طرح جدید کنگره آمریکا برای اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه، پیش از رسیدن به صحن رای‌گیری در مجلس نمایندگان با سد مخالفت روبه‌رو شده و چشم‌انداز تصویب آن تیره و مبهم ارزیابی می‌شود. گزارش‌های منتشر شده در واشنگتن نشان می‌دهد این لایحه نه تنها حمایت یکپارچه دموکرات‌ها را همراه ندارد، بلکه در میان جمهوری‌خواهان نیز اشتیاق چندانی برای پیشبرد آن دیده نمی‌شود.

گزارش پولیتیکو از توقف لایحه در مجلس نمایندگان

نشریه آمریکایی پولیتیکو در گزارشی اختصاصی نوشت لایحه تحریم‌های جدید علیه مسکو که با هدف افزایش فشار اقتصادی و سیاسی بر روسیه تدوین شده، در مجلس نمایندگان متوقف مانده است. بر اساس این گزارش، رهبران جمهوری‌خواه مجلس تصمیم گرفته‌اند این طرح را در فهرست قوانین برنامه‌ریزی‌شده برای رای‌گیری در هفته جاری قرار ندهند؛ تصمیمی که به معنای تعویق نامحدود بررسی آن تلقی می‌شود.

پولیتیکو تاکید کرده که این لایحه با مخالفت بخش قابل توجهی از نمایندگان دموکرات و در عین حال بی‌میلی آشکار طیفی از جمهوری‌خواهان مواجه است. ترکیب این دو عامل باعث شده اجماع لازم برای آوردن طرح به صحن علنی شکل نگیرد و سرنوشت آن در هاله‌ای از ابهام قرار بگیرد.

زمان ارائه و سرنوشت متفاوت در سنا

این لایحه در ماه اوت گذشته توسط گروهی از قانونگذاران در مجلس نمایندگان ارائه شد. تنها چند روز پیش از آن، در هفتم اوت، سنای آمریکا نسخه مشابهی از همین طرح را به تصویب رسانده بود. تصویب در سنا امیدواری‌هایی را درباره همراهی مجلس نمایندگان ایجاد کرده بود، اما اکنون به نظر می‌رسد شکاف میان دو مجلس کنگره بر سر جزئیات اجرایی، مانع تکمیل فرآیند قانون‌گذاری شده است.

منابع رسانه‌ای می‌گویند در حالی که سناتورها با رویکردی سخت‌گیرانه‌تر از طرح حمایت کردند، نمایندگان مجلس نگرانی‌های بیشتری درباره تبعات اقتصادی و حقوقی اجرای تحریم‌های ثانویه دارند و همین امر روند بررسی را کند کرده است.

محورهای اصلی تحریم‌های پیشنهادی

بر اساس مفاد منتشر شده، لایحه جدید مجموعه‌ای از محدودیت‌های فراگیر را هدف‌گذاری کرده است:

  • اعمال تحریم و محدودیت علیه مقامات ارشد سیاسی و نظامی روسیه
  • تحریم شرکت‌های دولتی و نهادهای کلیدی اقتصاد روسیه
  • وضع تحریم‌های ثانویه علیه شرکای تجاری و کشورهایی که به همکاری اقتصادی با مسکو ادامه می‌دهند
  • اعطای اختیار به دولت آمریکا برای اعمال تعرفه‌های ۱۰۰ درصدی بر کشورهایی که خریدار عمده نفت و گاز روسیه محسوب می‌شوند

بند مربوط به تعرفه‌های سنگین به ویژه مورد توجه قرار گرفته، چرا که به دولت آمریکا اجازه می‌دهد فشار مستقیمی بر مشتریان بزرگ انرژی روسیه، از جمله برخی قدرت‌های واردکننده، اعمال کند. حامیان طرح معتقدند این ابزار می‌تواند درآمدهای نفتی مسکو را به شدت محدود کرده و اهرم فشار موثری در پرونده جنگ اوکراین ایجاد کند.

اختلاف بر سر اختیارات تعرفه‌ای دونالد ترامپ

یکی از جنجالی‌ترین محورهای مخالفت، به نگرانی‌ها درباره گسترش اختیارات رئیس‌جمهور در حوزه تعرفه‌گذاری بازمی‌گردد. شماری از قانونگذاران هر دو حزب هشدار داده‌اند که تصویب این لایحه به شکل فعلی، دامنه اختیارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، برای اعمال تعرفه‌های وارداتی را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

منتقدان می‌گویند اعطای چنین اختیار وسیعی بدون سازوکار نظارتی دقیق کنگره، می‌تواند به استفاده ابزاری از تعرفه‌ها در پرونده‌های تجاری غیرمرتبط منجر شود و روابط آمریکا با شرکای اقتصادی‌اش را دچار تنش کند. برخی دموکرات‌ها نیز نگرانند که دولت از این مجوز برای پیشبرد سیاست‌های تجاری یکجانبه استفاده کند و همین ملاحظه، حمایت آنها از کلیت لایحه را کاهش داده است.

در مقابل، موافقان استدلال می‌کنند که بدون اهرم تعرفه‌های تنبیهی، تحریم‌های ثانویه ضمانت اجرایی کافی نخواهد داشت و کشورهای خریدار انرژی روسیه به سادگی تحریم‌ها را دور خواهند زد.

چشم‌انداز مبهم تصویب

با توجه به ترکیب فعلی مخالفت‌ها، ناظران در واشنگتن شانس تصویب سریع لایحه را پایین ارزیابی می‌کنند. عدم قرار گرفتن طرح در دستور کار رای‌گیری این هفته، نشانه روشنی از نبود اراده سیاسی کافی در رهبری مجلس برای پیشبرد آن است. حتی در صورت بازگشت لایحه به دستور کار در هفته‌های آینده، انتظار می‌رود مذاکرات فشرده‌ای برای اصلاح بندهای مربوط به اختیارات تعرفه‌ای و دامنه تحریم‌های ثانویه انجام شود.

تحولات روزهای آینده نشان خواهد داد آیا حامیان طرح می‌توانند با اعمال اصلاحات و جلب نظر جناح‌های مردد، بن‌بست فعلی را بشکنند یا این لایحه به سرنوشت بسیاری از طرح‌های تحریمی پرحاشیه دچار شده و در راهروهای کنگره متوقف خواهد ماند. آنچه مسلم است، سرنوشت این لایحه نه تنها بر مناسبات واشنگتن و مسکو، بلکه بر معادلات بازار جهانی انرژی و روابط آمریکا با شرکای تجاری بزرگ خود نیز اثر مستقیم خواهد گذاشت.