جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی و از شناختهشدهترین نظریهپردازان مکتب واقعگرایی، در اظهاراتی تازه دیدگاه خود را درباره آینده حضور نظامی ایالات متحده در خلیج فارس مطرح کرد. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، این تحلیلگر آمریکایی معتقد است واشنگتن دیگر نمیتواند مانند گذشته پایگاهها، سامانههای راداری و حضور نظامی پررنگ خود را در این منطقه حفظ کند.
رویای غیرواقعی حفظ پایگاهها در خلیج فارس
مرشایمر در این گفتوگو با اشاره به وضعیت پایگاههای آمریکا در خلیج فارس گفت: «این تصور که میتوانیم پایگاهها، رادارها و یک حضور نظامی قابلتوجه را در خلیج فارس حفظ کنیم، بیشتر شبیه یک رؤیای غیرواقعی است.» او این ارزیابی را نه یک پیشبینی خوشبینانه، بلکه نتیجه تحولات میدانی اخیر دانست که معادلات امنیتی منطقه را دگرگون کرده است.
به گفته این استاد دانشگاه شیکاگو، تحولات روز ۲۷ فوریه نقطه عطفی در این زمینه بوده است. مرشایمر توضیح داد که حتی خودش نیز تصور نمیکرد پایگاهها و رادارهای آمریکا تا این حد بهطور کامل آسیب ببینند و از کار بیفتند. او افزود: «در ۲۷ فوریه، تقریباً هیچکس، حتی خود من، تصور نمیکرد که این پایگاهها و رادارها تا این حد بهطور کامل نابود شوند و ما دیگر نتوانیم وارد خلیج فارس شویم.»
چرا بازسازی پایگاهها منطقی نیست؟
بخش دیگر اظهارات مرشایمر به ایده بازسازی حضور نظامی آمریکا در منطقه اختصاص داشت. او تأکید کرد که تلاش برای ایجاد دوباره پایگاههای نظامی و سپس دفاع از آنها در برابر تهدیدهای فزاینده، فاقد توجیه راهبردی و نظامی است.
این نظریهپرداز واقعگرا گفت: «این ایده که دوباره پایگاههایی در منطقه ایجاد کنیم و بعد از آنها دفاع کنیم، اصلاً منطقی نیست.» به باور او، هزینههای نگهداری، آسیبپذیری بالا در برابر حملات موشکی و پهپادی و تغییر موازنه قدرت در منطقه، این گزینه را از نظر عملیاتی و اقتصادی غیرقابل دفاع کرده است.
مرشایمر در جمعبندی خود تصریح کرد که نتیجه این روند، پایان حضور نظامی پررنگ آمریکا در خلیج فارس است: «در نتیجه، ما دیگر حضور نظامی قابلتوجهی در خلیج فارس نداریم.» این جمله کوتاه، چکیده تحلیلی است که به گفته او باید مبنای بازنگری جدی در راهبرد کلان آمریکا در خاورمیانه قرار گیرد.
پیامی فراتر از یک تحلیل نظامی
اظهارات اخیر مرشایمر که با بازتاب گستردهای همراه شده، در شرایطی مطرح میشود که بحث درباره انتقال برخی تجهیزات و تسلیحات آمریکایی به کشورهای همسایه از جمله اردن و توانمندی ایران در رصد و مقابله با آنها نیز در رسانهها مطرح است. هرچند محور اصلی سخنان او بر ناکارآمدی پایگاههای ثابت و رادارهای آسیبپذیر متمرکز بود، اما لحن و خنده معنادار او هنگام طرح این موضوع، از دید بسیاری از ناظران نشانهای از اذعان به تغییر توازن قدرت در منطقه تعبیر شده است.
مرشایمر که سالهاست از منتقدان سیاست مداخلهجویانه آمریکا و از مدافعان لزوم واقعبینی در سیاست خارجی واشنگتن به شمار میرود، پیشتر نیز هشدار داده بود که تداوم حضور نظامی گسترده در خلیج فارس بدون در نظر گرفتن تحولات جدید نظامی و فناوریهای موشکی و پهپادی، آمریکا را در معرض خطرهای جدی قرار میدهد. تحلیل تازه او را میتوان تأییدی بر این دیدگاه دانست که دورهای که حضور نظامی آمریکا بهعنوان عامل بازدارندگی بلامنازع در خلیج فارس تلقی میشد، به پایان رسیده و واشنگتن باید راهبرد خود را بر اساس واقعیتهای جدید تنظیم کند.
نظرات (0)