انجمن شرکت‌های هواپیمایی ایران با صدور بیانیه‌ای در اعتراض به تحریم صنعت هوانوردی غیرنظامی کشور، هشدار داد که ادامه فشارها و محدودیت‌های بین‌المللی علیه ایرلاین‌های ایرانی، نه تنها یک موضوع اقتصادی، بلکه تهدیدی مستقیم علیه ایمنی پروازها و حقوق میلیون‌ها مسافر است.

در این بیانیه تأکید شده است که هوانوردی غیرنظامی پیش از هر چیز یک زیرساخت حیاتی برای زندگی روزمره مردم و پلی ارتباطی میان ملت‌هاست و نباید به ابزاری برای اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی تبدیل شود.

هوانوردی؛ زیرساختی برای زندگی مردم نه عرصه تقابل سیاسی

انجمن شرکت‌های هواپیمایی در ابتدای بیانیه خود یادآور شده که میلیون‌ها مسافر ایرانی و خارجی برای اهداف مختلف از جمله سفر، درمان، تحصیل، تجارت و دیدار خانواده‌ها به شبکه حمل‌ونقل هوایی وابسته هستند. از این منظر، هرگونه اخلال در فعالیت شرکت‌های هواپیمایی و زنجیره تأمین قطعات و خدمات هوانوردی، به طور مستقیم بر زندگی شهروندان و امکان دسترسی آنان به پروازهای ایمن و مستمر اثر می‌گذارد.

در این بیانیه آمده است: «هدف قرار دادن شرکت‌های هواپیمایی و زنجیره تأمین هوانوردی، صرفاً فشار بر یک مجموعه اقتصادی نیست؛ بلکه می‌تواند مستقیماً بر زندگی مردم، دسترسی آنان به حمل‌ونقل هوایی و الزامات ایمنی پرواز اثرگذار باشد.»

انجمن با ابراز نگرانی عمیق نسبت به تداوم و تشدید تحریم‌ها علیه ایرلاین‌های ایرانی تصریح کرده که خدمات هوانوردی غیرنظامی که به مردم ایران و اتباع سایر کشورها ارائه می‌شود، نباید قربانی اختلافات سیاسی میان دولت‌ها شود.

استناد به کنوانسیون شیکاگو و نقش ایکائو

در بخش دیگری از این بیانیه به اصول و اهداف کنوانسیون شیکاگو اشاره شده است؛ کنوانسیونی که فلسفه وجودی آن توسعه ایمن، منظم و اقتصادی هوانوردی غیرنظامی و گسترش همکاری میان کشورهای عضو است. ماده ۴۴ این کنوانسیون به صراحت بر ضرورت توسعه ایمن و منظم هوانوردی بین‌المللی و فراهم کردن فرصت عادلانه برای بهره‌برداری از خدمات حمل‌ونقل هوایی تأکید دارد.

انجمن یادآور شده که موضوع آثار تحریم‌ها و محدودیت‌ها بر صنعت هوانوردی، به ویژه دشواری دسترسی به قطعات، تجهیزات و خدمات فنی برای نگهداری هواپیماها، پیش‌تر نیز در اسناد و مباحث سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (ایکائو) مورد توجه قرار گرفته است. این موضوع از آن جهت اهمیت دوچندان دارد که ایمنی پرواز به طور مستقیم به دسترسی مستمر به قطعات استاندارد، دانش فنی و خدمات تخصصی وابسته است.

دهه‌ها محدودیت و تکیه بر توان متخصصان داخلی

بیانیه انجمن شرکت‌های هواپیمایی به سابقه طولانی محدودیت‌های تحمیل‌شده بر صنعت هوانوردی ایران اشاره می‌کند و می‌نویسد که این صنعت طی دهه‌های گذشته همواره با موانع گسترده در زمینه تأمین هواپیما، قطعات، تجهیزات، فناوری و خدمات فنی بین‌المللی روبه‌رو بوده است.

با این حال، به گفته این تشکل صنفی، متخصصان، مهندسان، خلبانان و تکنسین‌های ایرانی با اتکا به دانش و تجربه داخلی توانسته‌اند استمرار فعالیت ناوگان و انجام فرآیندهای تعمیر، نگهداری و پشتیبانی فنی را ممکن سازند. این دستاورد حاصل سال‌ها سرمایه‌گذاری انسانی، آموزش و تجربه‌اندوزی در شرایط سخت تحریمی است و نشان می‌دهد که جامعه هوانوردی کشور حتی در دشوارترین شرایط نیز مسئولیت خود را در قبال ایمنی پرواز با جدیت دنبال کرده است.

ایمنی پرواز فراتر از اختلافات سیاسی است

انجمن شرکت‌های هواپیمایی تأکید کرده است که ایمنی، امنیت و استمرار حمل‌ونقل هوایی اصولی فراتر از مناقشات سیاسی میان دولت‌هاست. در این راستا، نقش سازمان بین‌المللی هوانوردی کشوری (ICAO) به عنوان نهاد تخصصی نظام هوانوردی غیرنظامی و همچنین انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی (IATA) که همواره بر حفاظت از مسافران، خدمه پروازی و ایمنی عملیات تأکید دارند، بسیار کلیدی است.

در بیانیه تصریح شده که باید میان اقدامات سیاسی علیه دولت‌ها و اقداماتی که به طور مستقیم ظرفیت شرکت‌های هواپیمایی برای ارائه خدمات غیرنظامی به مردم را تضعیف می‌کند، تمایز قائل شد. تحریم یک ایرلاین غیرنظامی تنها سهامداران آن شرکت را متضرر نمی‌کند، بلکه پیامدهای آن دامنه‌ای گسترده دارد و خلبانان، مهندسان، تکنسین‌ها، کارکنان فرودگاه‌ها، شرکت‌های خدمات زمینی و فنی، خانواده‌های آنان و در نهایت میلیون‌ها مسافر را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از نگاه کارشناسان این حوزه، هیچ محدودیتی نباید به گونه‌ای اعمال شود که دسترسی شرکت‌های هواپیمایی به قطعات و خدمات فنی ضروری برای نگهداری ایمن هواپیماها را به مخاطره بیندازد.

درخواست از جامعه جهانی هوانوردی

انجمن شرکت‌های هواپیمایی ایران در پایان بیانیه خود با اشاره به تعارض تحریم‌های گسترده با اهداف بنیادین همکاری بین‌المللی در هوانوردی، اعلام کرده است که استمرار این محدودیت‌ها با روح کنوانسیون شیکاگو که توسعه ایمن، منظم و عادلانه هوانوردی غیرنظامی را دنبال می‌کند، در تضاد است.

این تشکل از جامعه بین‌المللی هوانوردی، سازمان ایکائو، انجمن یاتا و تمامی کشورهای عضو خواسته است تا با در نظر گرفتن پیامدهای انسانی، فنی و ایمنی تحریم‌ها، نسبت به آثار این محدودیت‌ها بر حمل‌ونقل هوایی غیرنظامی و حقوق مسافران توجه جدی نشان دهند.

در بخش پایانی بیانیه آمده است: «هوانوردی غیرنظامی متعلق به مردم است و ایمنی، اصل مشترک همه ملت‌هاست. صنعت هوانوردی باید پل ارتباطی میان ملت‌ها باشد، نه قربانی اختلافات سیاسی میان دولت‌ها.»

انجمن همچنین بر ضرورت هم‌افزایی و همکاری همه ارکان صنعت هوانوردی کشور در شرایط حساس کنونی تأکید کرده و عبور از چالش‌ها را مستلزم تبادل دانش و تجربه، تقویت همکاری میان ایرلاین‌ها، سازمان‌ها، نهادهای حاکمیتی، فرودگاه‌ها، مراکز تعمیر و نگهداری و تمامی متخصصان این حوزه دانسته است.