دولت کانادا از صبح امروز سه‌شنبه اجرای تعرفه‌های جدید بر طیف وسیعی از کالاهای وارداتی از ایالات متحده را به طور رسمی آغاز کرد؛ تصمیمی که به عنوان پاسخ مستقیم به سیاست‌های تعرفه‌ای واشنگتن و در ادامه تشدید تنش‌های تجاری میان دو همسایه آمریکای شمالی اتخاذ شده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، این تعرفه‌ها که از امروز لازم‌الاجراست، نرخ‌هایی بین ۱۵ تا ۵۰ درصد را شامل می‌شود و بر اساس اعلام رسمی دولت کانادا، بخش‌های متعددی از اقتصاد این کشور را در مواجهه با واردات آمریکایی پوشش می‌دهد.

جزئیات بسته تعرفه‌ای جدید اتاوا

بر اساس بیانیه منتشر شده در وب‌سایت رسمی دولت کانادا، فهرست کالاهای مشمول تعرفه بسیار گسترده است و تقریباً تمام زنجیره‌های مهم تجاری دو کشور را در بر می‌گیرد. در این بیانیه آمده است که اقلام زیر مشمول نرخ‌های جدید شده‌اند:

  • فولاد و آلومینیوم و فرآورده‌های مرتبط
  • محصولات لبنی و برخی اقلام غذایی و صنعتی
  • تجهیزات و ماشین‌آلات کشاورزی
  • لوازم خانگی و لوازم الکترونیکی
  • خمیر کاغذ، کاغذ و فرآورده‌های سلولزی
  • تجهیزات راه‌آهن و قطعات وابسته

دولت کانادا تاکید کرده است که نرخ‌گذاری به صورت پلکانی انجام شده و بسته به نوع کالا، تعرفه‌های ۱۵، ۲۵ و تا سقف ۵۰ درصد اعمال خواهد شد. به گفته مقامات اتاوا، هدف از این دسته‌بندی، حمایت از تولید داخلی و ایجاد توازن در برابر فشار تعرفه‌ای آمریکا بوده است.

تعلیق مذاکرات و راهبرد «دلار در برابر دلار»

این اقدام تنها چند هفته پس از اظهارات مهم مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، صورت می‌گیرد. کارنی در ۲۲ اوت اعلام کرده بود که مذاکرات تجاری با ایالات متحده را به حالت تعلیق درآورده است، زیرا به باور اتاوا «پیشرفت در مذاکرات برای تامین اهداف کانادا کافی نبوده است».

نخست‌وزیر کانادا در همان زمان هشدار داده بود که کشورش در برابر تعرفه‌های ۵۰ درصدی که دولت آمریکا بر برخی کالاهای کانادایی اعمال کرده، دست به اقدام متقابل خواهد زد. کارنی با تاکید بر اصل «دلار در برابر دلار» گفته بود که هر میزان فشاری که واشنگتن از طریق تعرفه‌ها بر اقتصاد کانادا وارد کند، اتاوا نیز به همان میزان با تعرفه‌های تلافی‌جویانه پاسخ خواهد داد.

به گفته ناظران، این موضع نشان‌دهنده تغییر لحن دولت جدید کانادا در قبال سیاست‌های حمایت‌گرایانه کاخ سفید است؛ سیاستی که در ماه‌های گذشته باعث نگرانی صنایع مختلف در هر دو سوی مرز شده و زنجیره تامین در آمریکای شمالی را با اختلال مواجه کرده است.

واکنش تند ترامپ در تروث سوشال

در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به سرعت به تصمیم اتاوا واکنش نشان داد. او در پستی در شبکه اجتماعی خود «تروث سوشال» با انتقاد از رویکرد دولت کانادا نوشت: «کانادا مزایای یک ایالت آمریکایی را می‌خواهد، بدون اینکه خودش یکی از آنها باشد.»

این اظهارنظر که لحنی کنایه‌آمیز و تهدیدآمیز داشت، بار دیگر نشان داد که اختلافات تجاری میان دو کشور فراتر از مسائل اقتصادی، وارد حوزه لفاظی‌های سیاسی نیز شده است. ترامپ پیش‌تر نیز بارها از کسری تراز تجاری با کانادا انتقاد کرده و دولت این کشور را به بهره‌برداری یک‌جانبه از دسترسی به بازار آمریکا متهم کرده بود.

پیامدها برای بازار و چشم‌انداز روابط دو کشور

کارشناسان اقتصادی معتقدند اجرای همزمان تعرفه‌های سنگین از سوی هر دو کشور می‌تواند پیامدهای مستقیمی بر قیمت کالاها، به‌ویژه در بخش‌های فولاد، لبنیات و لوازم خانگی داشته باشد. افزایش هزینه واردات به معنای رشد قیمت برای مصرف‌کنندگان نهایی در هر دو کشور و همچنین فشار بر تولیدکنندگانی است که به مواد اولیه و قطعات وارداتی وابسته هستند.

در کانادا، صنایع لبنی و تولیدکنندگان فولاد از جمله ذی‌نفعان اصلی این حمایت تعرفه‌ای به شمار می‌روند، اما در مقابل، واردکنندگان لوازم الکترونیکی و خرده‌فروشان نسبت به افزایش هزینه‌ها و کاهش قدرت رقابت هشدار داده‌اند. در آمریکا نیز تعرفه‌های قبلی ۵۰ درصدی بر کالاهای کانادایی پیش‌تر باعث اعتراض بخش کشاورزی و صنایع خودروسازی شده بود.

با تعلیق مذاکرات و اجرای تعرفه‌های متقابل، چشم‌انداز دستیابی به یک توافق جامع تجاری در کوتاه‌مدت تیره به نظر می‌رسد. برخی تحلیلگران بر این باورند که ادامه این روند می‌تواند توافق تجارت آزاد آمریکای شمالی را که ستون اصلی روابط اقتصادی سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک است، با چالش جدی مواجه کند.

دولت کانادا اعلام کرده است که فهرست کامل کالاهای مشمول و نرخ دقیق هر ردیف تعرفه را در وب‌سایت رسمی خود منتشر کرده و گمرکات این کشور از امروز موظف به اجرای نرخ‌های جدید هستند. انتظار می‌رود در روزهای آینده، اتاق‌های بازرگانی و نهادهای صنفی هر دو کشور واکنش‌های دقیق‌تری نسبت به آثار این تصمیم اعلام کنند.