مرتضی ذاکریان، مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی، در نشست معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری این استان که با حضور معاون سفارت چین در ایران و شماری از سرمایه‌گذاران چینی برگزار شد، از طرح ایجاد منطقه آزاد سه‌جانبه ایران، افغانستان و چین رونمایی کرد.

تغییر کریدورهای تجاری و ضرورت دیپلماسی چندجانبه

ذاکریان با اشاره به تحولات منطقه در ماه‌های اخیر تأکید کرد که کریدورهای سنتی تجارت در حال دگرگونی هستند و مسیر ایران، افغانستان و چین می‌تواند به عنوان یک شاهراه امن و پایدار برای همکاری‌های اقتصادی عمل کند. وی خواستار عبور از دیپلماسی تک‌بعدی به سوی دیپلماسی چندجانبه و تلفیق روابط سیاسی با سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی بلندمدت شد.

به گفته وی، این سه کشور روی هم رفته حدود هشت درصد از مساحت و نزدیک به ۱۹ درصد از جمعیت جهان را در اختیار دارند و با احتساب کشورهای همسایه، این طرح می‌تواند بر زندگی بیش از ۳.۳ میلیارد نفر - معادل ۴۰ درصد جمعیت جهان - تأثیر بگذارد.

منطقه آزاد خراسان جنوبی در مسیر تصویب

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی همچنین از پیگیری ایجاد منطقه آزاد در این استان خبر داد و گفت که پیشنهاد ایجاد منطقه آزاد خراسان جنوبی در سفر رئیس‌جمهور به استان مورد موافقت اولیه قرار گرفته و مراحل اداری آن در دست انجام است. وی تأکید کرد که طرح منطقه آزاد سه‌جانبه به منابع دولتی وابسته نیست و با جذب سرمایه‌گذاران، به ویژه سرمایه‌گذاران چینی، قابل اجرا خواهد بود.

مزیت‌های راهبردی خراسان جنوبی

ذاکریان مهم‌ترین مزیت‌های خراسان جنوبی برای همکاری اقتصادی را به این شرح برشمرد:

  • داشتن طولانی‌ترین مرز خاکی با افغانستان
  • قرار گرفتن در مسیر ترانزیت شرق به غرب و شمال به جنوب
  • در دست ساخت بودن راه‌آهن
  • برخورداری از معادن غنی و نیروی انسانی متخصص

در این مدل همکاری، چین در حوزه سرمایه‌گذاری، تأمین مالی، انتقال فناوری، لجستیک و مدیریت مناطق آزاد نقش‌آفرینی می‌کند، افغانستان ظرفیت‌های معدنی و ترانزیتی خود را به میدان می‌آورد و ایران نیز با نیروی انسانی متخصص، زیرساخت‌ها و دانش فنی در فرآوری مواد معدنی، حلقه تکمیل‌کننده این زنجیره خواهد بود.

تشکیل کارگروه دائمی همکاری با چین

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این نشست، توافق برای تشکیل کارگروه دائمی همکاری‌های اقتصادی میان خراسان جنوبی و جمهوری خلق چین بود. ذاکریان گفت که تدوین نقشه راه پنج‌ساله و ۱۰ ساله و تبادل هیئت‌های اقتصادی، گام بعدی برای وارد شدن همکاری‌های دو طرف به مرحله عملیاتی است.

رشد سرمایه‌گذاری خارجی در استان

مدیرکل امور اقتصادی و دارایی خراسان جنوبی با ارائه آماری از روند سرمایه‌گذاری خارجی در استان گفت: از مجموع ۶۱ پروژه مصوب سرمایه‌گذاری خارجی در خراسان جنوبی، ۲۳ پروژه معادل ۳۸ درصد کل پروژه‌ها در دولت چهاردهم به تصویب رسیده است. همچنین از ۲۷ پروژه فعال سرمایه‌گذاری خارجی استان، ۱۱ پروژه در همین دولت به بهره‌برداری رسیده که نشان‌دهنده شتاب گرفتن روند جذب سرمایه‌گذاران خارجی است.

در بخش سرمایه‌گذاری اتباع چین نیز از ۱۲ پروژه، هفت پروژه در دو سال اخیر اجرا شده که ۵۸ درصد کل پروژه‌های چینی استان را شامل می‌شود و بیش از نیمی از اشتغال ایجاد شده در این بخش نیز مربوط به همین دوره است.

سه حوزه اولویت‌دار همکاری

ذاکریان در پایان سه حوزه را برای همکاری با سرمایه‌گذاران چینی اولویت‌دار اعلام کرد: ایجاد مرکز مونتاژ قطعات خودرو، مشارکت در اکتشاف، استخراج و فرآوری معادن به ویژه طلا، مس، سرب و روی، و سرمایه‌گذاری در احداث نیروگاه‌ها و کارخانه تولید پنل‌های خورشیدی. وی تأکید کرد خراسان جنوبی با برخورداری از تابش مطلوب خورشید و اراضی مناسب، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطب‌های انرژی خورشیدی کشور را دارد.