نشست بینالمللی با عنوان «توافقنامه مکه؛ آیا نقشه قدرت خاورمیانه در حال تغییر است؟» روز چهارشنبه ۲۸ مردادماه به میزبانی خبرگزاری مهر برگزار شد و جمعی از کارشناسان و پژوهشگران حوزه روابط بینالملل و مسائل غرب آسیا، ابعاد و پیامدهای این توافقنامه را از زوایای مختلف تحلیل کردند.
این نشست با حضور چهرههای دانشگاهی و رسانهای از داخل و خارج از کشور برگزار شد و تلاش کرد تصویری دقیقتر از جایگاه توافقنامه مکه در معادلات جاری منطقه و تأثیر احتمالی آن بر توازن قوا در خاورمیانه ارائه دهد.
محور اصلی نشست؛ تغییر نقشه قدرت منطقه
محور اصلی گفتوگوها، بررسی این پرسش بود که آیا توافقنامه مکه میتواند نقطه عطفی در نظم منطقهای خاورمیانه به شمار آید یا خیر. شرکتکنندگان ضمن مرور پیشینه شکلگیری این توافق، به نقش آن در کاهش تنشها، بازتعریف ائتلافها و ایجاد فرصتهای جدید برای همکاریهای سیاسی و امنیتی میان بازیگران منطقهای پرداختند.
در این چارچوب، کارشناسان تأکید کردند که هرگونه توافق با محوریت مکه به دلیل جایگاه نمادین و سیاسی عربستان سعودی و پیوند آن با مسائل جهان اسلام، بازتابهایی فراتر از روابط دوجانبه دارد و میتواند بر کل مجموعه مناسبات خاورمیانه اثر بگذارد.
ترکیب کارشناسان حاضر در نشست
در این نشست بینالمللی، پروفسور «حسن اونال» استاد روابط بینالملل دانشگاه آنکارا از ترکیه، دکتر «سید راشد عباس نقوی» استاد دانشگاه و تحلیلگر ارشد پاکستانی، دکتر «کامران کرمی» روزنامهنگار و پژوهشگر حوزه عربستان، «محمد بیات» پژوهشگر مسائل غرب آسیا و «محمدرضا مرادی» مدیرکل بینالملل و اخبار خارجی حضور داشتند. جمعی از علاقهمندان و فعالان حوزه سیاست خارجی نیز در سالن خبرگزاری مهر این نشست را از نزدیک دنبال کردند.
هر یک از سخنرانان از منظر تخصصی خود به تحلیل توافقنامه مکه پرداختند؛ از نگاه ترکیه به تحولات جهان عرب و نقش آنکارا در معادلات جدید، تا دیدگاه پاکستان نسبت به همگرایی اسلامی و ارزیابی پژوهشگران ایرانی از تأثیر این توافق بر سیاست منطقهای ایران و عربستان.
نگاه چندجانبه به پیامدهای توافقنامه مکه
به گفته حاضران در نشست، توافقنامه مکه را نمیتوان صرفاً یک سند سیاسی محدود دانست؛ بلکه این توافق حامل پیامهای مهمی درباره تمایل بازیگران منطقهای به مدیریت اختلافات از مسیر گفتوگو و میانجیگری درون جهان اسلام است. کارشناسان معتقد بودند که انتخاب مکه به عنوان نماد توافق، بار مفهومی ویژهای دارد و میتواند به افزایش مشروعیت و مقبولیت آن در افکار عمومی مسلمانان کمک کند.
از سوی دیگر، شرکتکنندگان به چالشهای پیشرو نیز اشاره کردند؛ از جمله رقابتهای ژئوپلیتیک قدرتهای فرامنطقهای، تداوم بحرانها در یمن، سوریه و فلسطین، و همچنین ضرورت تضمین اجرایی شدن بندهای توافق در عمل. به باور آنان، موفقیت توافقنامه مکه در گرو اراده پایدار طرفها، اعتمادسازی متقابل و پرهیز از مداخلات خارجی خواهد بود.
تأکید بر دیپلماسی منطقهای و نقش رسانهها
در بخش دیگری از نشست، نقش دیپلماسی رسانهای و تبادل دیدگاههای کارشناسی در تبیین دقیق تحولات منطقه مورد تأکید قرار گرفت. سخنرانان بر این نکته توافق داشتند که برگزاری نشستهای بینالمللی از این دست در مراکز رسانهای مانند خبرگزاری مهر، فرصتی برای شنیدن صداهای متنوع، کاهش سوءتفاهمها و کمک به شکلگیری ادبیات مشترک در تحلیل مسائل خاورمیانه است.
مدیرکل بینالملل خبرگزاری مهر نیز در این نشست با اشاره به اهمیت رصد تحولات شتابان منطقه، برگزاری چنین نشستهایی را بخشی از مأموریت رسانه برای ایجاد فضای گفتوگوی تخصصی و چندصدایی توصیف کرد.
انتشار فیلم کامل نشست
خبرگزاری مهر فیلم کامل این نشست بینالمللی را برای استفاده پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان به مسائل خاورمیانه منتشر کرده است. در این فیلم، اظهارات کامل هر یک از کارشناسان و بخش پرسش و پاسخ حاضران به تفصیل قابل مشاهده است.
برگزاری این نشست نشان داد که توافقنامه مکه همچنان یکی از موضوعات محوری در تحلیل آینده خاورمیانه باقی خواهد ماند و ارزیابی دقیق آثار آن نیازمند بررسی مستمر، چندجانبه و به دور از نگاههای تکبعدی است.
نظرات (0)