هوای شهرستان هندیجان در جنوب استان خوزستان وارد محدوده قرمز و ناسالم شد. بر اساس اعلام سامانه پایش کیفی هوای کشور، شاخص کیفیت هوا در این شهر بر مبنای سنجش ذرات معلق ۲.۵ میکرون به عدد ۱۵۶ رسیده که به معنای شرایط ناسالم برای عموم شهروندان است.

این داده‌ها مربوط به ساعت ۸ صبح روز شنبه هفتم تیرماه است و نشان می‌دهد کیفیت هوا در هندیجان از مرز هشدار عبور کرده و تنفس در فضای باز بدون رعایت توصیه‌های بهداشتی می‌تواند برای سلامت همه گروه‌های سنی زیان‌آور باشد.

وضعیت سایر شهرهای خوزستان چگونه است؟

بر اساس گزارش سامانه پایش، علاوه بر هندیجان، دو شهر دیگر خوزستان نیز در شرایط ناسالم قرار دارند، اما شدت آلودگی در آنها یک پله پایین‌تر است. هوای شهرهای گتوند و شوش در وضعیت نارنجی و «ناسالم برای گروه‌های حساس» ثبت شده است؛ وضعیتی که به سالمندان، کودکان، بیماران قلبی و تنفسی و زنان باردار توصیه می‌کند فعالیت طولانی در فضای باز را محدود کنند.

در مقابل، تعداد قابل توجهی از شهرهای استان در محدوده «قابل قبول» قرار گرفته‌اند. بر اساس سنجش ذرات ۲.۵ میکرون، کیفیت هوا در شهرهای دزفول، اندیمشک، شوشتر، اندیکا، هفتکل، ملاثانی، آغاجاری، آبادان، اهواز، دزپارت و شادگان در سطح زرد و قابل قبول گزارش شده است. این به معنای آن است که اگرچه هوا پاک نیست، اما شاخص آلودگی در این مناطق هنوز از آستانه ناسالم عبور نکرده است.

نکته قابل توجه در گزارش اخیر این است که بر اساس داده‌های به‌دست‌آمده، در حال حاضر هوای هیچ‌یک از شهرهای مورد پایش در خوزستان در وضعیت «پاک» یا سبز قرار ندارد و حتی مناطقی که شرایط قابل قبول دارند نیز از هوای کاملا سالم فاصله دارند.

شاخص ۱۵۶ به چه معناست؟

شاخص کیفیت هوا (AQI) بر اساس غلظت ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون محاسبه می‌شود؛ ذراتی بسیار ریز که به راحتی وارد ریه‌ها و حتی جریان خون می‌شوند. وقتی این شاخص بین ۱۵۱ تا ۲۰۰ قرار می‌گیرد، رنگ قرمز به آن اختصاص می‌یابد و وضعیت «ناسالم» اعلام می‌شود. در این محدوده، احتمال بروز علائم تنفسی، سوزش چشم و گلو، تشدید آسم و افزایش مراجعات قلبی وجود دارد و همه افراد باید احتیاط کنند.

در وضعیت نارنجی با شاخص ۱۰۱ تا ۱۵۰ نیز اگرچه عموم مردم ممکن است تاثیر شدیدی احساس نکنند، اما گروه‌های حساس از جمله کودکان، سالمندان، بیماران مبتلا به آسم، بیماری‌های ریوی و قلبی باید فعالیت‌های سنگین و طولانی در فضای باز را کاهش دهند.

توصیه‌های بهداشتی در هوای قرمز

کارشناسان بهداشت محیط در شرایط قرمز توصیه می‌کنند شهروندان به‌ویژه در هندیجان تا حد امکان از تردد غیرضروری در فضای باز پرهیز کنند، درها و پنجره‌ها را بسته نگه دارند و در صورت ضرورت خروج از منزل، از ماسک مناسب استفاده کنند. همچنین ورزش و فعالیت بدنی در فضای باز، به‌ویژه در ساعات اوج آلودگی، باید به تعویق بیفتد.

برای گروه‌های حساس این توصیه‌ها جدی‌تر است. کودکان و سالمندان باید فعالیت خود را در محیط‌های بسته انجام دهند، بیماران تنفسی داروهای خود را در دسترس داشته باشند و در صورت بروز تنگی نفس، سرفه مداوم یا درد قفسه سینه به مراکز درمانی مراجعه کنند. نوشیدن مایعات کافی و استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا در منزل نیز می‌تواند به کاهش مواجهه با ذرات آلاینده کمک کند.

چرا خوزستان مستعد آلودگی هواست؟

استان خوزستان به دلیل موقعیت جغرافیایی، هم‌جواری با کانون‌های گرد و غبار داخلی و فرامنطقه‌ای، فعالیت صنایع نفت و گاز، تردد خودروها و شرایط اقلیمی گرم و خشک، همواره در معرض نوسانات کیفیت هوا قرار دارد. ذرات ۲.۵ میکرون علاوه بر گرد و غبار طبیعی، می‌تواند ناشی از احتراق سوخت‌های فسیلی، فعالیت صنایع و ریزگردهای برخاسته از تالاب‌های خشک‌شده نیز باشد.

در ماه‌های گرم سال، وزش بادهای فصلی و کاهش رطوبت می‌تواند غلظت این ذرات را به‌طور مقطعی افزایش دهد و باعث شود برخی شهرها مانند هندیجان که در نوار ساحلی و نزدیک به کانون‌های گرد و غبار قرار دارند، زودتر از سایر مناطق وارد وضعیت قرمز شوند.

سامانه پایش کیفی هوای کشور به‌صورت مستمر شاخص شهرهای مختلف خوزستان را رصد و به‌روزرسانی می‌کند و انتظار می‌رود با تغییر شرایط جوی و وزش باد یا افزایش رطوبت، شاخص آلودگی در هندیجان نیز در ساعات آینده دستخوش تغییر شود. شهروندان می‌توانند آخرین وضعیت را از طریق سامانه رسمی پایش دنبال کنند و متناسب با رنگ شاخص، رفتار روزانه خود را تنظیم کنند.