جنگنده‌های رژیم صهیونیستی بار دیگر جنوب لبنان را هدف حملات هوایی قرار دادند؛ این بار با استفاده از بمب‌های فسفری ممنوعه علیه مناطق مسکونی. شبکه خبری المیادین گزارش داد که در تازه‌ترین تجاوز هوایی، شهرک «نبطیه الفوقا» در جنوب لبنان بمباران شده و بر اساس اطلاعات اولیه، اشغالگران در این عملیات از تسلیحات فسفری استفاده کرده‌اند.

جزئیات حمله به نبطیه الفوقا

بر اساس گزارش المیادین، این حمله هوایی شهرک نبطیه الفوقا را هدف قرار داده است؛ منطقه‌ای مسکونی در استان نبطیه که در ماه‌های اخیر بارها در معرض تجاوزات هوایی و توپخانه‌ای ارتش اسرائیل قرار داشته است. تصاویر منتشرشده از محل حادثه، ستون‌های دود غلیظ و سفیدرنگ ناشی از انفجار بمب‌های فسفری را بر فراز خانه‌ها و زمین‌های اطراف نشان می‌دهد؛ نشانه‌ای که کارشناسان نظامی آن را از ویژگی‌های بارز تسلیحات فسفر سفید می‌دانند.

تا لحظه تنظیم این خبر، گزارش دقیقی از میزان خسارات مادی و تلفات احتمالی این حمله منتشر نشده است، اما منابع محلی تأکید کرده‌اند که بمباران مناطق مسکونی با چنین سلاحی می‌تواند پیامدهای انسانی و زیست‌محیطی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. فسفر سفید پس از انفجار در دمای بسیار بالا می‌سوزد و ذرات آن تا مدت‌ها در محیط باقی می‌ماند.

بمب فسفری چیست و چرا استفاده از آن ممنوع است؟

بمب‌های فسفری یا فسفر سفید، نوعی سلاح آتش‌زا هستند که با پخش ذرات مشتعل فسفر در شعاع گسترده، آتش‌سوزی‌های مهارنشدنی ایجاد می‌کنند. این ماده در تماس با اکسیژن خودبه‌خود مشتعل می‌شود و دمای سوختن آن به بیش از ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. در صورت برخورد با پوست انسان، سوختگی‌های عمیق و دردناک ایجاد می‌کند که حتی با شست‌وشوی آب خاموش نمی‌شود و تا نابودی کامل بافت ادامه می‌یابد. استنشاق دود ناشی از آن نیز به دستگاه تنفسی آسیب جدی وارد می‌کند.

به همین دلیل، استفاده از سلاح‌های فسفری علیه مناطق مسکونی و غیرنظامیان بر اساس پروتکل سوم کنوانسیون ژنو و کنوانسیون سلاح‌های متعارف خاص ممنوع اعلام شده است. بر اساس این اسناد، به‌کارگیری هرگونه سلاح آتش‌زا از جمله فسفر سفید در مناطق پرجمعیت غیرنظامی، جنایت جنگی محسوب می‌شود. با این حال، رژیم صهیونیستی سابقه طولانی در استفاده از این سلاح در لبنان و نوار غزه دارد.

سابقه تجاوزات اسرائیل با سلاح‌های ممنوعه در جنوب لبنان

جنوب لبنان طی دو سال گذشته یکی از اصلی‌ترین کانون‌های درگیری میان مقاومت و ارتش اسرائیل بوده است. پس از آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، مرزهای جنوبی لبنان به صحنه تبادل آتش تقریباً روزانه تبدیل شد و با وجود آتش‌بس شکننده، حملات پهپادی و هوایی اسرائیل به مناطق مرزی همچنان ادامه دارد.

نهادهای حقوق بشری از جمله دیده‌بان حقوق بشر و عفو بین‌الملل پیش‌تر در گزارش‌های مستندی تأکید کرده بودند که اسرائیل بارها از فسفر سفید در حملات خود به جنوب لبنان استفاده کرده است؛ حملاتی که به آتش‌سوزی گسترده در باغ‌های زیتون، مزارع کشاورزی و جنگل‌های منطقه انجامیده و صدها هکتار از اراضی کشاورزی را نابود کرده است. وزارت بهداشت لبنان نیز پیش از این نسبت به افزایش موارد سوختگی ناشی از مواد شیمیایی و مشکلات تنفسی در میان ساکنان مناطق مرزی هشدار داده بود.

کارشناسان محیط زیست می‌گویند آلودگی خاک و منابع آب ناشی از فسفر سفید می‌تواند تا سال‌ها سلامت ساکنان را تهدید کند و بازگشت آوارگان به روستاهای مرزی را با چالش جدی مواجه سازد.

نقض حاکمیت لبنان و سکوت نهادهای بین‌المللی

حمله به نبطیه الفوقا در حالی صورت می‌گیرد که دولت لبنان بارها تجاوزات مکرر اسرائیل به حریم هوایی و تمامیت ارضی خود را به شورای امنیت سازمان ملل گزارش کرده است. بیروت این حملات را نقض آشکار قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت می‌داند که بر توقف کامل عملیات نظامی در جنوب لبنان تأکید دارد.

با این حال، تداوم استفاده از سلاح‌های ممنوعه و هدف قرار دادن مناطق مسکونی، پرسش‌های جدی درباره اثربخشی سازوکارهای نظارتی بین‌المللی و مسئولیت نهادهای حقوق بشری ایجاد کرده است. ناظران معتقدند سکوت یا واکنش‌های ضعیف جامعه جهانی، زمینه را برای تکرار چنین جنایاتی فراهم کرده است.

مقاومت لبنان پیش‌تر اعلام کرده بود که هرگونه تجاوز به مناطق مسکونی و استفاده از سلاح‌های نامتعارف را بی‌پاسخ نخواهد گذاشت و حق دفاع مشروع از غیرنظامیان را برای خود محفوظ می‌داند. در همین حال، افکار عمومی در لبنان خواستار مستندسازی دقیق این حمله و ارائه آن به دادگاه‌های بین‌المللی برای پیگرد حقوقی عاملان آن هستند.