شش ماه پس از درگیری نظامی با ایران، نشانههای فرسایش و هزینههای سنگین جنگ بهتدریج در ساختار نیروهای مسلح آمریکا نمایان شده است. تازهترین گزارشها حاکی است فرماندهان ارشد نظامی آمریکا به پیت هگست، وزیر جنگ این کشور، هشدار دادهاند که تداوم عملیات در غرب آسیا در سطح و مقیاس کنونی، قابل ادامه نیست و میتواند توان کلی بازدارندگی واشنگتن را در برابر بحرانهای دیگر تضعیف کند.
ارزیابی محرمانه برای وزیر جنگ
به نوشته واشنگتنپست، این هشدارها در قالب یک ارزیابی طبقهبندیشده برای وزیر جنگ تهیه شده که در آن سران ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی در کنار فرماندهان مسئول عملیات آمریکا در حوزههای اروپا، آسیا و آمریکای لاتین مشارکت داشتهاند. به گفته منابع آگاه، هرچند این فرماندهان بر تبعیت از دستورات تأکید کردهاند، اما به صراحت نسبت به ادامه استقرار گسترده نیروها و تجهیزات در خاورمیانه اعتراض کرده و پیامدهای آن را برای مأموریتهای دیگر و دفاع از خاک آمریکا تشریح کردهاند.
بر اساس همین گزارش، برداشت غالب در میان فرماندهی نظامی آمریکا این است که عملیات مرتبط با ایران «بسیار طولانیتر و در مقیاسی بزرگتر از حد ضروری» ادامه یافته است. این گزاره نشان میدهد که درون پنتاگون، نگرانی فزایندهای درباره توازن میان تعهدات منطقهای و آمادگی برای مقابله با تهدیدهای راهبردی دیگر شکل گرفته است.
نیروی دریایی در مرکز فشار
نارضایتی از تداوم مأموریت بدون چشمانداز پایان مشخص، بهویژه در نیروی دریایی آمریکا برجستهتر است. دارل کادل، رئیس عملیات نیروی دریایی، به وزیر جنگ اطلاع داده که بدون تعیین زمان پایان قابل پیشبینی، نیروی دریایی قادر به حفظ سطح کنونی پشتیبانی در حد زمان جنگ نخواهد بود. این موضع، بازتابی از فشار عملیاتی بر ناوگان، خدمه و زنجیره لجستیک دریایی است که ماهها در وضعیت آمادهباش و استقرار مداوم قرار دارند.
کارشناسان نظامی میگویند استقرار طولانیمدت ناوهای هواپیمابر، ناوشکنها و یگانهای پشتیبانی، علاوه بر استهلاک تجهیزات، چرخه آموزش، نگهداری و استراحت نیروها را مختل میکند؛ موضوعی که در بلندمدت بر آمادگی رزمی کل نیرو اثر میگذارد.
زنگ خطر کاهش ذخایر مهمات
همزمان، مصرف فشرده تسلیحات در ماههای اخیر، نگرانی دیگری را در پنتاگون برانگیخته است: کاهش ذخایر مهمات راهبردی. والاستریتژورنال گزارش داده که استفاده گسترده از مهمات، توان بازدارندگی آمریکا در برابر چین و روسیه را با تردید مواجه کرده است؛ بهویژه در حوزه سامانههای حیاتی مانند موشکهای پاتریوت، موشکهای تاکتیکی اتکمز، سامانه دفاع موشکی تاد و سایر مهمات هدایتشونده دقیق.
به نوشته این روزنامه، جایگزینی و پر کردن مجدد برخی از این ذخایر ممکن است سالها زمان ببرد و همین کمبود، فرماندهی اروپایی آمریکا را ناچار کرده است تا برنامههای عملیاتی خود را با توجه به محدودیت دسترسی به برخی سامانهها بازتنظیم کند. این وضعیت، تصویری از یک دوراهی استراتژیک را نشان میدهد: تمرکز منابع بر یک جبهه، به قیمت تضعیف آمادگی در جبهههای دیگر تمام میشود.
فشار بر خانوادهها و روحیه نیروها
پیامدهای ادامه جنگ تنها به اتاقهای فرماندهی و انبارهای مهمات محدود نمانده و به زندگی شخصی نظامیان نیز کشیده شده است. بر اساس نظرسنجی مؤسسه «خانوادههای ستاره آبی» از حدود ۲۰۰ خانواده نظامی آمریکایی، ۸۱ درصد پاسخدهندگان سطح بالایی از استرس مرتبط با جنگ را گزارش کردهاند. استقرارهای طولانیمدت، فشار مالی، دوری از خانواده و نااطمینانی نسبت به آینده، از مهمترین عوامل این فرسایش روانی عنوان شده است.
در همین حال، برخی رسانههای آمریکایی از افت روحیه و حتی موارد اقدام به خودکشی در میان خدمه ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن خبر دادهاند؛ نشانهای که به گفته ناظران، ضرورت بازنگری در سیاست استقرارهای فرسایشی را دوچندان میکند. خبرگزاری رویترز نیز گزارش داده که ایالات متحده علاوه بر هزاران ملوان و تفنگدار دریایی اعزامشده برای پشتیبانی از عملیات، بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی در منطقه مستقر کرده است؛ استعدادی که هزینه انسانی و لجستیکی قابل توجهی را تحمیل میکند.
موضع تهران درباره تنگه هرمز
در سوی دیگر ماجرا، تهران سیگنالی مبنی بر عجله برای کاهش فشار بر واشنگتن -بهویژه در موضوع حساس تنگه هرمز- ارسال نکرده است. کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزیر امور خارجه ایران، اعلام کرده که جمهوری اسلامی با عمان درباره «ترتیبات ترانزیت در تنگه» به تفاهم رسیده است، اما این تفاهم بهصورت خودکار اجرایی نخواهد شد.
به گفته غریبآبادی، اجرای این تفاهم به انجام تعهدات آمریکا ذیل یادداشت تفاهم مرتبط منوط است و تهران رویههای مشخصی را که واشنگتن باید در پیش بگیرد، بهروشنی اعلام کرده است. او تأکید کرده تا زمانی که این رویهها اجرایی نشود، ایران «عجلهای برای بازگشایی تنگه هرمز ندارد». این موضع نشان میدهد که تهران قصد دارد اهرم تنگه هرمز را بهعنوان ابزاری برای تضمین اجرای تعهدات طرف مقابل حفظ کند.
جمعبندی؛ ناپایداری راهبرد فعلی
مجموع هشدارهای فرماندهان آمریکایی، گزارشهای رسانهای درباره کاهش ذخایر و فشار بر نیروها، در کنار موضع سخت تهران در قبال تنگه هرمز، تصویری از یک وضعیت ناپایدار ترسیم میکند. از نگاه منتقدان درون ساختار نظامی آمریکا، ادامه حضور گسترده و بدون افق زمانی مشخص در خاورمیانه، نهتنها هزینههای مالی و انسانی سنگینی دارد، بلکه انسجام راهبرد دفاعی آمریکا را در برابر رقابتهای بزرگتر قدرتها نیز به چالش میکشد.
در چنین شرایطی، به نظر میرسد پنتاگون میان دو ضرورت متضاد گرفتار شده است: حفظ فشار و حضور در غرب آسیا از یکسو، و بازسازی توان، ذخایر و روحیه نیروها برای مأموریتهای جهانی از سوی دیگر. تصمیم درباره نحوه توازن میان این دو، یکی از مهمترین آزمونهای راهبردی واشنگتن در ماههای پیش رو خواهد بود.
نظرات (0)