رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان بهاباد از اجرای برنامه‌ای جامع برای تقویت حفاظت از مناطق تحت مدیریت، صیانت از حیات‌وحش و مقابله با تخلفات زیست‌محیطی در این شهرستان کویری خبر داد؛ برنامه‌ای که به گفته او به ثبت گونه‌های ارزشمند و کم‌نظیری همچون پلنگ ایرانی و کاراکال منجر شده است.

جواد شکوهی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با تشریح عملکرد اخیر این اداره، تأکید کرد که مجموعه اقدامات انجام‌شده با هدف ارتقای توان عملیاتی محیط‌بانان، پشتیبانی میدانی از گونه‌های جانوری، بهسازی زیرساخت‌های زیستگاهی و تشدید نظارت بر صنایع و شکار غیرمجاز دنبال شده و همچنان در دستور کار قرار دارد.

تقویت توان عملیاتی با تأمین تجهیزات جدید

به گفته شکوهی، یکی از محورهای اصلی فعالیت‌های اخیر، تقویت امکانات و ارتقای توان عملیاتی یگان حفاظت بوده است. در این راستا دو دستگاه موتورسیکلت و یک دستگاه خودروی سواری برای اداره حفاظت محیط زیست شهرستان تأمین شده تا گشت‌زنی‌ها، پایش مناطق حفاظت‌شده و پاسخگویی سریع به گزارش‌های مردمی با سرعت و پوشش بیشتری انجام شود.

تأمین تجهیزات سبک و خودرویی در مناطق وسیع و سخت‌گذر شهرستان بهاباد که بخش قابل توجهی از آن را مناطق حفاظت‌شده و آزاد تشکیل می‌دهد، نقش مستقیمی در افزایش حضور میدانی محیط‌بانان و بازدارندگی از تخلفات دارد. به‌ویژه در فصل گرما که تردد حیات‌وحش به سمت منابع آبی افزایش می‌یابد، چابکی یگان حفاظت اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.

پشتیبانی از حیات‌وحش؛ از تأمین علوفه تا مرمت آبشخورها

رئیس اداره حفاظت محیط زیست بهاباد با اشاره به اقدامات حمایتی برای حیات‌وحش گفت: برای پشتیبانی از گونه‌های جانوری ساکن در زیستگاه‌های شهرستان، یک تن علوفه تهیه و در اختیار مناطق نیازمند قرار گرفته است. این اقدام در کنار مدیریت منابع آبی، به پایداری جمعیت علف‌خواران و در نتیجه تأمین طعمه برای گوشت‌خواران رأس هرم غذایی کمک می‌کند.

وی افزود: عملیات فنس‌کشی پاسگاه منطقه حفاظت‌شده به‌طور کامل اجرا شده و همچنین آبشخورهای موجود در مناطق حفاظت‌شده و مناطق آزاد شهرستان مرمت و بازسازی شده‌اند. به گفته او، بهسازی آبشخورها در آستانه و طول فصل گرم سال، دسترسی مطمئن‌تر حیات‌وحش به آب را فراهم کرده و از پراکندگی و تلفات ناشی از تشنگی و جابه‌جایی‌های ناامن می‌کاهد.

پایش علمی و مستندسازی گونه‌های ارزشمند

شکوهی پایش و مطالعه حیات‌وحش را از دیگر محورهای مهم فعالیت این اداره برشمرد و اظهار کرد: مستندسازی و شناسایی پرندگان شکاری و همچنین اجرای پروژه تخصصی پایش پلنگ با حضور تیم کارشناسی اعزامی از تهران از جمله برنامه‌های علمی اجرا شده در ماه‌های اخیر بوده است.

به گفته وی، این پایش‌های میدانی با استفاده از روش‌های مشاهده مستقیم، ثبت ردپا و نمایه‌های زیستی و کارگذاری تجهیزات مستندسازی انجام شده و داده‌های ارزشمندی از وضعیت جمعیتی و پراکنش گونه‌ها به دست داده است.

ثبت توله پلنگ و مشاهده پلنگ بالغ؛ دستاوردی مهم برای تنوع زیستی

رئیس اداره حفاظت محیط زیست بهاباد یکی از مهم‌ترین دستاوردهای اخیر را ثبت توله پلنگ و مشاهده و مستندسازی پلنگ بالغ در منطقه حفاظت‌شده بهاباد عنوان کرد و گفت: این ثبت‌ها از اهمیت ویژه‌ای در ارزیابی سلامت زیستگاه، تکمیل زنجیره غذایی و پایش بلندمدت این گونه در معرض تهدید برخوردار است.

پلنگ ایرانی به‌عنوان گونه‌ای چتر و شاخص سلامت اکوسیستم، حضورش نشان‌دهنده پویایی زیستگاه و کفایت طعمه است. ثبت توله پلنگ به‌ویژه حاکی از زادآوری موفق این گونه در زیستگاه‌های بهاباد است که می‌تواند نویدبخش تقویت جمعیت آن در مرکز ایران باشد.

ثبت نخستین کاراکال در بهاباد

شکوهی از ثبت یک گونه ارزشمند برای نخستین‌بار در شهرستان خبر داد و گفت: برای اولین‌بار حضور و ثبت کاراکال، گربه‌سان کمیاب و ارزشمند، در شهرستان بهاباد مستندسازی شد. این رخداد از منظر تنوع زیستی بسیار حائز اهمیت است و غنای زیستگاه‌های کویری و کوهستانی و ظرفیت بالای این منطقه برای حمایت از گوشت‌خواران کوچک و متوسط را نشان می‌دهد.

کاراکال که به دلیل شب‌گرد بودن، قلمرو وسیع و جمعیت پراکنده به‌ندرت در بسیاری از مناطق دیده می‌شود، حضورش در بهاباد می‌تواند جایگاه این شهرستان را در نقشه حفاظتی استان یزد ارتقا دهد و ضرورت پایش مستمر، کنترل تعارض با جوامع محلی و حفاظت از زیستگاه‌های آن را برجسته کند.

برخورد با صنایع آلاینده و شکار غیرمجاز

رئیس اداره حفاظت محیط زیست بهاباد در ادامه به اقدامات نظارتی اشاره کرد و گفت: بازدید و پایش مستمر صنایع آلاینده در سطح شهرستان انجام شده و پس از شناسایی موارد تخلف، ۸ واحد متخلف به مراجع قضایی معرفی شده‌اند. این برخوردها با هدف کنترل آلودگی‌های زیست‌محیطی، صیانت از سلامت شهروندان و جلوگیری از تخریب زیستگاه‌ها صورت گرفته است.

وی در حوزه مقابله با شکار و صید غیرمجاز نیز اظهار کرد: ۲۲ نفر متخلف در این حوزه شناسایی و برخورد قانونی لازم با آنان انجام شده است. تشدید گشت‌های شبانه‌روزی و همکاری گزارش‌های مردمی، نقش موثری در کشف این تخلفات داشته است.

صدور مجوزها و ارتباط مستقیم با مردم

شکوهی با اشاره به فعالیت‌های اداری این مجموعه گفت: تاکنون ۳۳ مورد مجوز زیست‌محیطی در شهرستان صادر شده و فرآیند بررسی درخواست‌ها با رعایت ضوابط حفاظتی و ارزیابی اثرات محیط‌زیستی دنبال می‌شود.

وی همچنین از برگزاری چندین جلسه میز ارتباطات مردمی خبر داد و افزود: در این جلسات درخواست‌ها، دغدغه‌ها و مطالبات شهروندان به‌صورت مستقیم بررسی و پیگیری شده است. به گفته او، جلب مشارکت جوامع محلی، آموزش و اطلاع‌رسانی و رسیدگی به‌موقع به گزارش‌های مردمی از ارکان اصلی حفاظت پایدار است.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست بهاباد در پایان تأکید کرد: تمامی این اقدامات با هدف تقویت حفاظت از مناطق، صیانت از گونه‌های جانوری، کنترل آلودگی‌ها، مقابله قاطع با تخلفات و تقویت پیوند میان اداره و مردم انجام شده و پیگیری مستمر این برنامه‌ها با جدیت ادامه خواهد یافت.