وزارت دفاع کره جنوبی اعلام کرد تیمی تخصصی را با هدف ارزیابی وضعیت امنیتی تنگه هرمز به امارات متحده عربی اعزام کرده است؛ مأموریتی که به گفته مقامات سئول، جنبه مطالعاتی و اطلاعاتی دارد و هنوز به تصمیمی برای حضور نظامی منجر نشده است.

مأموریت ارزیابی در امارات

بر اساس اعلام وزارت دفاع کره جنوبی، این تیم در پایان هفته گذشته عازم امارات شده و انتظار می‌رود در همین هفته به کشور بازگردد. مأموریت اصلی آن‌ها جمع‌آوری اطلاعات میدانی و ارزیابی دقیق شرایط امنیتی در تنگه هرمز و آب‌های پیرامونی خلیج فارس عنوان شده است.

یک مقام ارشد این وزارتخانه تأکید کرده که این اعزام با پیش‌فرض استقرار نیرو انجام نشده و صرفاً برای سنجش وضعیت و تحلیل ریسک‌های موجود صورت گرفته است. گزارش نهایی این تیم پس از بازگشت، به شورای امنیت ملی کره جنوبی ارائه خواهد شد تا مبنای هرگونه تصمیم‌گیری احتمالی در آینده قرار گیرد.

انتخاب امارات به عنوان مقصد این تیم نیز از منظر جغرافیایی و لجستیکی قابل توجه است؛ این کشور در مجاورت تنگه هرمز قرار دارد و به دلیل میزبانی از زیرساخت‌های بندری و همکاری‌های امنیتی با شرکای بین‌المللی، نقطه‌ای مناسب برای رصد تحولات تردد دریایی به شمار می‌رود.

تکذیب ضرب‌الاجل آمریکا

وزارت دفاع کره جنوبی در ادامه، گزارش‌های منتشرشده درباره درخواست واشنگتن برای اعلام تصمیم نهایی سئول تا ماه نوامبر را رد کرد. برخی رسانه‌ها مدعی شده بودند آمریکا از کره جنوبی خواسته تا بازه زمانی مشخصی برای تعیین تکلیف مشارکت نظامی خود اعلام کند، اما مقامات سئول این موضوع را نادرست خواندند.

این تکذیب در شرایطی مطرح می‌شود که فشارهای سیاسی و رسانه‌ای پیرامون احتمال مشارکت متحدان آسیایی آمریکا در مأموریت‌های امنیتی خلیج فارس طی ماه‌های اخیر افزایش یافته است.

درخواست ترامپ و موضع مردد سئول

ماجرای درخواست برای اعزام نیرو به تنگه هرمز به ماه مارس بازمی‌گردد؛ زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از پنج کشور از جمله کره جنوبی خواست برای آنچه «کمک به تأمین امنیت مسیر حیاتی کشتیرانی» خوانده بود، ناوهای جنگی به منطقه اعزام کنند. تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان، روزانه میزبان عبور حجم عظیمی از نفت و گاز صادراتی است و هرگونه ناامنی در آن می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای بازار جهانی انرژی داشته باشد.

ترامپ در ماه اوت اعلام کرد که کره جنوبی به این درخواست پاسخ منفی داده است. با این حال، دفتر ریاست‌جمهوری کره جنوبی پیش‌تر توضیح داده بود که هنوز هیچ تصمیم قطعی در این زمینه اتخاذ نشده و تمامی گزینه‌ها در دست بررسی است. به بیان دیگر، سئول تلاش کرده میان تعهدات ائتلافی خود با آمریکا و ملاحظات مرتبط با روابطش با کشورهای منطقه، از جمله ایران، توازن برقرار کند.

چه توانمندی‌هایی در دست بررسی است؟

وزارت دفاع کره جنوبی هم‌زمان اعلام کرده فهرستی از تجهیزات و توانمندی‌های قابل اعزام فوری را مرور می‌کند. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این فهرست شامل موارد زیر است:

  • هواپیمای گشت دریایی برای پایش و شناسایی تحرکات در آبراه‌های بین‌المللی
  • نیروهای متخصص خنثی‌سازی بمب و مواد منفجره
  • تجهیزات شناسایی، کشف و پاک‌سازی مین‌های دریایی

بررسی این فهرست به معنای آمادگی فنی برای سناریوهای مختلف است، اما مقامات کره جنوبی تأکید دارند که حتی در صورت تصمیم به مشارکت، شکل و سطح حضور لزوماً به معنای اعزام ناو جنگی رزمی نخواهد بود و ممکن است به پشتیبانی فنی، اطلاعاتی یا اقدامات بشردوستانه و امنیت دریانوردی محدود شود.

هشدار تهران درباره پیامدهای حضور نظامی

در مقابل، ایران روز دوشنبه نسبت به هرگونه مشارکت نظامی کره جنوبی در خلیج فارس و تنگه هرمز هشدار داد و اعلام کرد چنین اقدامی «پیامدهای جدی» به دنبال خواهد داشت. تهران همواره تأکید کرده امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز باید توسط کشورهای ساحلی منطقه تأمین شود و حضور نیروهای فرامنطقه‌ای را عامل بی‌ثباتی می‌داند.

این هشدار، محاسبات سئول را پیچیده‌تر می‌کند. کره جنوبی از یک سو روابط اقتصادی و انرژی گسترده‌ای با کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد و بخش قابل توجهی از واردات نفت و گاز خود را از این منطقه تأمین می‌کند، و از سوی دیگر، نگران تأثیر هرگونه تنش بر امنیت کشتیرانی و قیمت انرژی در بازار جهانی است.

ارزیابی محتاطانه در آستانه تصمیم‌گیری

اعزام تیم ارزیابی را می‌توان نشانه رویکرد محتاطانه سئول دانست؛ رویکردی که به جای پاسخ شتاب‌زده، بر جمع‌آوری داده‌های میدانی، تحلیل ریسک و ارائه گزارش کارشناسی به عالی‌ترین نهاد امنیتی کشور تکیه دارد. نتیجه این ارزیابی احتمالاً نقش مهمی در تعیین مسیر آینده کره جنوبی در قبال امنیت دریانوردی در تنگه هرمز ایفا خواهد کرد؛ مسیری که هم ملاحظات ائتلاف با آمریکا و هم منافع ملی سئول در حفظ ثبات بازار انرژی و روابط متوازن منطقه‌ای را دربر می‌گیرد.