شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) در آستانه یک تحول ساختاری و عملیاتی قرار گرفته است. مدیریت جدید این مجموعه در صدد است تا آن را از یک فرودگاه صرف بین‌المللی به یک اکوسیستم اقتصادی، لجستیکی و فناورانه تبدیل کند. رامین کاشف‌آذر، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شهر فرودگاهی، در گفت‌وگویی تفصیلی، جزئیات این برنامه‌های تحولی را تشریح کرده است.

تغییر نگاه از فرودگاه به شهر فرودگاهی

کاشف‌آذر با اشاره به رویکرد جدید مدیریتی تأکید کرد که در دنیای امروز، شهرهای فرودگاهی دیگر صرفاً محلی برای نشست و برخاست هواپیماها نیستند، بلکه به موتور محرک اقتصاد، تجارت و لجستیک تبدیل شده‌اند. به گفته وی، در بسیاری از کشورهای پیشرفته، سهم درآمدهای غیرهوانوردی شهرهای فرودگاهی از درآمدهای عملیاتی فرودگاه پیشی گرفته است.

مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی هدف نهایی را تبدیل این مجموعه به یک اکوسیستم اقتصادی می‌داند که در کنار خدمات هوانوردی، در حوزه‌های لجستیک، تجارت، فناوری، اقتصاد دانش‌بنیان، گردشگری و خدمات ارزش افزوده نیز نقش‌آفرینی کند. به باور او، ظرفیت‌های موجود در این مجموعه بسیار فراتر از آن چیزی است که امروز مورد استفاده قرار می‌گیرد و فعال‌سازی این ظرفیت‌ها می‌تواند شهر فرودگاهی را به یکی از پیشران‌های اقتصاد کشور تبدیل کند.

اصلاح ساختار حکمرانی و ایجاد واحدهای تخصصی

نخستین گام مدیریتی برای تحقق این اهداف، اصلاح ساختار حکمرانی است. کاشف‌آذر از طراحی ساختار جدیدی خبر داد که در آن هر حوزه تخصصی به‌صورت یک واحد کسب‌وکار مستقل (SBU) فعالیت خواهد کرد. در این مدل که در شهرهای فرودگاهی موفق دنیا نیز اجرا می‌شود، هر بخش مسئولیت توسعه، برنامه و درآمد اختصاصی خود را بر عهده خواهد داشت.

به گفته مدیرعامل شهر فرودگاهی، این مجموعه به مجموعه‌ای از شرکت‌های تخصصی تبدیل خواهد شد؛ از عملیات فرودگاهی گرفته تا لجستیک، منطقه آزاد، سرمایه‌گذاری، خدمات تجاری، توسعه زیرساخت، فناوری و حتی آموزش. این مدل غیرمتمرکز باعث افزایش سرعت و بهره‌وری هر بخش خواهد شد.

مگاترمینال بار و بندر خشک؛ محور لجستیک

یکی از محورهای اصلی برنامه تحولی شهر فرودگاهی، توسعه لجستیک است. کاشف‌آذر تأکید کرد که آینده اقتصاد حمل‌ونقل دنیا بر پایه لجستیک شکل گرفته است و بسیاری از درآمدهای شهرهای فرودگاهی از زنجیره تأمین کالا، انبارداری، توزیع و پردازش کالا به دست می‌آید.

موقعیت جغرافایی شهر فرودگاهی امام خمینی که در مرکز شبکه حمل‌ونقل کشور قرار دارد و امکان اتصال هم‌زمان حمل‌ونقل هوایی، ریلی و جاده‌ای را فراهم می‌کند، ظرفیت مناسبی برای تبدیل شدن به یکی از مراکز اصلی لجستیک منطقه ایجاد کرده است.

در این راستا، پروژه‌های کلیدی زیر در اولویت قرار گرفته‌اند:

  • مگاترمینال بار: توسعه ظرفیت حمل بار هوایی کشور متناسب با نیازهای آینده
  • توسعه پهنه جنوبی لجستیک: متمرکزسازی خدمات مختلف زنجیره تأمین در یک مجموعه
  • بندر خشک: اتصال از طریق یک خط ریلی آنتنی به شبکه سراسری راه‌آهن

در خصوص بندر خشک، کاشف‌آذر توضیح داد که تفاهم‌نامه‌ای با مجموعه شرکت راه‌آهن و بندر خشک آپرین منعقد شده است و بر اساس مطالعات انجام‌شده، حدود ۸ تا ۱۰ کیلومتر خط ریلی جدید احداث خواهد شد. با اجرای این پروژه، قطارهای باری می‌توانند مستقیماً وارد بندر خشک شهر فرودگاهی شوند و کالا بدون نیاز به جابه‌جایی‌های متعدد، میان شبکه ریلی، جاده‌ای و هوایی منتقل شود. این مدل حمل‌ونقل چندوجهی نقش مهمی در کاهش هزینه‌ها و افزایش سرعت حمل کالا دارد.

جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی

مدیرعامل شهر فرودگاهی با تأکید بر اینکه دولت به تنهایی نمی‌تواند همه پروژه‌های توسعه‌ای را اجرا کند، از طراحی بسته‌های سرمایه‌گذاری متنوع برای مشارکت فعالان اقتصادی خبر داد. وجود منطقه آزاد، دسترسی مناسب حمل‌ونقلی، وسعت اراضی و ظرفیت‌های قانونی از جمله مزیت‌هایی هستند که می‌توانند برای سرمایه‌گذاران جذاب باشند.

کاشف‌آذر منطقه آزاد را یکی از مهم‌ترین مزیت‌های شهر فرودگاهی دانست که می‌تواند فرآیند ورود سرمایه، تجهیزات، فناوری و استقرار شرکت‌های بین‌المللی را تسهیل کند. به گفته وی، منطقه آزاد امکان ایجاد ارزش افزوده بر روی کالا، صادرات مجدد و توسعه فعالیت‌های تجاری را فراهم می‌کند.

بازگشت ایرلاین‌های خارجی

پس از جنگ ۱۲ روزه و محدودیت‌های ایجاد شده برای پروازهای بین‌المللی، کاشف‌آذر از بازگشت تدریجی شرایط به وضعیت عادی خبر داد. به گفته وی، در هفته‌های ابتدایی پس از جنگ، برخی شرکت‌های هواپیمایی خارجی با هدف ارزیابی شرایط، پروازهای خود را متوقف یا محدود کردند، اما با بازگشت شرایط به وضعیت عادی، روند ازسرگیری پروازها آغاز شده است.

مدیرعامل شهر فرودگاهی تأکید کرد: «هدف ما صرفاً افزایش تعداد پروازها نیست؛ مهم‌تر از آن، بازگرداندن اعتماد شرکت‌های هواپیمایی خارجی به فضای عملیاتی شهر فرودگاهی امام است. وقتی یک ایرلاین معتبر دوباره به ایران پرواز می‌کند، این فقط یک پرواز نیست؛ بلکه پیامی برای بازار جهانی حمل‌ونقل هوایی است که شرایط عملیاتی فرودگاه قابل اتکا و پایدار است.»

با این برنامه‌های جامع، شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) در مسیر تبدیل شدن به یک قطب اقتصادی و لجستیکی منطقه‌ای گام برمی‌دارد؛ تحولی که می‌تواند نقش این مجموعه را در اقتصاد کشور بازتعریف کند.