تأسیسات نفتی شرکت آرامکو عربستان در شهر جیزان واقع در جنوبغربی این کشور روز دوشنبه هدف یک حمله قرار گرفت؛ حملهای که به گفته منابع آگاه از نظر ابعاد با حمله ماه گذشته به همین مجموعه قابل مقایسه است و بار دیگر آسیبپذیری زیرساختهای انرژی عربستان در نزدیکی مرز یمن را برجسته کرده است.
جزئیات حمله به تأسیسات جیزان
روزنامه فایننشال تایمز به نقل از دو منبع مطلع گزارش داده است که پالایشگاه و تأسیسات وابسته به شرکت آرامکو در منطقه جیزان روز دوشنبه مورد حمله قرار گرفتهاند. بر اساس این گزارش، هنوز ارزیابی دقیقی از میزان خسارت وارده انجام نشده و بررسیهای فنی و امنیتی در محل ادامه دارد.
منابع مورد استناد فایننشال تایمز تأکید کردهاند که درباره عامل و منشأ این حمله تاکنون اطلاعات رسمی منتشر نشده است. مقامهای سعودی نیز تا لحظه تنظیم این خبر بیانیهای رسمی در خصوص عامل حمله یا جزئیات تلفات و خسارات احتمالی صادر نکردهاند.
یکی از این منابع گفته است ابعاد حمله اخیر مشابه حملهای است که حدود یک ماه پیش از سوی نیروهای انصارالله یمن علیه همین پالایشگاه انجام شد و برای مدتی روند تولید را مختل کرد. آن حمله به توقف بخشی از فعالیتهای پالایشی و تأخیر در بارگیری فرآوردههای نفتی منجر شده بود.
جیزان؛ نقطه راهبردی و آسیبپذیر در مرز یمن
جیزان در منتهیالیه جنوبغربی عربستان و در نزدیکی مرز با یمن قرار دارد؛ منطقهای که به دلیل مجاورت با خطوط درگیری، طی سالهای گذشته بارها هدف حملات پهپادی و موشکی نیروهای انصارالله قرار گرفته است. موقعیت جغرافیایی این استان باعث شده تأسیسات انرژی مستقر در آن همواره در معرض تهدیدهای فرامرزی باشد.
پالایشگاه جیزان یکی از پالایشگاههای بزرگ و جدید آرامکو محسوب میشود که با ظرفیت پالایش روزانه حدود ۴۰۰ هزار بشکه، نقش مهمی در تأمین سوخت داخلی عربستان و صادرات فرآوردههای نفتی دارد. این مجموعه علاوه بر پالایش نفت، دارای پایانه صادراتی، مخازن ذخیرهسازی و واحدهای پتروشیمی وابسته است و هرگونه اختلال در فعالیت آن میتواند بر زنجیره عرضه منطقهای اثر بگذارد.
در جریان جنگ یمن که از سال ۲۰۱۵ وارد مرحله گستردهتری شده، تأسیسات نفتی و فرودگاههای جنوب عربستان بارها هدف حملات اعلامشده از سوی انصارالله قرار گرفتهاند. جیزان، نجران و عسیر به دلیل نزدیکی به مرز، بیشترین دفعات هشدار و رهگیری را تجربه کردهاند.
واکنش آرامکو و سابقه اختلال در تولید
امین ناصر، مدیرعامل شرکت آرامکو، ماه گذشته پس از حمله قبلی به جیزان تأیید کرده بود که آن حمله موجب بروز وقفههایی در تولید پالایشگاه شده است؛ هرچند به گفته او، تیمهای فنی توانسته بودند در مدت کوتاهی بخشی از اختلال را جبران کنند و تولید را به حالت عادی بازگردانند.
آرامکو به عنوان بزرگترین شرکت نفتی جهان و ستون اصلی اقتصاد عربستان، معمولاً جزئیات مربوط به حملات و خسارات را با احتیاط اطلاعرسانی میکند. این شرکت در سالهای گذشته نیز پس از حملات گسترده سال ۲۰۱۹ به تأسیسات بقیق و خریص که تولید نفت عربستان را به طور موقت به نصف کاهش داد، سیاست مشابهی در اطلاعرسانی محدود و تمرکز بر بازگرداندن سریع تولید در پیش گرفته بود.
تاکنون بیانیه جدیدی از سوی آرامکو درباره حمله روز دوشنبه منتشر نشده است. انتظار میرود این شرکت پس از تکمیل ارزیابی خسارت، گزارشی درباره وضعیت عملیاتی پالایشگاه جیزان ارائه دهد.
ابهام درباره عامل حمله و پیامدهای احتمالی
در حالی که فایننشال تایمز عامل حمله اخیر را به طور رسمی تأیید نکرده، مقایسه منابع آگاه با حمله ماه گذشته انصارالله، گمانهزنیها درباره نقش نیروهای یمنی را تقویت کرده است. با این حال، تا زمانی که بیانیه رسمی از سوی ریاض یا طرفهای درگیر منتشر نشود، نمیتوان به طور قطعی درباره منشأ حمله اظهار نظر کرد.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند تکرار حملات به جیزان میتواند دو پیامد همزمان داشته باشد: نخست، افزایش هزینههای امنیتی و بیمهای برای تأسیسات نفتی عربستان و دوم، افزایش حساسیت بازار جهانی نفت نسبت به ریسکهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه. هرچند بازار نفت در ماههای اخیر نسبت به تنشهای منطقهای واکنشهای مقطعی نشان داده، اما اختلال طولانیمدت در یکی از پالایشگاههای کلیدی عربستان میتواند بر قیمت فرآوردههای نفتی و حاشیه سود پالایش در آسیا تأثیر بگذارد.
در شرایطی که عربستان تلاش میکند با اجرای طرحهای توسعهای آرامکو، ظرفیت پالایش و صادرات خود را حفظ کند و همزمان پرونده آتشبس و مذاکرات سیاسی در یمن همچنان در وضعیت شکنندهای قرار دارد، حمله به جیزان بار دیگر نشان میدهد که امنیت انرژی و امنیت مرزی در جنوب عربستان به یکدیگر گره خورده است. ادامه بررسیها در روزهای آینده مشخص خواهد کرد که آیا این حمله خسارتی پایدار بر تولید وارد کرده یا همچون موارد پیشین، با اقدامات فنی به سرعت مهار خواهد شد.
نظرات (0)