اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره تنگه هرمز با واکنش صریح تهران روبهرو شد و از سوی منابع مطلع ایرانی نادرست توصیف گردید. بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، آنچه رئیسجمهور آمریکا درباره وضعیت این آبراه حیاتی مطرح کرده، با واقعیتهای میدانی و گزارشهای نهادهای بینالمللی دریانوردی همخوانی ندارد.
تهران تأکید کرده است که امنیت و مدیریت تنگه هرمز بر پایه حقوق بینالملل دریاها و با نقش محوری ایران بهعنوان کشور ساحلی تأمین میشود و فضاسازیهای سیاسی کمکی به ثبات منطقه و بازار انرژی نخواهد کرد.
روایت واشنگتن از هرمز چه بود؟
رئیسجمهور آمریکا در تازهترین اظهارات خود تلاش کرده تصویری خاص از تحولات مرتبط با تنگه هرمز و جایگاه ایران در این گذرگاه ارائه دهد. این اظهارات که با ادبیات تند و بزرگنماییهای مرسوم ترامپ همراه بوده، بهسرعت در رسانههای منطقهای و بینالمللی بازتاب یافت.
با این حال بررسیهای اولیه نشان میدهد ادعای مطرحشده فاقد مستندات فنی و تأیید نهادهای ناظر بر کشتیرانی بینالمللی است و بیشتر در چارچوب جنگ روایتها و فشار سیاسی علیه تهران قابل ارزیابی است.
واکنش تهران؛ تأکید بر تکذیب و مسئولیتپذیری ایران
منابع مطلع در تهران ضمن تکذیب قاطع روایت کاخ سفید، تصریح کردهاند که جمهوری اسلامی ایران همواره مسئولانهترین نقش را در حفظ امنیت تنگه هرمز بر عهده داشته است. به گفته این منابع، هیچ رفتار خارج از چارچوب حقوق بینالملل از سوی ایران در این آبراه صورت نگرفته و عبور و مرور کشتیهای تجاری و نفتکشها بهصورت ایمن ادامه دارد.
این منابع یادآور شدهاند که تنگه هرمز بهعنوان بخشی از آبهای تحت حاکمیت ایران، بر اساس کنوانسیونهای بینالمللی و اصل آزادی کشتیرانی اداره میشود و تهران طی دهههای گذشته امنیت این مسیر را تضمین کرده است. ادعاهای مشابه از سوی مقامات آمریکایی پیش از این نیز بارها مطرح و هر بار با ارائه توضیحات فنی و مستندات دقیق از سوی ایران رد شده است.
چرا هرمز برای جهان حیاتی است؟
تنگه هرمز یکی از مهمترین شریانهای تجارت جهانی انرژی به شمار میرود. در باریکترین نقطه، فاصله دو ساحل این تنگه حدود ۳۳ کیلومتر است و روزانه حدود یکپنجم نفت خام جهان و حجم عظیمی از گاز مایع طبیعی از آن عبور میکند. هرگونه فضاسازی رسانهای یا تنش لفظی درباره امنیت این گذرگاه، بهطور مستقیم بر قیمت نفت، هزینه بیمه دریایی و امنیت کشتیرانی اثر میگذارد.
کارشناسان انرژی تأکید میکنند اظهارات نسنجیده درباره هرمز میتواند موجب نگرانی شرکتهای کشتیرانی و افزایش هزینه حملونقل دریایی شود، در حالی که واقعیت میدانی نشاندهنده ثبات و مدیریت پایدار تردد در این آبراه است.
جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده که امنیت تنگه هرمز، امنیت همه کشورهای منطقه و حتی اقتصاد جهانی است و تهران هیچ نفعی در ایجاد ناامنی در این مسیر ندارد، اما در برابر هرگونه تعرض به حقوق حاکمیتی خود قاطعانه ایستادگی خواهد کرد.
سابقه فشارهای لفظی واشنگتن
مواضع آمریکا در قبال تنگه هرمز همواره با فراز و نشیب همراه بوده است. در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ نیز ادعاهایی درباره ضرورت حضور نظامی گسترده آمریکا برای تأمین امنیت این تنگه مطرح شد که با مخالفت صریح ایران و تردید متحدان اروپایی واشنگتن مواجه شد.
تهران همواره تأکید کرده که امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز باید توسط کشورهای ساحلی و بدون دخالت نیروهای فرامنطقهای تأمین شود و حضور ناوهای بیگانه خود عاملی برای بیثباتی است. در همین راستا ایران طرحهایی مانند «ابتکار صلح هرمز» را برای همکاری دستهجمعی کشورهای منطقه پیشنهاد کرده است.
اهداف پشت پرده روایتسازی جدید
ناظران مسائل بینالملل معتقدند تکرار ادعاهای اثباتنشده درباره هرمز از سوی ترامپ بیش از آنکه مبتنی بر واقعیت باشد، با اهداف سیاسی داخلی و تلاش برای اعمال فشار روانی بر ایران صورت میگیرد. تاکنون هیچیک از نهادهای بینالمللی ناظر بر دریانوردی گزارشی در تأیید اظهارات اخیر رئیسجمهور آمریکا منتشر نکردهاند.
از نگاه تهران، اصرار کاخ سفید بر تکرار چنین روایتهایی نشاندهنده عدم درک جایگاه حقوقی و جغرافیایی ایران در تنگه هرمز است؛ کشوری که طولانیترین سواحل را در خلیج فارس و دریای عمان در اختیار دارد و نقش آن در مدیریت این گذرگاه انکارناپذیر است.
منابع ایرانی در پایان تأکید کردهاند که روایت اخیر واشنگتن درباره هرمز فاقد اعتبار است و جمهوری اسلامی ایران ضمن رصد دقیق تحولات، اجازه نخواهد داد روایتهای نادرست، تصویر امنیت پایدار این آبراه استراتژیک را مخدوش کند.
نظرات (0)