تردد دریایی در یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان در روز دوشنبه با کاهش همراه شد. بر اساس گزارشی که خبرگزاری رویترز به نقل از دادههای شرکت تحلیل انرژی «کپلر» منتشر کرده، تنها هفت فروند کشتی در این روز از تنگه هرمز عبور کردند؛ رقمی که نسبت به هشت فروند ثبتشده در روز یکشنبه، کاهشی هرچند محدود اما معنادار را نشان میدهد.
به گفته کپلر، این کاهش در شرایطی رخ داده است که تنشهای سیاسی و نظامی در منطقه بار دیگر بالا گرفته و تهران هشدار داده در صورت هرگونه حمله جدید از سوی ایالات متحده، اقدام تلافیجویانه انجام خواهد داد. همین هشدار به عنوان یکی از عوامل احتیاط بیشتر شرکتهای کشتیرانی برای عبور از تنگه هرمز ارزیابی میشود.
افزایش ترافیک در بابالمندب؛ مسیر جایگزین شلوغ شد
در مقابل روند نزولی تنگه هرمز، تردد در تنگه بابالمندب که دریای سرخ را به خلیج عدن و دریای عرب متصل میکند، افزایش قابل توجهی داشته است. دادههای کپلر نشان میدهد روز دوشنبه ۲۹ فروند کشتی باری از این تنگه عبور کردهاند، در حالی که این رقم در روز قبل ۱۷ فروند بوده است.
تنگه بابالمندب به عنوان مسیر اتصال آسیا به اروپا از طریق کانال سوئز، برای تجارت جهانی به ویژه حمل کالا و انرژی اهمیت راهبردی دارد و هرگونه تغییر در الگوی عبور کشتیها از هرمز، میتواند به تغییر مسیر یا افزایش احتیاط در این آبراه نیز منجر شود.
دادهها قطعی نیست؛ احتمال عبور کشتیها با فرستنده خاموش
کارشناسان کپلر تأکید کردهاند که آمار اعلامشده نهایی و قطعی نیست و ممکن است در ساعات یا روزهای آینده اصلاح شود. دلیل این موضوع، حرکت برخی کشتیها با سامانه شناسایی خودکار (AIS) خاموش است؛ اقدامی که معمولاً در دورههای پرتنش و برای ملاحظات امنیتی صورت میگیرد و ردیابی دقیق شناورها را دشوار میکند.
بر همین اساس، ممکن است تعداد واقعی عبورها اندکی بیشتر از ارقام ثبتشده باشد، اما روند کلی یعنی کاهش تردد در هرمز و افزایش آن در بابالمندب از نگاه تحلیلگران قابل اتکاست.
زمینه تنشها و اهمیت تنگه هرمز
تنگه هرمز باریکترین نقطه خلیج فارس و مهمترین گلوگاه صادرات نفت و گاز جهان به شمار میرود؛ به طوری که حدود یکپنجم نفت خام مبادلهشده در بازارهای جهانی و بخش قابل توجهی از گاز طبیعی مایع (الانجی) از این مسیر عبور میکند. هرگونه اختلال یا حتی گمانهزنی درباره ناامنی در این آبراه، به سرعت بر قیمت انرژی، نرخ بیمه کشتیها و تصمیم شرکتهای کشتیرانی اثر میگذارد.
در گزارش باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از منابع خبری آمده است که ایالات متحده و اسرائیل از ۲۸ فوریه عملیات نظامی علیه ایران را آغاز کردند و در ماه ژوئن یادداشت تفاهمی میان واشنگتن و تهران با هدف توقف فوری خصومتها در همه جبههها از جمله لبنان امضا شد. با این حال، در شب ۸ ژوئیه، آمریکا با متهم کردن ایران به نقض توافقات مرتبط با تنگه هرمز، حملات گسترده خود را از سر گرفت؛ موضوعی که به افزایش ریسک درکشده برای تردد در این منطقه دامن زده است.
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند در شرایط فعلی، شرکتهای کشتیرانی دو راهبرد را همزمان دنبال میکنند: کاهش تردد غیرضروری از تنگه هرمز و در صورت امکان، انتخاب مسیرهای جایگزین یا تعویق در زمان عبور تا روشنتر شدن چشمانداز امنیتی. افزایش تردد در بابالمندب میتواند نشانهای از همین تغییر تاکتیک باشد، هرچند این آبراه نیز خود در ماههای گذشته شاهد ناامنیهای ناشی از تحولات دریای سرخ بوده است.
چشمانداز کوتاهمدت
با توجه به هشدارهای متقابل و سابقه نوسان ترافیک دریایی در دورههای تنش، انتظار میرود آمار عبور روزانه از هر دو تنگه در روزهای آینده همچنان نوسانی باقی بماند. رصد دادههای ماهوارهای، سیگنالهای AIS و گزارشهای شرکتهای بیمه دریایی از جمله شاخصهایی است که میتواند تصویر دقیقتری از میزان ریسک و تمایل واقعی کشتیها برای عبور از تنگه هرمز ارائه دهد.
تا زمان انتشار دادههای تکمیلی از سوی کپلر و سایر مؤسسات ردیابی کشتی، ارزیابی نهایی درباره پایدار بودن این کاهش زودهنگام است، اما آنچه مسلم است اهمیت هرمز به عنوان شریان حیاتی انرژی جهان، آن را به دماسنج اصلی تنشهای منطقهای تبدیل کرده است.
نظرات (0)