پنتاگون در گامی تازه برای دیجیتالیسازی ساختار فرماندهی و عملیات خود، از بهکارگیری یک دستیار اختصاصی مبتنی بر هوش مصنوعی خبر داده است؛ سامانهای که به گفته مقامهای آمریکایی قرار است بهعنوان بازوی تحلیلگر و تصمیمیار در کنار فرماندهان نظامی عمل کند.
به گزارش فارس به نقل از منابع آمریکایی، این دستیار هوشمند با هدف تجمیع و تحلیل حجم عظیمی از دادههای میدانی، اطلاعاتی، لجستیکی و ارتباطی طراحی شده و میتواند در کوتاهترین زمان، سناریوهای عملیاتی، ارزیابی تهدیدها و پیشنهادهای تاکتیکی را در اختیار اتاقهای فرمان قرار دهد.
از تحلیل داده تا تصمیم در میدان
بر اساس اطلاعات منتشرشده، دستیار جدید پنتاگون قادر است دادههای بهروز ماهوارهای، گزارشهای یگانها، اطلاعات شنود و رصد، و همچنین دادههای مربوط به زنجیره تأمین و پشتیبانی را بهصورت همزمان پردازش کند. نتیجه این پردازش، ارائه تصویری یکپارچه از صحنه نبرد و پیشنهاد گزینههای عملیاتی با برآورد پیامدهای هر گزینه است.
مقامهای دفتر دیجیتال و هوش مصنوعی وزارت دفاع آمریکا (CDAO) میگویند هدف اصلی، کاهش فاصله میان «دریافت اطلاعات» تا «اتخاذ تصمیم» است؛ فاصلهای که در جنگهای مدرن و پرسرعت، میتواند سرنوشت یک عملیات را تغییر دهد. به گفته آنها، این سامانه جایگزین فرمانده انسانی نیست، بلکه بهعنوان دستیار، بار تحلیلهای زمانبر را از دوش نیروها برمیدارد.
قراردادهای بزرگ با غولهای هوش مصنوعی
این اقدام در ادامه قراردادهای اخیر پنتاگون با شرکتهای بزرگ فناوری آمریکا صورت میگیرد. در ماههای گذشته گزارشهایی درباره انعقاد قراردادهای چندصد میلیون دلاری وزارت دفاع با شرکتهایی نظیر OpenAI، گوگل، آنتروپیک و xAI برای توسعه ابزارهای هوش مصنوعی مولد ویژه مصارف دولتی و نظامی منتشر شده بود.
پنتاگون اعلام کرده است که این ابزارها در محیطی امن و تحت نظارتهای امنیتی به کار گرفته خواهند شد و دسترسی به دادههای طبقهبندیشده تنها در چارچوب پروتکلهای سختگیرانه امکانپذیر خواهد بود. با این حال، جزئیات فنی دقیق از معماری مدل، میزان خودمختاری آن در تصمیمسازی و سطح دسترسیاش به سامانههای تسلیحاتی هنوز بهصورت عمومی منتشر نشده است.
نگرانیها درباره خودمختاری و اخلاق نظامی
بهکارگیری هوش مصنوعی در ساختار فرماندهی ارتش آمریکا از همان ابتدا با بحثهای گسترده حقوقی و اخلاقی همراه بوده است. منتقدان هشدار میدهند که واگذاری بخشی از تحلیل و پیشنهاد تصمیم به الگوریتمها، حتی اگر تصمیم نهایی با انسان باشد، میتواند به مرور به تضعیف نظارت انسانی و افزایش خطای ناشی از سوگیری دادهها منجر شود.
نهادهای مدافع حقوق بشر و برخی قانونگذاران آمریکایی نیز خواستار شفافیت بیشتر درباره نحوه آموزش مدلها، منابع داده مورد استفاده و سازوکار پاسخگویی در صورت بروز اشتباه در توصیههای عملیاتی شدهاند. آنها تأکید میکنند که در محیط جنگی، یک پیشنهاد نادرست الگوریتمی میتواند پیامدهای انسانی جبرانناپذیری داشته باشد.
در مقابل، مدافعان این طرح میگویند ارتش آمریکا برای حفظ برتری در رقابت فناورانه با رقبایی مانند چین و روسیه، ناگزیر به تسریع در بهکارگیری هوش مصنوعی است. به باور آنها، دستیار هوشمند نهتنها سرعت واکنش را بالا میبرد، بلکه با تحلیل دقیقتر، از تصمیمهای شتابزده و پرهزینه جلوگیری میکند.
رقابت جهانی بر سر هوش مصنوعی نظامی
کارشناسان مسائل دفاعی معتقدند اقدام پنتاگون بخشی از یک روند جهانی است؛ روندی که در آن قدرتهای بزرگ نظامی بهدنبال ادغام هوش مصنوعی در سامانههای فرماندهی، کنترل، مخابرات و شناسایی (C4ISR) هستند. از پهپادهای خودران تا سامانههای پیشبینی لجستیک و جنگ الکترونیک، هوش مصنوعی بهسرعت به یکی از ارکان اصلی دکترینهای نظامی قرن بیستویکم تبدیل شده است.
پنتاگون تأکید کرده است که توسعه دستیار اختصاصی خود را ذیل اصول «هوش مصنوعی مسئولانه» پیش میبرد و هرگونه بهکارگیری عملیاتی آن تابع قوانین درگیری، حقوق مخاصمات مسلحانه و زنجیره فرماندهی انسانی خواهد بود. با این حال، چگونگی اجرای این اصول در عمل، موضوعی است که همچنان در کانون نظارت کنگره و افکار عمومی آمریکا قرار دارد.
نظرات (0)