وزیر امور خارجه چین با تأکید بر ضرورت حل سیاسی مسائل منطقه، اعلام کرد که مسیر فشار و اقدام نظامی نمی‌تواند به ثبات در خاورمیانه منجر شود و تنها از طریق مذاکره و دیپلماسی می‌توان به راه‌حلی پایدار دست یافت. این موضع در جریان دیدار و گفت‌وگوی مقامات ارشد چین و قطر در پکن مطرح شد.

پیام وانگ یی در دیدار با نخست‌وزیر قطر

وانگ یی، وزیر خارجه جمهوری خلق چین، در پیامی خطاب به محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر خارجه قطر، تصریح کرد که «اعمال فشار از طریق زور، راه‌حل نیست» و تأکید کرد گفت‌وگو و مذاکره، مسیر صحیح برای عبور از بحران‌های کنونی خاورمیانه است.

این پیام در جریان سفر آل ثانی به پکن و دیدار مستقیم او با وانگ یی بیان شده است. به گزارش وزارت خارجه قطر، دو طرف در این ملاقات ضمن بررسی روابط دوجانبه، راه‌های گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و امنیتی را مورد رایزنی قرار دادند.

وانگ یی در این دیدار با اشاره به تحولات پرتنش ماه‌های اخیر در منطقه، موضع ثابت پکن را یادآور شد که چین همواره از حل و فصل مسالمت‌آمیز اختلافات حمایت کرده و مخالف هرگونه تشدید تنش از طریق اقدامات یکجانبه و نظامی است. او افزود که تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که تحریم، تهدید و مداخله نظامی تنها بر پیچیدگی اوضاع می‌افزاید.

بررسی تحولات منطقه و تلاش‌های دیپلماتیک

بر اساس بیانیه رسمی وزارت خارجه قطر، محور اصلی گفت‌وگوها، بررسی آخرین تحولات منطقه‌ای و ارزیابی تلاش‌های دیپلماتیک برای کاهش تنش و تقویت امنیت و ثبات در خاورمیانه بوده است.

دو طرف با ابراز نگرانی از تداوم بی‌ثباتی و خطر سرایت درگیری‌ها به آبراه‌های حیاتی، بر اهمیت هماهنگی میان بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای برای جلوگیری از تشدید بحران تأکید کردند. به گفته منابع قطری، پکن و دوحه توافق نظر دارند که بدون یک چارچوب فراگیر دیپلماتیک، دستیابی به صلح پایدار دشوار خواهد بود.

قطر به عنوان یکی از میانجی‌های فعال در پرونده‌های منطقه طی سال‌های اخیر، نقش ارتباطی مهمی میان طرف‌های مختلف ایفا کرده است و چین نیز تلاش می‌کند جایگاه خود را به عنوان حامی ثبات و گفت‌وگو در خاورمیانه تقویت کند. دیدار اخیر در همین چارچوب و با هدف هم‌افزایی دیدگاه‌های دو کشور ارزیابی می‌شود.

تأکید مشترک بر امنیت دریانوردی در تنگه هرمز

یکی از محورهای مورد تأکید در مذاکرات پکن، موضوع تضمین امنیت و آزادی دریانوردی بین‌المللی در تنگه هرمز بوده است. وانگ یی و آل ثانی بر لزوم حفظ امنیت این آبراه راهبردی به عنوان شریان اصلی انتقال انرژی جهان توافق کردند.

تنگه هرمز که روزانه حجم عظیمی از نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کند، در ماه‌های اخیر بار دیگر در کانون نگرانی‌های امنیتی قرار گرفته است. هرگونه اختلال در تردد کشتی‌ها در این منطقه می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار جهانی انرژی و امنیت تجارت بین‌الملل داشته باشد.

وزیر خارجه چین در این باره خاطرنشان کرد که پکن به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده انرژی و شریک تجاری بسیاری از کشورهای حاشیه خلیج فارس، به شدت به ثبات و امنیت دریانوردی در خلیج فارس و تنگه هرمز علاقه‌مند است و از هر ابتکاری که به کاهش ریسک و جلوگیری از انسداد یا ناامنی در این مسیر منجر شود، حمایت می‌کند.

موضع دوحه؛ حمایت از راه‌حل جامع برای صلح پایدار

محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نیز در این دیدار با استقبال از رویکرد پکن، بر حمایت کامل دوحه از تمامی تلاش‌ها و ابتکارهایی تأکید کرد که آزادی دریانوردی را تضمین کند و زمینه را برای دستیابی به توافقی جامع در راستای صلح پایدار در منطقه فراهم سازد.

نخست‌وزیر قطر تصریح کرد که دوحه معتقد است تنها از طریق مذاکره فراگیر، احترام متقابل و در نظر گرفتن نگرانی‌های امنیتی همه طرف‌ها می‌توان به توافقی دست یافت که هم امنیت انرژی و دریانوردی را حفظ کند و هم از تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیک جلوگیری نماید.

او همچنین با اشاره به روابط رو به رشد قطر و چین، این روابط را بر پایه منافع مشترک و احترام متقابل توصیف کرد و خواستار تعمیق همکاری‌های دو کشور در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و همچنین هماهنگی بیشتر در مجامع بین‌المللی برای مدیریت بحران‌های منطقه‌ای شد.

نگاه پکن به ثبات خاورمیانه

تأکید مجدد وانگ یی بر دیپلماسی به عنوان تنها راهکار، در ادامه سیاست اعلامی چین در قبال خاورمیانه ارزیابی می‌شود. پکن طی دو سال گذشته کوشیده است با میانجی‌گری و حمایت از گفت‌وگو میان رقبای منطقه‌ای، از جمله نقش‌آفرینی در ازسرگیری روابط میان ایران و عربستان، تصویر خود را به عنوان قدرتی خواهان ثبات و توسعه تقویت کند.

ناظران معتقدند تأکید همزمان چین و قطر بر مذاکره و امنیت تنگه هرمز، پیامی غیرمستقیم به همه طرف‌های درگیر است مبنی بر اینکه تشدید تنش نظامی نه تنها مشکلی را حل نمی‌کند، بلکه امنیت انرژی جهان و چشم‌انداز صلح پایدار را نیز با خطر جدی مواجه خواهد ساخت.