هادی العامری، رئیس ائتلاف الفتح و دبیرکل سازمان بدر عراق، در اظهاراتی تازه با دفاع قاطع از جایگاه گروه‌های مقاومت در ساختار امنیتی این کشور، تأکید کرد که این گروه‌ها حافظ حاکمیت ملی عراق هستند و حضور نظامی آمریکا در این کشور باید پایان یابد.

به گزارش خبرگزاری فارس، العامری در سخنانی که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های عراقی داشته، نقش مقاومت را فراتر از یک نیروی نظامی مقطعی توصیف کرده و آن را بخشی از منظومه دفاعی و امنیتی عراق دانسته که در سخت‌ترین شرایط از تمامیت ارضی و استقلال سیاسی کشور دفاع کرده است.

مقاومت؛ ستون حفظ حاکمیت ملی

هادی العامری با اشاره به کارنامه گروه‌های مقاومت، به‌ویژه در نبرد با گروه تروریستی داعش، گفت که این نیروها زمانی وارد میدان شدند که ساختار رسمی ارتش عراق تحت فشار شدید قرار داشت و خطر سقوط شهرهای بزرگ، از جمله موصل و مناطق اطراف بغداد، کشور را تهدید می‌کرد. به گفته وی، فتوای مرجعیت عالی و حضور داوطلبانه هزاران جوان عراقی در قالب الحشد الشعبی و سایر گروه‌های مقاومت، معادله را تغییر داد و زمینه آزادسازی مناطق اشغالی را فراهم کرد.

وی افزود: «گروه‌های مقاومت نه یک جریان حاشیه‌ای، بلکه ضامن حاکمیت و استقلال عراق هستند. هر تلاشی برای تضعیف یا حذف این نیروها، در واقع تضعیف توان دفاعی کشور و خدشه به اراده ملی است.» العامری تأکید کرد که تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که مقاومت، عامل بازدارندگی در برابر تهدیدات خارجی و تروریسم بوده و بدون آن، حفظ توازن امنیتی در عراق ممکن نخواهد بود.

تأکید بر اخراج نظامیان آمریکایی

بخش دیگر اظهارات العامری به حضور نظامیان آمریکایی در عراق اختصاص داشت. رئیس ائتلاف الفتح تصریح کرد که ادامه حضور نیروهای آمریکایی هیچ توجیه قانونی و ملی ندارد و برخلاف مصوبه رسمی پارلمان عراق است. وی یادآور شد که پارلمان عراق در دی‌ماه ۱۳۹۸ و پس از اقدام آمریکا در به شهادت رساندن سردار قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس، طرح اخراج نیروهای خارجی را تصویب کرد و دولت موظف به اجرای آن است.

العامری گفت: «حاکمیت عراق اقتضا می‌کند که تصمیم‌گیری درباره امنیت کشور در اختیار دولت و نهادهای ملی عراق باشد، نه نیروهای خارجی. حضور نظامی آمریکا نه‌تنها به ثبات کمک نکرده، بلکه خود به عاملی برای بی‌ثباتی و مداخله در امور داخلی تبدیل شده است.» وی خواستار تعیین جدول زمانی روشن و عملی برای خروج کامل نیروهای آمریکایی شد و تأکید کرد که تعلل در اجرای این مصوبه، به اعتبار نهادهای قانونی کشور آسیب می‌زند.

زمینه سیاسی و حقوقی درخواست خروج

موضوع خروج نیروهای آمریکایی از عراق طی سال‌های اخیر یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوهای سیاسی میان بغداد و واشنگتن بوده است. دولت عراق بارها اعلام کرده است که نیاز به نیروهای رزمی خارجی ندارد و همکاری با ائتلاف بین‌المللی باید در چارچوب جدید و مبتنی بر روابط دوجانبه، آموزش، تبادل اطلاعات و حمایت مستشاری باشد، نه حضور رزمی.

در مقابل، آمریکا حضور محدود خود را با بهانه‌هایی چون مبارزه با بقایای داعش و حفظ ثبات منطقه توجیه می‌کند. این در حالی است که بسیاری از جریان‌های سیاسی، از جمله ائتلاف الفتح، ائتلاف دولت قانون و بخش‌هایی از چارچوب هماهنگی نیروهای شیعه، معتقدند که تداوم این حضور، ناقض حاکمیت ملی و مغایر با اراده ملت عراق است.

العامری در همین راستا هشدار داد که هرگونه تلاش برای دور زدن مصوبه پارلمان یا تحمیل معادلات جدید امنیتی بدون رضایت دولت و ملت عراق، با واکنش سیاسی و مردمی مواجه خواهد شد. وی همچنین بر ضرورت تقویت نیروهای مسلح رسمی عراق، از جمله ارتش، پلیس فدرال و الحشد الشعبی به‌عنوان بخشی از نیروهای مسلح رسمی، تأکید کرد.

جایگاه العامری و پیام سخنان او

هادی العامری از چهره‌های باسابقه سیاسی و جهادی عراق به شمار می‌رود که سال‌ها در مبارزه با رژیم بعث و سپس در مقابله با تروریسم نقش داشته است. او ریاست سازمان بدر، از قدیمی‌ترین گروه‌های مقاومت اسلامی عراق، را بر عهده دارد و در سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از رهبران چارچوب هماهنگی، نقش کلیدی در معادلات تشکیل دولت و تصمیم‌گیری‌های کلان ایفا کرده است.

اظهارات اخیر وی را می‌توان در ادامه خط سیاسی ثابت جریان مقاومت در عراق ارزیابی کرد؛ جریانی که استقلال تصمیم‌گیری، مخالفت با حضور نظامی خارجی و تقویت همبستگی داخلی را سه اصل راهبردی خود می‌داند. ناظران معتقدند تأکید دوباره العامری بر اخراج نظامیان آمریکایی، پیامی هم به داخل و هم به طرف آمریکایی است مبنی بر اینکه موضوع حاکمیت ملی، قابل معامله یا به تأخیر انداختن نیست.

چشم‌انداز روابط بغداد و واشنگتن

در ماه‌های گذشته، مذاکرات کمیته عالی مشترک عراق و آمریکا درباره آینده حضور ائتلاف بین‌المللی ادامه داشته است. بغداد تأکید دارد که این مذاکرات باید به خروج مرحله‌ای و توافقی نیروهای رزمی منجر شود، در حالی که واشنگتن تلاش می‌کند شکل حضور خود را از رزمی به مستشاری تغییر دهد بدون آنکه به‌طور کامل از عراق خارج شود.

با این حال، فشار افکار عمومی و موضع صریح گروه‌های مقاومت و بخش مهمی از پارلمان، دولت عراق را در برابر آزمون اجرای حاکمیت ملی قرار داده است. سخنان هادی العامری بار دیگر این مطالبه را در صدر توجه قرار داده است: عراقِ دارای حاکمیت کامل، بدون حضور نظامی خارجی و با تکیه بر توان داخلی خود، به‌ویژه نیروهای مقاومت و الحشد الشعبی، قادر به تأمین امنیت و حفظ ثبات است.

به نظر می‌رسد در شرایط کنونی، هرگونه تعویق در تعیین تکلیف نهایی پرونده حضور آمریکا، می‌تواند به افزایش تنش‌های سیاسی داخلی و تشدید بی‌اعتمادی میان دولت و جریان‌های مقاومت منجر شود؛ موضوعی که العامری با صراحت نسبت به پیامدهای آن هشدار داده است.