آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا (EASA) از تمدید هشدار پروازی برای منطقه خلیج فارس و دریای عمان تا روز ۳۰ سپتامبر برابر با ۸ مهرماه خبر داد. این تصمیم در قالب به‌روزرسانی دوره‌ای توصیه‌های ایمنی این نهاد برای شرکت‌های هواپیمایی عضو اتحادیه اروپا اتخاذ شده و نشان می‌دهد ارزیابی اروپایی‌ها از سطح ریسک امنیتی در آسمان غرب آسیا همچنان بالا باقی مانده است.

بر اساس اعلام رسمی این آژانس که به نقل از خبرگزاری رویترز منتشر شده، دستورالعمل جدید اگرچه ادامه هشدارهای قبلی محسوب می‌شود، اما محدوده جغرافیایی آن نسبت به گذشته تا حدی محدودتر و متمرکزتر شده و تمرکز اصلی آن اکنون بر آب‌های خلیج فارس قرار گرفته است.

تمدید هشدار برای حریم هوایی چهار کشور عربی حاشیه خلیج فارس

در دستورالعمل به‌روزشده EASA، توصیه‌های احتیاطی مربوط به حریم هوایی چهار کشور بحرین، کویت، قطر و امارات متحده عربی همچنان به قوت خود باقی است. با این حال، آژانس اروپایی تأکید کرده که محدوده اصلی هشدار بیش از گذشته بر پهنه آبی خلیج فارس متمرکز شده و شرکت‌های هواپیمایی باید هنگام عبور از این کریدور هوایی پرتردد، تدابیر احتیاطی بیشتری را به کار گیرند.

آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا دلیل این تصمیم را «تداوم خطرات امنیتی» در منطقه عنوان کرده و از ایرلاین‌ها خواسته است تا ارزیابی ریسک پروازهای خود در این منطقه را به‌صورت مستمر به‌روزرسانی کنند، از پرواز در ارتفاع‌های پرخطر خودداری کرده و هماهنگی نزدیک‌تری با مراکز کنترل ترافیک هوایی و اطلاعیه‌های هوانوردی (نوتام‌ها) داشته باشند.

این نهاد همچنین هشدار پرواز بر فراز آب‌های دریای عمان در محدوده اطلاعات پروازی مسقط (Muscat FIR) را همچنان معتبر دانست و اعلام کرد که این بخش از حریم هوایی نیز تا پایان ماه سپتامبر در فهرست مناطق نیازمند احتیاط ویژه باقی خواهد ماند.

تداوم هشدار برای آسمان ایران، عراق و لبنان

بر اساس فهرست فعال هشدارهای ایمنی EASA، توصیه‌های احتیاطی مرتبط با حریم هوایی ایران، عراق و لبنان نیز هم‌زمان تا ۳۰ سپتامبر تمدید شده است. این آژانس از شرکت‌های هواپیمایی اروپایی خواسته است تا اطلاع ثانوی از فعالیت در حریم هوایی این سه کشور پرهیز کنند و تنها در صورت ضرورت عملیاتی و با ارزیابی دقیق امنیتی وارد این آسمان‌ها شوند.

این در حالی است که آسمان این کشورها در ماه‌های گذشته به دلیل تحولات امنیتی منطقه و تشدید تنش‌ها در غرب آسیا، بارها در کانون هشدارهای بین‌المللی هوانوردی قرار گرفته بود. EASA پیش از این نیز چندین نوبت هشدارهای مشابهی را صادر و تمدید کرده بود و به‌ویژه پس از افزایش فعالیت‌های نظامی و هشدارهای مربوط به سامانه‌های پدافندی، سطح احتیاط را بالا نگه داشته است.

استثنا برای پروازهای بیروت با شرط مسیر دریایی

نکته قابل توجه در دستورالعمل جدید، تداوم استثنای پیشین برای فرودگاه بیروت است. به گفته آژانس اروپایی، با وجود تمدید توصیه به پرهیز از پرواز بر فراز لبنان، پروازهای ورودی به فرودگاه بین‌المللی رفیق حریری بیروت و پروازهای خروجی از آن همچنان می‌توانند انجام شوند، به شرط آنکه مسیر پرواز از سمت دریا آغاز شود یا پس از برخاستن، هواپیما بلافاصله مسیر خروج خود را به سمت دریا ادامه دهد.

این تدبیر با هدف کاهش مواجهه هواپیماهای مسافری با مناطق پرخطر داخلی لبنان اتخاذ شده و به شرکت‌های هواپیمایی اجازه می‌دهد تا با انتخاب کریدور دریایی مدیترانه، ریسک پروازی را به حداقل برسانند. EASA تأکید کرده که این استثنا نیز مشروط به رعایت دقیق دستورالعمل‌های ایمنی و هماهنگی با برج مراقبت و مراجع هوانوردی لبنان است.

پیام هشدار برای ایرلاین‌ها و مسافران منطقه

تمدید هشدار EASA هرچند به معنای ممنوعیت رسمی پرواز نیست، اما در عمل به عنوان یک شاخص مهم برای ارزیابی ریسک توسط شرکت‌های هواپیمایی، شرکت‌های بیمه هوانوردی و نهادهای ناظر ملی عمل می‌کند. بسیاری از ایرلاین‌های اروپایی و بین‌المللی بر اساس همین توصیه‌ها، مسیرهای پروازی خود را تغییر می‌دهند، ارتفاع پرواز را افزایش می‌دهند یا از آسمان برخی مناطق به طور کامل اجتناب می‌کنند.

کارشناسان صنعت هوانوردی می‌گویند تکرار تمدید این هشدارها نشان می‌دهد که فضای امنیتی خلیج فارس، دریای عمان و شرق مدیترانه همچنان شکننده ارزیابی می‌شود و تا زمانی که چشم‌انداز روشنی از کاهش تنش‌ها به وجود نیاید، احتیاط هوانوردی به عنوان یک اصل ثابت در برنامه‌ریزی پروازهای عبوری از غرب آسیا باقی خواهد ماند.

به مسافران پروازهای مرتبط با منطقه نیز توصیه می‌شود پیش از سفر، وضعیت پرواز خود را از طریق شرکت هواپیمایی مبدأ بررسی کرده و احتمال تغییر مسیر یا تأخیر ناشی از رعایت توصیه‌های ایمنی را در نظر بگیرند.