رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه در نشست خبری حاشیه آغاز به کار نشست شورای حکام، بار دیگر موضوع برنامه هستهای ایران را محور اظهارات خود قرار داد و بر لزوم ازسرگیری روند دیپلماتیک برای حلوفصل اختلافها تأکید کرد.
به گفته گروسی، آژانس هنوز موفق نشده به برخی از تأسیسات مهم هستهای ایران که به ادعای او در حملات سال گذشته آسیب دیدهاند، دسترسی پیدا کند و همین مسئله امکان راستیآزمایی کامل وضعیت بخشی از مواد و ذخایر هستهای کشور را از بازرسان سلب کرده است.
ادعای محدودیت دسترسی به تأسیسات آسیبدیده
مدیرکل آژانس در این نشست مدعی شد که از زمان حملات خردادماه ۱۴۰۴ (ژوئن ۲۰۲۵) تاکنون، بازرسان آژانس نتوانستهاند بهصورت میدانی وضعیت شماری از سایتهای هستهای را ارزیابی کنند. او تأکید کرد که بدون بازرسی فیزیکی و نمونهبرداریهای فنی، اظهارنظر دقیق درباره میزان خسارت، وضعیت تجهیزات و سرنوشت مواد هستهای موجود در این مراکز ممکن نیست.
گروسی گفت: «آژانس اطلاعات بهروز و قابل اتکایی درباره وضعیت مواد هستهای اعلامشده ایران در اختیار ندارد و این خلأ اطلاعاتی، بهویژه در حوزه اورانیوم غنیشده با خلوص بالا، از منظر منع اشاعه نگرانکننده است.»
ابهام ادعایی درباره ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی
یکی از محورهای اصلی اظهارات گروسی، اشاره به ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد بود. به ادعای او، آژانس پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵ برآورد کرده بود که ایران حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد، اما از آن زمان تاکنون امکان تأیید محل نگهداری و شرایط فعلی این ذخایر برای بازرسان فراهم نشده است.
مدیرکل آژانس افزود که تداوم این وضعیت برای مدت طولانی قابل قبول نیست و تهران باید سطح همکاریهای خود را با آژانس بهطور محسوسی افزایش دهد تا امکان بررسی، اندازهگیری و راستیآزمایی دقیق مواد و فعالیتهای مرتبط فراهم شود. او تصریح کرد که وظیفه آژانس، ارائه گزارش فنی و بیطرفانه به شورای حکام و جامعه جهانی است و این کار بدون دسترسیهای لازم ناقص خواهد ماند.
تأکید بر بازگشت به مسیر دیپلماسی
گروسی در ادامه با اشاره به بنبست کنونی در پرونده هستهای ایران، خواستار بازگشت همه طرفها به میز مذاکره شد. او گفت آژانس آمادگی دارد در صورت ازسرگیری روند دیپلماتیک، نقش فنی خود را برای کمک به یافتن راهحل پایدار درباره مسائل باقیمانده ایفا کند.
به گفته وی، تجربه سالهای گذشته نشان داده که تنها از طریق گفتوگو و توافق سیاسی میتوان به چارچوبی قابل راستیآزمایی و مورد اعتماد برای برنامه هستهای ایران دست یافت. او ابراز امیدواری کرد که کانالهای دیپلماتیک، چه در قالب مذاکرات مستقیم و چه با میانجیگری طرفهای ثالث، دوباره فعال شود.
تحرکات تازه آمریکا و سه کشور اروپایی در شورای حکام
اظهارات مدیرکل آژانس در شرایطی مطرح شده که به گزارش رسانهها، ایالات متحده به همراه سه کشور اروپایی عضو برجام شامل انگلیس، فرانسه و آلمان، در تلاش هستند پیشنویس قطعنامهای را در شورای حکام به تصویب برسانند. هدف اعلامشده این قطعنامه، افزایش فشار بر تهران برای همکاری کامل با آژانس عنوان شده، اما برخی منابع دیپلماتیک میگویند تصویب آن میتواند زمینه ارجاع دوباره پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل را فراهم کند.
شورای حکام آژانس بهعنوان رکن اجرایی این نهاد، بهطور دورهای گزارشهای مدیرکل درباره اجرای تعهدات پادمانی ایران را بررسی میکند و در صورت احراز عدم همکاری یا انحراف احتمالی، میتواند موضوع را به شورای امنیت گزارش دهد. ایران همواره تأکید کرده که برنامه هستهای آن کاملاً صلحآمیز است و همکاریهایش با آژانس در چارچوب تعهدات پادمانی ادامه دارد، هرچند ملاحظات امنیتی و آسیبهای ناشی از حملات اخیر را عاملی مهم در محدودیتهای مقطعی دسترسیها میداند.
ناظران معتقدند تأکید همزمان گروسی بر دو محور «نیاز فوری به راستیآزمایی» و «ضرورت راهحل دیپلماتیک» نشان میدهد آژانس میکوشد از تبدیل پرونده فنی به یک بحران سیاسی جدید جلوگیری کند؛ بحرانی که در صورت ارجاع به شورای امنیت، میتواند پیامدهای گستردهای برای معادلات منطقهای و مذاکرات هستهای به همراه داشته باشد.
نظرات (0)