رئیس کل سازمان امور مالیاتی با صدور بخشنامه‌ای، تکلیف مالیاتی واحدهای مسکن مهر، نهضت ملی مسکن و سایر طرح‌های حمایتی مسکن را مشخص کرد. بر اساس این ابلاغیه، در حالی که مالیات بر ارزش افزوده نهاده‌های ساختمانی این واحدها موضوعیت ندارد، مالیات مقطوع یک میلیون تومانی برای هر واحد مسکونی به استناد قانون جهش تولید مسکن تعیین و برای اجرا به ادارات مالیاتی سراسر کشور ابلاغ شده است.

تکلیف مالیات بر ارزش افزوده نهاده‌های ساختمانی چه شد؟

بر اساس بخشنامه جدید سازمان امور مالیاتی، با توجه به اینکه در قوانین بودجه سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ حکمی درباره مالیات و عوارض ارزش افزوده نهاده‌های ساختمانی مربوط به مسکن مهر و طرح‌های ذیل قانون جهش تولید مسکن پیش‌بینی نشده است، اخذ این نوع مالیات در حال حاضر موضوعیت ندارد.

این بدان معناست که سازندگان و پیمانکاران پروژه‌های حمایتی مسکن در این دو سال، از بابت مالیات و عوارض ارزش افزوده مصالح و نهاده‌های ساختمانی مورد استفاده در این طرح‌ها، تکلیفی برای پرداخت مضاعف نخواهند داشت و این بخش از مباحث مالیاتی که پیش‌تر محل پرسش و ابهام بود، تعیین تکلیف شده است.

بخشنامه مالیات واحدهای مسکن مهر و نهضت ملی مسکن

مبنای قانونی مالیات یک میلیون تومانی چیست؟

بخش اصلی بخشنامه به ماده ۱۷ قانون جهش تولید مسکن استناد دارد؛ ماده‌ای که به صراحت سازمان امور مالیاتی را مکلف کرده است نسبت به اخذ مالیات مربوط به فعالیت‌های آماده‌سازی، محوطه‌سازی، زیربنایی، روبنایی و ساخت مسکن در قالب برنامه‌ها و طرح‌های حمایتی مسکن اقدام کند.

بر اساس این ماده قانونی، پایه مالیاتی برای مجموع این فعالیت‌ها به صورت مقطوع یک میلیون تومان به ازای هر واحد مسکونی تعیین شده است. این رقم به عنوان مالیات نهایی این بخش در نظر گرفته شده و جایگزین محاسبات پیچیده مالیاتی مرتبط با قراردادها و هزینه‌های ساخت در این پروژه‌ها خواهد بود.

هدف از این رویکرد مقطوع، تسهیل و تسریع در فرآیندهای مالیاتی طرح‌های حمایتی و کاهش بروکراسی اداری برای سازندگان و مالکان عنوان شده است، تا پروژه‌های بزرگ مقیاس مسکن حمایتی با کمترین موانع مالیاتی به مرحله واگذاری و بهره‌برداری برسند.

چه کسانی باید مالیات را پرداخت کنند؟

بر اساس ابلاغیه سازمان امور مالیاتی، پرداخت این مالیات یک میلیون تومانی بر عهده مالکان واحدهای مسکونی است. به عبارت دیگر، هر فردی که در قالب مسکن مهر، نهضت ملی مسکن یا سایر طرح‌های حمایتی دولت صاحب واحد می‌شود، مکلف است این مبلغ را به عنوان مالیات بخش ساخت و آماده‌سازی پرداخت کند.

این مالیات ارتباطی به مالیات نقل و انتقال یا مالیات بر خانه‌های خالی ندارد و به طور خاص ناظر به فرآیند تولید و ساخت واحد در طرح‌های حمایتی است. وصول آن نیز از طریق سازوکار مشخص شده در قانون جهش تولید مسکن و توسط سازمان امور مالیاتی انجام خواهد شد.

کدام طرح‌ها مشمول این مالیات هستند؟

دامنه شمول این بخشنامه تنها به مسکن مهر و نهضت ملی مسکن محدود نمی‌شود. در متن ابلاغیه تاکید شده است که کلیه طرح‌های حمایتی مسکن که در قالب قانون جهش تولید مسکن اجرا می‌شوند، مشمول همین حکم هستند. این موضوع شامل پروژه‌هایی می‌شود که با حمایت دولت، تامین زمین دولتی، تسهیلات بانکی یارانه‌ای و سایر مشوق‌ها برای اقشار متوسط و کم‌درآمد جامعه ساخته می‌شوند.

  • واحدهای باقیمانده مسکن مهر در سراسر کشور
  • واحدهای نهضت ملی مسکن در شهرها و شهرک‌های جدید
  • سایر طرح‌های حمایتی و مشارکتی ذیل قانون جهش تولید مسکن

اهمیت ابلاغیه جدید برای بازار مسکن حمایتی

تعیین تکلیف مالیاتی طرح‌های حمایتی همواره یکی از دغدغه‌های متقاضیان و سازندگان بوده است. ابهام در نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده مصالح یا مالیات عملکرد پیمانکاران، گاهی منجر به تاخیر در تکمیل و تحویل پروژه‌ها یا ایجاد اختلاف میان دستگاه‌های اجرایی می‌شد. ابلاغیه جدید با شفاف‌سازی دو محور اصلی، یعنی منتفی بودن مالیات ارزش افزوده نهاده‌ها در بودجه ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ و در عین حال تثبیت مالیات مقطوع یک میلیون تومانی موضوع ماده ۱۷، تلاش کرده است این ابهامات را برطرف کند.

کارشناسان حوزه مسکن معتقدند تعیین رقم ثابت و مشخص برای هر واحد، قابلیت پیش‌بینی هزینه‌ها را برای متقاضیان افزایش می‌دهد و از تحمیل هزینه‌های غیرمنتظره جلوگیری می‌کند. با این حال، نحوه زمان‌بندی وصول این مالیات و اینکه آیا در زمان تحویل واحد یا به صورت مرحله‌ای دریافت خواهد شد، موضوعی است که جزئیات اجرایی آن باید از سوی ادارات کل امور مالیاتی و دستگاه‌های متولی مسکن به اطلاع متقاضیان برسد.

سازمان امور مالیاتی از تمامی ادارات تابعه خواسته است مفاد این بخشنامه را به طور دقیق اجرا کرده و از دریافت هرگونه مالیات مازاد بر رقم تعیین شده در ماده ۱۷ قانون جهش تولید مسکن خودداری کنند.