمل کردهاند؛ زمانی که تأمین آب دغدغه اصلی مردم بود، آبانبارهای متعددی وقف شد و در دورههای بعد ساخت مسجد، راه، پل، درمانگاه و بیمارستان در اولویت قرار گرفت. امروز نیز باید نیازهای واقعی به درستی شناسایی شود تا وقف اثرگذاری بیشتری داشته باشد.
به گفته وی، در کنار رسیدگی به نیازمندان و تأمین زیرساختهای عمومی که همچنان اهمیت دارد، باید نگاه آیندهمحور به وقف تقویت شود. اعتقاد ما بر این است که در کنار سایر نیازها، باید بیش از گذشته به سمت وقف با نیت توسعه علم و تعمیق ایمان حرکت کنیم.
توسعه علم و تعمیق ایمان؛ دو اولویت امروز
مدیرکل اوقاف قم توسعه علم و تعمیق ایمان را از نیازهای محوری امروز جامعه دانست و اظهار کرد: کشور برای استمرار مسیر پیشرفت، تحقیق، پژوهش و خودکفایی نیازمند حمایت جدی از فعالیتهای علمی است. تجربه دوران دفاع مقدس نشان داد که با تکیه بر توان داخلی و تلاش جوانان و نیروهای مستعد، میتوان به توانمندیهای بزرگ دست یافت.
وی با اشاره به پیشرفتهای به دست آمده در حوزههایی مانند فناوری هستهای، پزشکی و تجهیزات نظامی گفت: این دستاوردها حاصل همت پژوهشگران و جوانانی است که مسیر تحقیق و خودکفایی را دنبال کردند. در شرایط کنونی نیز بخشهایی از جامعه و حوزههای علمی نیازمند پشتیبانی هستند و وقف در صورت هدایت صحیح میتواند پشتوانهای برای فعالیتهای علمی، پژوهشی و فرهنگی باشد.
اسکندری افزود: اگر فرهنگ وقف با نیت گسترش علم تقویت شود، پژوهشگران برای ادامه فعالیتهای خود از پشتوانه بیشتری برخوردار خواهند شد. در حوزه ایمان نیز امروز بیش از گذشته به تعمیق باورهای دینی نیاز داریم و باید زمینه آشنایی جوانان و عموم مردم با معارف اسلامی، عبودیت، ارتباط با خداوند و احکام دینی فراهم شود که این عرصه نیز نیازمند تحقیق، پژوهش و تأمین منابع است.
وی با تأکید بر نقش ظرفیتهای ایمانی در همراهی مردم با کشور در شرایط دشوار، گفت: یکی از راهکارها، ایجاد صندوقهای وقف با نیتهای مشخص برای حمایت هدفمند از توسعه علم و تعمیق ایمان است.
وقف مشارکتی؛ راهی برای حضور همه اقشار
مدیرکل اوقاف و امور خیریه قم با رد این تصور که وقف تنها ویژه افراد دارای داراییهای کلان است، اظهار کرد: همه اقشار جامعه میتوانند در این سنت حسنه مشارکت داشته باشند. یکی از راهکارهای توسعه این فرهنگ، وقف مشارکتی است؛ به این شکل که برای نمونه ۱۰ یا ۱۵ نفر داراییهای خود را تجمیع کرده و با تعیین نیت مشخص، موقوفهای مشترک ایجاد میکنند.
وی توضیح داد: در این شیوه نام واقفان، نیت وقف و نحوه هزینهکرد کاملاً مشخص است و زمینه حضور گستردهتر مردم فراهم میشود. تجربه وقف مشارکتی در برخی استانها آغاز شده و در صورت تعریف دقیق موضوعات مورد نیاز، امکان گسترش آن در آینده وجود دارد.
اسکندری همچنین با اشاره به نقش رسانهها خاطرنشان کرد: خبرنگاران و رسانهها میتوانند با معرفی نیازهای جدید جامعه و فرهنگسازی، نقش مؤثری در هدایت وقف به سمت این نیازها داشته باشند. مسئولان، رسانهها و مردم هر کدام میتوانند در توسعه این نگاه نقشآفرینی کنند.
وی یادآور شد که دامنه وقف بسیار گستردهتر از کمک به فقراست؛ هرچند بخش قابل توجهی از موقوفات با همین نیت شکل گرفته، اما در طول تاریخ بیمارستان، دانشگاه، مدرسه، درمانگاه، راه و پل نیز وقف شده و بسیاری از مردم روزانه از خدمات این موقوفات بهره میبرند بدون آنکه بدانند این خدمات از محل اموال وقفی تأمین شده است.
ریشه وقف در سیره نبوی و سرنوشت موقوفات
مدیرکل اوقاف قم با اشاره به پیشینه وقف در اسلام گفت: پیامبر گرامی اسلام (ص) از نخستین واقفان در اسلام به شمار میروند و سنت وقف ریشهای عمیق در سیره ایشان و اهلبیت (ع) دارد. پس از آن امیرالمؤمنین علی (ع) موقوفات متعددی ایجاد کردند که آثار برخی از آنها همچنان شناخته شده است. همچنین در تاریخ، نمونههایی از موقوفات حضرت فاطمه زهرا (س) و امام حسن مجتبی (ع) ثبت شده که درآمد آن در مسیر خدمت به مردم، رسیدگی به نیازمندان و مسافران هزینه میشد.
وی افزود: تداوم فرهنگ وقف در طول تاریخ نتیجه تأسی مردم، علما و خیران از این سیره ارزشمند بوده است. تغییر زمان برگزاری هفته وقف از ایام رحلت پیامبر اکرم (ص) به ایام میلاد آن حضرت نیز فرصتی مناسبتر برای تبیین این فرهنگ فراهم کرده است.
اسکندری در بخش دیگری به آسیبهای وارد شده به برخی موقوفات در دوران پیش از انقلاب اشاره کرد و گفت: بهویژه در جریان اجرای اصلاحات ارضی، بخشی از اراضی موقوفه از مسیر اصلی خود خارج شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی با فتوای امام خمینی (ره) بخش قابل توجهی از موقوفات به وضعیت پیشین بازگشت، اما همچنان مواردی وجود دارد که نیازمند بررسی و پیگیری است.
وی تأکید کرد: یکی از اقدامات در دست انجام، شناسایی موقوفاتی است که در گذشته از چرخه وقف خارج شدهاند تا زمینه بازگشت آنها فراهم شود؛ موضوعی که در استانهای مختلف با شدت متفاوتی وجود دارد و امیدواریم روند شناسایی و پیگیری آن به طور کامل دنبال شود.
نظرات (0)