نخستین جلسه کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی مشترک ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی که در چارچوب پیمان دفاعی مکه ایجاد شده است، روز دوشنبه در شهر استانبول برگزار خواهد شد. این نشست آغاز رسمی فعالیت سازوکار راهبردی این پیمان دفاعی سه‌جانبه به شمار می‌رود و قرار است جهت‌گیری کلان همکاری‌های سیاسی و نظامی سه کشور را تعیین کند.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از آناتولی، منابع وزارت امور خارجه ترکیه اعلام کرده‌اند که این کمیته با حضور عالی‌ترین مقامات سیاسی و نظامی سه کشور تشکیل می‌شود و مأموریت آن ترسیم چشم‌انداز همکاری‌های مشترک در حوزه‌های دفاعی، امنیتی و صنایع نظامی است.

ترکیب هیئت‌های سه کشور در نشست استانبول

بر اساس اعلام منابع دیپلماتیک، هیئت ترکیه را در این نشست هاکان فیدان وزیر امور خارجه، یاشار گولر وزیر دفاع ملی و ژنرال سلجوق بایراکتاراوغلو رئیس ستاد کل ارتش این کشور نمایندگی خواهند کرد.

از سوی پاکستان نیز محمد اسحاق دار وزیر امور خارجه، خواجه محمد آصف وزیر دفاع فدرال و سپهبد عاصم منیر رئیس ستاد ارتش حضور خواهند داشت. هیئت عربستان سعودی هم به ریاست فیصل بن فرحان وزیر امور خارجه و با حضور خالد بن سلمان وزیر دفاع و ژنرال فیاض بن حامد الرویلی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح این کشور در استانبول حاضر می‌شود.

حضور هم‌زمان وزرای خارجه، وزرای دفاع و فرماندهان عالی نظامی نشان می‌دهد که این کمیته بالاترین سطح تصمیم‌گیری برای هدایت همکاری‌های ذیل پیمان مکه را بر عهده دارد و قرار است هماهنگی سیاسی و نظامی را به صورت هم‌زمان پیش ببرد.

دستور کار؛ از امنیت بین‌المللی تا همکاری صنایع دفاعی

به گفته منابع آگاه، محور اصلی گفت‌وگوها در این نشست، بررسی مسائل مرتبط با امنیت بین‌المللی و منطقه‌ای و راه‌های ارتقای توانمندی‌های دفاعی سه کشور خواهد بود. افزایش قابلیت همکاری‌پذیری میان نیروهای مسلح ترکیه، پاکستان و عربستان یکی از اهداف کلیدی مطرح‌شده برای این کمیته است.

در این چارچوب، شرکت‌کنندگان درباره موضوعات زیر تبادل نظر خواهند کرد:

  • توسعه همکاری در صنایع دفاعی از جمله تولید مشترک تجهیزات و سامانه‌های نظامی
  • گسترش همکاری‌های تحقیق و توسعه و انتقال فناوری‌های دفاعی
  • تقویت تلاش‌های مشترک برای مبارزه با تروریسم و تهدیدات فرامرزی
  • افزایش تمرین‌ها و تبادل تجربه میان نیروهای مسلح سه کشور برای ارتقای آمادگی عملیاتی

انتظار می‌رود در این نشست همچنین چارچوب‌های کلی برای هماهنگی عملیات و فعالیت‌های مشترک تعیین شود تا همکاری‌ها از سطح اعلام سیاسی به مرحله اجرای عملیاتی نزدیک‌تر شود.

تعیین سازوکار اجرایی و نقشه راه آینده

یکی از دستورکارهای مهم کمیته راهبردی در استانبول، مشخص کردن ساختار دبیرخانه و سایر سازوکارهای اجرایی است که هدایت امور در حوزه‌های فعالیت مشترک را بر عهده خواهند گرفت. این سازوکارها وظیفه پیگیری مصوبات کمیته و هماهنگی میان نهادهای دفاعی و دیپلماتیک سه کشور را بر عهده خواهند داشت.

علاوه بر این، قرار است نقشه راهی برای گام‌های آینده ترسیم شود؛ نقشه راهی که اولویت‌ها، زمان‌بندی و حوزه‌های همکاری در دوره پیش رو را مشخص می‌کند و مبنای اقدامات بعدی کمیته خواهد بود.

منابع دیپلماتیک تأکید کرده‌اند که این نشست فرصتی برای تأکید مجدد بر فلسفه اصلی پیمان دفاع مشترک مکه خواهد بود؛ پیمانی که به گفته طرف‌ها، با هدف تقویت امنیت، صلح و ثبات منطقه‌ای و بر پایه رویکرد امنیت مشارکتی و ترجیح صلح و رفاه بر درگیری شکل گرفته و فرصت‌های قابل توجهی را برای کشورهایی که به دنبال همکاری در این چارچوب هستند، فراهم می‌کند.

پیشینه پیمان دفاع مشترک مکه

پیمان دفاع مشترک مکه در تاریخ ۷ آگوست در شهر مکه و با حضور رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی و شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان به امضا رسید.

این توافق به عنوان یک چارچوب دفاعی مشترک میان سه کشور تعریف شده و کمیته راهبردی سیاسی و دفاعی به عنوان بازوی هدایت و سیاست‌گذاری آن عمل می‌کند. نشست استانبول نخستین گام عملی برای فعال‌سازی این کمیته و تبدیل تعهدات سیاسی به برنامه‌های اجرایی مشترک محسوب می‌شود و از این نظر از اهمیت نمادین و عملیاتی برخوردار است.

کارشناسان منطقه‌ای برگزاری این نشست را نشانه‌ای از عزم سه پایتخت برای تعمیق همگرایی دفاعی و امنیتی و حرکت به سمت همکاری‌های بلندمدت در حوزه‌های نظامی، صنعتی و ضدتروریسم ارزیابی می‌کنند.