نخستین جشنواره استانی قصه‌گویی با عنوان «چیروک» به همت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کردستان برگزار می‌شود؛ جشنواره‌ای که می‌کوشد قصه‌ها، افسانه‌ها، اسطوره‌ها و روایت‌های کهن این دیار را بار دیگر در حافظه جمعی زنده کند و پلی میان نسل امروز و میراث شفاهی کردستان بسازد.

حمیدرضا گوهری، مدیرکل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کردستان با اعلام این خبر گفت: «چیروک» تنها یک جشنواره قصه‌گویی نیست، بلکه تلاشی فرهنگی برای پاسداشت زبان مادری، احیای فرهنگ شفاهی و شناسایی و پرورش استعدادهای حوزه روایت‌گری در استان است.

اهداف جشنواره؛ از زبان کردی تا هویت فرهنگی

به گفته گوهری، محور اصلی جشنواره «چیروک»، تمرکز بر قصه‌ها و روایت‌های بومی و محلی کردستان است. ترویج و تقویت زبان کردی به عنوان یکی از ارکان هویتی مردم منطقه، صیانت از فرهنگ شفاهی که سینه‌به‌سینه منتقل شده و همچنین فراهم کردن بستری برای کشف استعدادهای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان در حوزه قصه‌گویی، از مهم‌ترین اهداف این رویداد عنوان شده است.

مدیرکل کانون پرورش فکری کردستان تأکید کرد که قصه‌گویی در فرهنگ کردی جایگاهی فراتر از سرگرمی دارد؛ قصه‌ها حامل ارزش‌ها، باورها، تاریخ شفاهی و جهان‌بینی نیاکان هستند و جشنواره «چیروک» می‌خواهد این گنجینه را از خطر فراموشی نجات دهد و آن را با زبان و بیان امروز به نسل جدید منتقل کند.

برگزاری در دو بخش؛ کردی و فارسی با ریشه بومی

جشنواره «چیروک» در دو بخش مجزا طراحی شده تا هم اصالت زبانی و هم فراگیری فرهنگی آن حفظ شود:

  • بخش نخست – قصه‌گویی به زبان کردی: در این بخش شرکت‌کنندگان می‌توانند با موضوع آزاد به زبان کردی قصه‌گویی کنند. هدف این بخش، تشویق به استفاده خلاقانه و هنرمندانه از زبان مادری و تقویت مهارت‌های بیانی به زبان کردی است.
  • بخش دوم – قصه‌گویی به زبان فارسی با محتوای بومی: در این بخش، زبان اجرا فارسی است اما محتوای قصه باید الزاماً برگرفته از داستان‌ها، افسانه‌ها و روایت‌های بومی و محلی کردستان باشد. این تمهید باعث می‌شود حتی مخاطبانی که به زبان کردی تسلط کامل ندارند نیز با دنیای غنی قصه‌های کردی آشنا شوند.

این ساختار دوگانه نشان می‌دهد که برگزارکنندگان هم بر حفظ زبان تأکید دارند و هم بر گسترش دایره مخاطبان میراث روایی کردستان.

مهلت ارسال آثار و زمان داوری

بر اساس اعلام دبیرخانه جشنواره، مهلت ارسال آثار به نخستین دوره «چیروک» از اول مردادماه آغاز شده و تا ۳۰ آبان‌ماه ۱۴۰۵ ادامه خواهد داشت. علاقه‌مندان در این بازه زمانی فرصت دارند آثار خود را برای شرکت در رقابت ارسال کنند.

نتایج نهایی جشنواره نیز همزمان با هفته ملی کودک اعلام خواهد شد؛ انتخابی نمادین که پیوند عمیق این رویداد با دنیای کودکان و نوجوانان و اهمیت تربیت نسلی قصه‌شناس و قصه‌گو را برجسته می‌کند.

معیارهای داوری؛ از فن بیان تا اصالت فرهنگی

گوهری درباره شیوه ارزیابی آثار توضیح داد که داوری جشنواره بر اساس مجموعه‌ای از معیارهای تخصصی و فرهنگی انجام می‌شود. این معیارها عبارت‌اند از:

  • انتخاب هوشمندانه و جذاب قصه
  • فن بیان، لحن و قدرت اجرا
  • خلاقیت در روایت و اجرا
  • تسلط بر زبان (کردی یا فارسی)
  • توانایی برقراری ارتباط مؤثر با مخاطب
  • حفظ اصالت فرهنگی و وفاداری به ریشه بومی روایت

وی افزود که داوران علاوه بر جنبه‌های فنی، به میزان پایبندی راویان به روح اصلی قصه‌های بومی و پرهیز از تحریف هویت فرهنگی آن‌ها توجه ویژه خواهند داشت.

چیروک؛ پلی میان میراث شفاهی و نسل جدید

کردستان از دیرباز خاستگاه قصه‌ها، چیستان‌ها، افسانه‌های حماسی و عاشقانه و روایت‌های شفاهی بوده است که بخش مهمی از حافظه تاریخی و هویت فرهنگی این منطقه را شکل می‌دهد. بسیاری از این روایت‌ها هرگز مکتوب نشده و تنها در حافظه ریش‌سفیدان و قصه‌گویان محلی باقی مانده‌اند.

جشنواره «چیروک» با بهره‌گیری از ظرفیت بی‌بدیل قصه‌گویی می‌کوشد این میراث ناملموس را مستند، احیا و به شکلی زنده به نسل جدید منتقل کند. به گفته مدیرکل کانون پرورش فکری کردستان، چنین رویدادهایی نه‌تنها به حفظ تنوع فرهنگی کشور کمک می‌کند، بلکه حس تعلق، خودباوری و پیوند عاطفی کودکان و نوجوانان با ریشه‌های بومی خود را نیز تقویت می‌کند.

برگزارکنندگان امیدوارند نخستین دوره «چیروک» نقطه آغازی برای جریان‌سازی فرهنگی در حوزه ادبیات شفاهی کردستان باشد و در سال‌های آینده با مشارکت گسترده‌تر قصه‌گویان، پژوهشگران فرهنگ عامه و فعالان حوزه کودک و نوجوان، به رویدادی ماندگار در تقویم فرهنگی استان تبدیل شود.