اداره‌کل بنادر و دریانوردی هرمزگان از آمادگی کامل برای تسهیل فرآیند دریافت و دفع اصولی پسماند و مواد زائد نفتی کشتی‌ها در آب‌های تحت حاکمیت این استان خبر داد. این اقدام با هدف صیانت از محیط زیست دریایی، کاهش آلودگی‌های نفتی و مدیریت نظام‌مند پسماندهای کشتی‌ها در محدوده بنادر و لنگرگاه‌های هرمزگان اجرا می‌شود.

اسماعیل مکی‌زاده، معاون بنادر و دریانوردی هرمزگان، با قدردانی از نقش جامعه محلی در اطلاع‌رسانی به‌موقع آلودگی‌های نفتی، بر اهمیت مشارکت مردمی در حفاظت از زیست‌بوم خلیج‌فارس تأکید کرد و گفت: گزارش‌های به‌هنگام صیادان، ساحل‌نشینان و فعالان دریایی نقش مهمی در شناسایی سریع کانون‌های آلودگی و واکنش فوری تیم‌های مقابله دارد.

خدمات شبانه‌روزی در سه نوبت کاری

به گفته مکی‌زاده، طرح تسهیل دفع زباله‌ها و تحویل مواد زائد نفتی در اسکله‌ها و لنگرگاه‌ها بر اساس الزامات قانونی ملی و کنوانسیون‌های بین‌المللی دریانوردی طراحی شده و در تمامی بنادر استان به شکل مستمر اجرا می‌شود. برای افزایش سرعت و سهولت دسترسی، شناورهای خدماتی ویژه‌ای در محدوده دریایی و حوضچه بنادر مستقر شده‌اند تا به‌صورت مستمر پسماندهای عادی و زائدات نفتی کشتی‌ها را جمع‌آوری و برای پردازش و انتقال به مراکز مجاز بازیافت و مدیریت پسماند منتقل کنند.

وی افزود: این خدمات در بنادر در سه نوبت صبح، بعدازظهر و شب و متناسب با رویه فعالیت شبانه‌روزی بنادر ارائه می‌شود و در لنگرگاه‌ها نیز بر اساس اعلام نیاز فرماندهان شناورها و برنامه‌ریزی تردد دریایی انجام می‌گیرد. به این ترتیب هیچ کشتی برای تحویل پسماند خود با محدودیت زمانی مواجه نخواهد بود و می‌تواند در نزدیک‌ترین زمان ممکن نسبت به تخلیه زباله‌ها و مواد زائد نفتی اقدام کند.

نحوه درخواست خدمات از سوی کشتی‌ها

معاون دریایی اداره‌کل بنادر و دریانوردی هرمزگان درباره چگونگی بهره‌مندی شناورها از این خدمات توضیح داد: تمامی کشتی‌ها می‌توانند از طریق نمایندگی‌های کشتیرانی محلی خود درخواست دریافت خدمات را ثبت کنند و سپس در محل‌های مشخص‌شده روی اسکله یا در محدوده لنگرگاه دریایی، پسماند خود را تحویل دهند. این فرآیند با هماهنگی قبلی و بدون ایجاد وقفه در عملیات بندری و تردد کشتی‌ها انجام می‌شود.

وی تأکید کرد که مدیریت پسماندهای نفتی و خطرناک تابع ضوابط سخت‌گیرانه‌تری است و فرماندهان کشتی‌ها در صورت نیاز به تحویل این نوع مواد باید مشخصات دقیق آن را اعلام کنند. بر این اساس، فرماندهان موظف هستند نوع و تناژ مواد زائد نفتی را از طریق فرم‌های استاندارد سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) و کنوانسیون بین‌المللی جلوگیری از آلودگی دریا ناشی از کشتی‌ها (مارپل) به این اداره‌کل اطلاع دهند تا اقدامات لازم برای دریافت ایمن و دفع اصولی آن برنامه‌ریزی شود.

مسیرهای ارتباطی برای اعلام و تحویل پسماند نفتی

مکی‌زاده برای تسهیل ارتباط فرماندهان کشتی‌ها با مراکز مسئول، چند مسیر ارتباطی شبانه‌روزی را معرفی کرد:

  • ارسال فکس به شماره شبانه‌روزی ۰۷۶۳۳۵۱۴۰۳۶ متعلق به مرکز جستجو و نجات دریایی و مقابله با آلودگی دریا
  • اعلام از طریق بی‌سیم دریایی VHF در کانال‌های ۱۳ و ۱۶ به مراکز کنترل ترافیک دریایی بنادر شهید رجایی، شهید باهنر و حقانی
  • تماس با عباس رادیو از طریق خط ثابت شبانه‌روزی ۱۵۵۰
  • مکاتبه اداری با معاونت امور دریایی اداره‌کل بنادر و دریانوردی هرمزگان
  • تماس با شرکت پیمانکار ارائه‌دهنده تسهیلات دریافت مواد زائد که اطلاعات تماس آن در سامانه جهانی IMO موسوم به GISIS و همچنین در وب‌سایت رسمی اداره‌کل بنادر و دریانوردی هرمزگان در بخش محیط زیست دریایی منتشر شده است
  • تماس مستقیم با کارشناسان پیشگیری و مقابله با آلودگی دریا به شماره ثابت ۰۷۶۳۲۱۲۲۶۵۰

به گفته وی، تنوع این مسیرهای ارتباطی به گونه‌ای طراحی شده که فرماندهان شناورها در هر شرایط جوی و عملیاتی بتوانند به‌سرعت نیاز خود را اعلام کنند و هماهنگی لازم برای اعزام شناور خدماتی یا تخصیص محل تحویل در اسکله انجام شود.

گامی برای حفاظت از خلیج‌فارس

پهنه آبی هرمزگان به دلیل قرار گرفتن در تنگه هرمز و مجاورت با یکی از پرترددترین آبراه‌های جهان، همواره در معرض خطر آلودگی‌های نفتی و تخلیه غیرمجاز پسماند کشتی‌ها قرار دارد. اجرای منظم طرح دریافت پسماند و زائدات نفتی، علاوه بر عمل به تعهدات بین‌المللی ایران ذیل کنوانسیون مارپل، نقش مستقیمی در کاهش آلودگی دریا، حفظ تنوع زیستی و پایداری معیشت جوامع ساحلی دارد.

کارشناسان محیط زیست دریایی معتقدند ایجاد تسهیلات آسان و در دسترس برای تحویل پسماند، مهم‌ترین عامل بازدارنده در برابر تخلیه غیرقانونی زباله و مواد نفتی در دریا است. هرچه فرآیند تحویل ساده‌تر، سریع‌تر و بدون هزینه اضافی تشریفاتی باشد، تمایل فرماندهان کشتی‌ها به رعایت مقررات زیست‌محیطی افزایش می‌یابد و احتمال بروز لکه‌های نفتی و آلودگی‌های گسترده کاهش پیدا می‌کند.

اداره‌کل بنادر و دریانوردی هرمزگان از همه فرماندهان شناورهای عبوری، شرکت‌های کشتیرانی و نمایندگی‌های محلی خواست با استفاده از ظرفیت‌های فراهم‌شده، نسبت به تحویل به‌موقع پسماندهای خود اقدام کنند و در صورت مشاهده هرگونه آلودگی نفتی در دریا، مراتب را فوراً از طریق کانال‌های اعلام‌شده اطلاع دهند تا تیم‌های مقابله با آلودگی در کوتاه‌ترین زمان وارد عمل شوند.