مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید و معاون وزیر راه و شهرسازی با تشریح رویکرد کلان دولت در توسعه شهرهای جدید، بر ضرورت تبدیل این شهرها از کانون‌های صرف مسکن‌سازی به نظام‌های شهری آینده‌نگر، پایدار و برخوردار از اقتصاد مستقل تأکید کرد. به گفته شهرام ملکی، توسعه حمل‌ونقل عمومی به‌ویژه ارتباط ریلی شهرهای پرند و هشتگرد با تهران از اولویت‌های اصلی این شرکت است و به‌صورت مستمر از سوی وزیر راه و شهرسازی پیگیری می‌شود.

شهرهای جدید فراتر از مسکن‌سازی

شهرام ملکی با بیان اینکه شهرهای جدید نباید تنها مجموعه‌ای از واحدهای مسکونی و پروژه‌های ساختمانی تلقی شوند، گفت: نگاه ما به شهرهای جدید، نگاه به یک نظام شهری آینده‌نگر است که در آن ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی در یک چشم‌انداز مشخص و بلندمدت دیده شده باشد.

وی افزود: استقرار متوازن جمعیت، به‌ویژه مدیریت سرریز جمعیتی کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها، یکی از مأموریت‌های اصلی شرکت عمران شهرهای جدید است. در حال حاضر حدود ۱۹ شهر جدید در کشور تحت مدیریت این شرکت قرار دارد و اگرچه کارکرد غالب آن‌ها تاکنون تولید مسکن و اسکان جمعیت بوده، اما ارتقای کیفیت زندگی از طریق تأمین خدمات روبنایی و زیربنایی مناسب نیز به‌طور جدی در دستور کار قرار گرفته است.

به گفته ملکی، این رویکرد از سیاست‌های ویژه و ابلاغی فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، در حوزه شهرهای جدید است و به‌صورت هفتگی رصد و پیگیری می‌شود تا شاخص‌های سکونت‌پذیری و رضایت ساکنان بهبود یابد.

اقتصاد مستقل؛ کاهش وابستگی به شهر مادر

معاون وزیر راه و شهرسازی یکی از محورهای اصلی برنامه‌ریزی برای شهرهای جدید را ایجاد پایه اقتصادی مستقل عنوان کرد و گفت: هدف این است که وابستگی اقتصادی و شغلی شهرهای جدید به شهرهای مادر کاهش یابد و هر شهر جدید بتواند بر اساس ظرفیت‌های خود، محل اشتغال و فعالیت اقتصادی ساکنانش باشد.

وی با اشاره به در اختیار داشتن مجموعه‌ای از دارایی‌های مولد شامل اراضی و املاک، توضیح داد: تلاش می‌کنیم با مشارکت بخش خصوصی، کارآفرینان و افراد صاحب فن، زمینه واگذاری زمین و در اختیار قرار دادن اماکن و ظرفیت‌های موجود را برای فعالان اقتصادی فراهم کنیم تا فرصت‌های شغلی جدید در این شهرها ایجاد شود.

ملکی ایجاد اشتغال برای زنان سرپرست خانوار را از اولویت‌های اجتماعی-اقتصادی این برنامه دانست و افزود: هدایت صنایع سازگار با محیط و ظرفیت شهرهای جدید، در کنار حمایت از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، می‌تواند به پایداری اقتصادی این مناطق کمک کند.

وی به نمونه موفق پارک علم و فناوری در شهر جدید پردیس اشاره کرد و گفت: این مجموعه که یکی از بزرگ‌ترین پارک‌های علم و فناوری در غرب آسیا به شمار می‌رود، در حوزه‌هایی مانند استارتاپ‌ها، نرم‌افزارهای رایانه‌ای، دارو، الکترونیک و تجاری‌سازی کسب‌وکار فعالیت دارد و می‌تواند الگویی برای تقویت بنیه اقتصادی سایر شهرهای جدید باشد.

حمل‌ونقل عمومی و اتصال ریلی پرند و هشتگرد

مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید، توسعه حمل‌ونقل عمومی را از اولویت‌های اصلی و مورد تأکید وزیر راه و شهرسازی دانست و اظهار کرد: تأمین اعتبارات مورد نیاز این بخش با همکاری دولت و به‌ویژه سازمان برنامه و بودجه در حال پیگیری است.

ملکی با تأکید بر رویکرد «ریل‌پایه» در توسعه شهرهای جدید گفت: اتصال این شهرها به شبکه حمل‌ونقل ریلی و عمومی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا دسترسی سریع، ارزان و ایمن ساکنان به کلان‌شهرها، نقش مستقیمی در کیفیت زندگی و جذابیت سکونت در شهرهای جدید دارد.

وی تصریح کرد: در حال حاضر ارتباط ریلی و متروی شهرهای جدید پرند و هشتگرد با تهران فعال است و جابه‌جایی روزمره جمعیت از طریق این ظرفیت‌ها انجام می‌شود، اما برنامه تقویت، توسعه و پایدارسازی این ارتباطات به‌طور جدی در دستور کار قرار دارد تا ظرفیت جابه‌جایی افزایش یابد و زمان سفر کاهش پیدا کند.

نگاه اجتماعی و زیست‌محیطی به توسعه شهری

ملکی در بخش دیگری از سخنان خود به ابعاد اجتماعی و زیست‌محیطی توسعه شهرهای جدید پرداخت و گفت: دسترسی برابر همه شهروندان به خدمات شهری، ایجاد حس تعلق به مکان و تقویت سرمایه اجتماعی از جمله اهداف اجتماعی ماست که باید در طراحی و مدیریت شهرهای جدید مورد توجه قرار گیرد.

وی درباره الزامات زیست‌محیطی افزود: شهر جدید باید با توجه به محدودیت منابع آب و انرژی، ظرفیت‌های زیست‌محیطی خود را تقویت کند و در برنامه‌ریزی‌ها به موضوعاتی مانند تغییرات اقلیمی، الگوهای آلودگی هوا، مخاطرات طبیعی و مدیریت مصرف توجه ویژه داشته باشد.

به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی، سیاست‌های زیست‌محیطی شهرهای جدید همسو با اسناد و سیاست‌های کلان کشور دنبال می‌شود و کاهش مصرف انرژی و آب، هم‌زمان با برنامه‌های دولت در سطح ملی، در طراحی ساختمان‌ها، شبکه تأسیسات و الگوی توسعه شهری لحاظ خواهد شد.

هدف نهایی؛ ساختار شهری پایدار

مدیرعامل شرکت عمران شهرهای جدید در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: توسعه شهرهای جدید باید به‌گونه‌ای پیش برود که علاوه بر تأمین مسکن و اسکان جمعیت، زمینه شکل‌گیری یک ساختار شهری پایدار فراهم شود؛ ساختاری که دارای اقتصاد مستقل، دسترسی مناسب به خدمات، حمل‌ونقل عمومی کارآمد و سازگاری با شرایط زیست‌محیطی کشور باشد.

وی خاطرنشان کرد: تحقق این اهداف نیازمند همکاری بین‌بخشی، جذب سرمایه‌گذاری خصوصی و برنامه‌ریزی دقیق بر اساس آمایش سرزمین است تا شهرهای جدید بتوانند نقش مؤثری در توزیع متوازن جمعیت و توسعه پایدار کشور ایفا کنند.