اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان از مشاهده لاشه یک پستاندار دریایی کمیاب در سواحل بندرعباس خبر داد؛ لاشهای که به گفته کارشناسان متعلق به گونه پورپویز بدون باله هند-آرام با نام علمی Neophocaena phocaenoides است و شناسایی آن بار دیگر اهمیت حفاظت از اکوسیستم خلیج فارس را یادآوری میکند.
مشاهده لاشه در ساحل بوستان ورزش بندرعباس
به گفته احسان رئیس، رئیس اداره حفاظت از زیستبومهای دریایی و پایش آلودگیهای دریایی اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان، این لاشه روز ۱۷ شهریورماه در محدوده ساحل بوستان ورزش بندرعباس مشاهده شده است.
بررسیهای اولیه نشان میدهد طول این نمونه حدود ۱۳۰ سانتیمتر بوده که در مقایسه با میانگین طول بالغین این گونه که حدود یک و نیم متر است، اندازهای کوچکتر محسوب میشود. کارشناسان بر همین اساس احتمال میدهند که نمونه تلفشده یا هنوز به سن بلوغ کامل نرسیده و یا از افراد کوچکجثه جمعیت این گونه بوده است.
گونهای آسیبپذیر و شاخص سلامت خلیج فارس
پورپویز بدون باله هند-آرام یکی از مهمترین پستانداران دریایی حاضر در آبهای جنوب کشور و خلیج فارس به شمار میرود. این گونه به دلیل فقدان باله پشتی و جثه کوچک خود بهراحتی از سایر دلفینها و پورپویزها قابل تشخیص است و به عنوان گونهای حساس، نقش مهمی در ارزیابی سلامت اکوسیستم دریایی ایفا میکند.
بر اساس فهرست سرخ اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN)، این پستاندار در گروه آسیبپذیر (Vulnerable) طبقهبندی شده و هرگونه کاهش جمعیت آن میتواند هشداری جدی درباره وضعیت محیط زیست دریایی باشد. به همین دلیل حفاظت از زیستگاهها، مسیرهای مهاجرت و جمعیت باقیمانده این گونه در اولویت برنامههای محیط زیستی قرار دارد.
کارشناسان محیط زیست دریایی تأکید میکنند که حضور و پراکنش پورپویزهای بدون باله به همراه سایر پستانداران دریایی، شاخصی قابل اعتماد برای سنجش کیفیت آب، میزان آلودگی، فراوانی طعمه و تعادل اکولوژیک در خلیج فارس است و تلفات این گونهها نباید به عنوان یک رویداد منفرد نادیده گرفته شود.
علت احتمالی مرگ؛ از تورهای صیادی تا آلودگی نفتی
درباره علت مرگ این پورپویز، بررسیهای میدانی اولیه سرنخهایی را مطرح کرده اما هنوز نتیجه قطعی اعلام نشده است. رئیس اداره حفاظت از زیستبومهای دریایی هرمزگان گفت بر اساس وضعیت ظاهری لاشه، احتمال درگیری حیوان در ادوات و تورهای صیادی که میتواند به خفگی و غرقشدگی منجر شود، به عنوان یکی از سناریوهای اصلی مطرح است.
وی افزود با توجه به وقوع آلودگی نفتی اخیر در منطقه، فرضیه تأثیر آلودگی نفتی بر مرگ این پستاندار نیز در دست بررسی قرار دارد و نمیتوان بدون انجام آزمایشهای تخصصی آن را رد یا تأیید کرد.
در بخش شکمی لاشه، پارگی قابل توجهی مشاهده شده که در نگاه نخست ممکن است به عنوان جراحت تلقی شود. اما به گفته این مقام مسئول، با توجه به درجه بالای فساد لاشه، احتمال بسیار زیاد وجود دارد که این پارگی ناشی از ترکیدگی بافتهای نرم در اثر فرآیند فساد و تجمع گازهای داخلی باشد و نه آسیب وارده در زمان حیات جانور.
برای رفع ابهام و دستیابی به نتیجه علمی و دقیق، کارشناسان محیط زیست دریایی نمونهبرداریهای لازم را انجام داده و کالبدشکافی تخصصی (Necropsy) را در دستور کار قرار دادهاند. نتایج این بررسیها پس از انجام آزمایشهای تکمیلی، علت اصلی مرگ و ماهیت دقیق پارگی شکمی را مشخص خواهد کرد.
درخواست محیط زیست از شهروندان و گردشگران
اداره کل حفاظت محیط زیست هرمزگان از شهروندان، صیادان و گردشگران ساحلی خواست در صورت مشاهده هرگونه لاشه پستانداران دریایی از جمله دلفینها، نهنگها و پورپویزها، ضمن حفظ فاصله ایمن و خودداری از لمس یا جابهجایی لاشه، مراتب را در اسرع وقت از طریق سامانه تلفنی ۱۵۴۰ اطلاعرسانی کنند.
حفظ فاصله نه تنها برای جلوگیری از انتقال احتمالی آلودگیهای بیولوژیک اهمیت دارد، بلکه به کارشناسان امکان میدهد لاشه را در شرایط دستنخوردهتری بررسی کرده و دادههای دقیقتری از علت مرگ به دست آورند.
این حادثه بار دیگر نشان میدهد که مدیریت صید مسئولانه، استفاده از ادوات صیادی استاندارد و دوستدار محیط زیست، پایش مستمر آلودگیهای نفتی و صنعتی و افزایش حساسیت عمومی نسبت به گونههای در معرض خطر، برای حفظ تنوع زیستی منحصربهفرد خلیج فارس ضرورتی انکارناپذیر است. هر تلفات در جمعیت پورپویزهای بدون باله، زنگ خطری برای کل زنجیره حیات دریایی جنوب کشور محسوب میشود.
نظرات (0)