یک فروند کشتی فله‌بر که با تخلیه مواد آلاینده نفتی امنیت زیست‌محیطی خلیج فارس را در محدوده آب‌های هرمزگان به خطر انداخته بود، با اقدام به‌موقع کارشناسان دریایی شناسایی و توقیف شد. این پرونده اکنون با تشکیل پرونده قضایی در مسیر رسیدگی قرار گرفته است.

کشف آلودگی با گزارش مردمی

اسماعیل مکی‌زاده، معاون امور بنادر و دریانوردی اداره کل بنادر و دریانوردی هرمزگان با اعلام این خبر گفت: ماجرا از انتشار تصاویر مردمی از مشاهده لکه‌های نفتی در دریا در محدوده لنگرگاه بندرعباس آغاز شد. به دنبال دریافت گزارش تخلف زیست‌محیطی، تیم‌های کارشناسی و گروه‌های تخصصی پاکسازی بلافاصله به محل اعزام شدند.

بررسی‌های میدانی نشان داد که منبع آلودگی یک فروند کشتی پهلو گرفته در لنگرگاه بوده که بر خلاف مقررات بین‌المللی جلوگیری از آلودگی دریا، اقدام به تخلیه مستقیم پسماندهای نفتی به آب کرده است. با محرز شدن تخلف، دستور توقیف شناور صادر و از ادامه فعالیت آن جلوگیری شد.

نقص فنی موتورخانه عامل تخلیه روغن سوخته و بیلج‌واتر

به گفته مکی‌زاده، کشتی توقیف‌شده از نوع فله‌بر و حامل محموله شکر بوده است. بررسی‌های فنی حاکی از آن است که به دلیل بروز نقص در سیستم موتورخانه، ترکیبی خطرناک شامل روغن سوخته، آب کف موتورخانه معروف به «بیلج‌واتر» و لجن‌های صنعتی به صورت مستقیم به دریا سرازیر شده است.

بیلج‌واتر به آبی گفته می‌شود که در کف موتورخانه کشتی‌ها جمع شده و به دلیل آغشته شدن به روغن، سوخت و مواد شیمیایی، به شدت آلاینده است. تخلیه این نوع پساب بدون تصفیه و در محدوده آب‌های ساحلی، بر اساس کنوانسیون مارپل و قوانین سازمان بنادر و دریانوردی به طور کامل ممنوع است و می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به اکوسیستم دریایی، آبزیان و سواحل وارد کند.

مهار لکه‌های نفتی پراکنده در خلیج فارس

معاون بنادر و دریانوردی هرمزگان توضیح داد: به دلیل جریان‌های دریایی در خلیج فارس، مواد آلاینده به صورت چندین لکه کوچک در پهنه دریا پراکنده شده بود که این موضوع عملیات پاکسازی را حساس‌تر می‌کرد. با این حال، گروه‌های پاکسازی اعزامی با استفاده از تجهیزات تخصصی مهار آلودگی، موفق شدند تمامی لکه‌های نفتی را مهار، جمع‌آوری و منطقه را به طور کامل پاکسازی کنند.

وی تأکید کرد که پایش مستمر محدوده لنگرگاه بندرعباس به عنوان یکی از پرترددترین نقاط تجاری کشور ادامه دارد و هرگونه تخلف زیست‌محیطی با واکنش فوری مواجه خواهد شد. خلیج فارس به دلیل نیمه‌بسته بودن و تنوع زیستی کم‌نظیر، در برابر آلودگی‌های نفتی بسیار آسیب‌پذیر است و حتی تخلیه‌های به ظاهر کوچک نیز می‌تواند چرخه حیات مرجان‌ها، آبزیان و پرندگان دریایی را مختل کند.

تشکیل پرونده قضایی و هشدار به شناورهای متخلف

به گفته این مقام مسئول، کشتی متخلف در حال حاضر در توقیف به سر می‌برد و پس از تکمیل مستندات کارشناسی و تنظیم صورت‌جلسه، پرونده آن برای رسیدگی قانونی به مرجع قضایی معرفی شده است. مالک و عوامل کشتی باید در برابر قانون پاسخگوی اقدام خود باشند و بر اساس میزان خسارت وارده به محیط زیست دریایی، مشمول جرایم و الزام به جبران خسارت خواهند شد.

اداره کل بنادر و دریانوردی هرمزگان همچنین از شهروندان، صیادان و دریانوردان خواست در صورت مشاهده هرگونه لکه نفتی، تغییر رنگ غیرعادی آب یا تخلیه مشکوک از شناورها، مراتب را فوراً به مرکز جستجو و نجات دریایی یا نزدیک‌ترین اداره بندر اطلاع دهند تا امکان مداخله سریع فراهم شود.

کارشناسان محیط زیست دریایی تأکید می‌کنند که پیشگیری از آلودگی‌های کشتیرانی، مستلزم رعایت دقیق دستورالعمل‌های دفع پسماند، استفاده از تأسیسات دریافت پسماند در بنادر و بازرسی‌های دوره‌ای موتورخانه شناورهاست. توقیف این کشتی فله‌بر بار دیگر نشان داد که نظارت بر عملکرد ناوگان تجاری در آب‌های حساس خلیج فارس تشدید شده و هیچ اغماضی در برابر آلوده‌کنندگان دریا وجود نخواهد داشت.