رئیس هیئت‌مدیره انجمن CNG کشور از سهم بالای خودروهای دوگانه‌سوز در ناوگان حمل‌ونقل عمومی خبر داد و در عین حال نسبت به کاهش چشمگیر مصرف گاز طبیعی فشرده (CNG) در سال‌های اخیر هشدار داد. به گفته او، با وجود تمایل رانندگان به استفاده از CNG، شرایط اقتصادی و سهولت دسترسی به بنزین، معادله سوخت را به زیان گاز طبیعی تغییر داده است.

سهم ۹۰ درصدی تاکسی‌ها و ۴۵ درصدی وانت‌بارها در ناوگان دوگانه‌سوز

احسان جان‌محمدی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن CNG کشور، در گفت‌وگو با رادیو اقتصاد با اشاره به ظرفیت بالای سوخت گاز طبیعی در بخش حمل‌ونقل گفت: در حال حاضر حدود ۹۰ درصد تاکسی‌های سراسر کشور به صورت دوگانه‌سوز فعالیت می‌کنند. همچنین بین ۴۰ تا ۴۵ درصد وانت‌های فعال در حوزه باربری درون‌شهری و برون‌شهری نیز قابلیت استفاده از دو سوخت بنزین و گاز را دارند.

وی افزود: با وجود این گستردگی، بررسی‌ها نشان می‌دهد تنها حدود ۳۰ درصد از این خودروهای دوگانه‌سوز به صورت مستمر از CNG استفاده می‌کنند و مابقی ترجیح می‌دهند بخش عمده پیمایش خود را با بنزین انجام دهند. این موضوع نشان‌دهنده فاصله میان ظرفیت فنی ناوگان و الگوی واقعی مصرف سوخت است.

سقوط مصرف روزانه CNG از ۲۵ به ۱۵ میلیون مترمکعب

جان‌محمدی با ارائه آماری از روند مصرف CNG در کشور اظهار کرد: در سه سال گذشته، میانگین مصرف روزانه CNG در خودروهای دوگانه‌سوز حدود ۲۵ میلیون مترمکعب بود، اما این رقم در دو سال اخیر به حدود ۱۵ میلیون مترمکعب کاهش یافته است؛ کاهشی معادل ۴۰ درصد که زنگ خطری برای سیاست‌های توسعه سوخت‌های جایگزین به شمار می‌رود.

به گفته رئیس هیئت‌مدیره انجمن CNG، مهم‌ترین عامل این افت، شرایط اقتصادی حاکم بر فعالیت رانندگان و سهولت دسترسی به بنزین است. وی توضیح داد: رانندگان همچنان تمایل به استفاده از گاز طبیعی دارند، زیرا هزینه تمام‌شده هر کیلومتر پیمایش با CNG به مراتب کمتر از بنزین است، اما زمانی که اختلاف قیمت دو سوخت از نظر اقتصادی توجیه‌پذیری لازم را نداشته باشد یا دسترسی به جایگاه‌های گاز با اتلاف وقت همراه شود، انگیزه استفاده از CNG کاهش می‌یابد.

وی تاکید کرد: برای بازگرداندن تعادل به سبد سوخت حمل‌ونقل، باید هم اقتصاد مصرف CNG برای راننده جذاب‌تر شود و هم دسترسی فیزیکی به این سوخت تسهیل گردد. بدون اصلاح این دو مولفه، ظرفیت خالی جایگاه‌ها و خودروهای دوگانه‌سوز بدون استفاده خواهد ماند.

هزینه ۵۰ تا ۱۰۰ میلیونی تبدیل خودرو و توقف طرح رایگان دوگانه‌سوز کردن

رئیس هیئت‌مدیره انجمن CNG کشور در بخش دیگری از اظهارات خود به هزینه تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانه‌سوز اشاره کرد و گفت: در حال حاضر هزینه تبدیل هر خودرو به طور متوسط بین ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان برآورد می‌شود که رقم قابل توجهی برای مالکان خودروهای شخصی و به‌ویژه رانندگان فعال در ناوگان حمل‌ونقل است.

جان‌محمدی یادآور شد: تا سال گذشته، بر اساس مصوبه هیئت وزیران، طرح تبدیل رایگان خودروها به دوگانه‌سوز در کارگاه‌های مجاز اجرا می‌شد و هزینه آن از محل منابع دولتی پرداخت می‌گردید. اما به دلیل پرداخت نشدن مطالبات کارگاه‌های مجری، این طرح متوقف شده است.

وی میزان مطالبات انباشته پیمانکاران و مجریان این طرح را حدود ۳ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و افزود: در حال حاضر حدود ۳۰ هزار خودرو در صف انتظار برای تبدیل رایگان قرار دارند و در صورت تسویه مطالبات کارگاه‌ها، امکان ازسرگیری فرآیند تبدیل و خروج این خودروها از صف وجود دارد. تداوم توقف این طرح، علاوه بر تحمیل هزینه به مالکان، روند نوسازی ناوگان کم‌مصرف را نیز کند کرده است.

کیت‌های نسل چهارم؛ کاهش استهلاک و افزایش سازگاری با موتور

این فعال صنفی با اشاره به تحول فنی در تجهیزات دوگانه‌سوز کردن خودروها گفت: برخلاف کیت‌های قدیمی که در برخی موارد منجر به افت راندمان موتور، افزایش مصرف و تشدید استهلاک قطعات می‌شد، امروز از کیت‌های نسل چهارم برای تبدیل خودروها استفاده می‌شود.

به گفته وی، کیت‌های جدید به صورت هوشمند و هماهنگ با سیستم الکترونیکی موتور (ECU) عمل می‌کنند و تطابق بالاتری با ویژگی‌های سوخت CNG دارند. این فناوری ضمن حفظ توان خودرو، آلایندگی را کاهش می‌دهد و اطمینان بیشتری برای رانندگان از نظر ایمنی و دوام موتور ایجاد می‌کند. به همین دلیل، نگرانی‌های گذشته درباره آسیب به موتور در صورت استفاده از تجهیزات استاندارد، تا حد زیادی برطرف شده است.

۲۳۰۰ جایگاه فعال CNG در کشور؛ پراکندگی مناسب به جز برخی کلان‌شهرها

جان‌محمدی در پایان با اشاره به وضعیت زیرساخت عرضه CNG اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۲ هزار و ۳۰۰ جایگاه عرضه CNG در سراسر کشور فعال است و به جز برخی کلان‌شهرها که به دلیل تراکم بالای خودرو با صف و کمبود جایگاه مواجه هستند، پراکندگی جایگاه‌ها در سطح کشور در وضعیت مناسبی قرار دارد.

وی با تاکید بر ضرورت اصلاح اقتصاد جایگاه‌داران افزود: در شرایطی که کارمزد و حاشیه سود جایگاه‌های CNG پایین است، انگیزه بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در احداث جایگاه‌های جدید کاهش می‌یابد. اگر مدل اقتصادی جایگاه‌ها اصلاح شود و بازگشت سرمایه تضمین گردد، می‌توان انتظار داشت سرمایه‌گذاران جدید وارد این حوزه شوند و پوشش شبکه CNG به‌ویژه در حومه کلان‌شهرها و محورهای پرتردد تقویت شود.

رئیس هیئت‌مدیره انجمن CNG کشور خاطرنشان کرد: توسعه متوازن جایگاه‌ها در کنار احیای طرح دوگانه‌سوز کردن رایگان و واقعی‌سازی قیمت نسبی بنزین و گاز، سه ضلع اصلی برای بازگشت مصرف CNG به مدار رشد و کاهش وابستگی ناوگان حمل‌ونقل به بنزین است؛ راهبردی که هم به اقتصاد خانوار رانندگان کمک می‌کند و هم منافع ملی در حوزه مدیریت مصرف سوخت و کاهش آلودگی هوا را تامین خواهد کرد.