در نوار غزه و دیگر مناطق فلسطینی که ماه‌ها زیر بمباران و حملات گسترده قرار داشته‌اند، منظره آوار و ساختمان‌های ویران‌شده به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شده است. با این حال، در میان همین ویرانه‌ها، خانواده‌های فلسطینی دست از تلاش برنداشته‌اند و با ابتدایی‌ترین ابزارها می‌کوشند دیوارهایی برای زیستن دوباره برپا کنند.

بر اساس گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، تصاویر و روایت‌های منتشرشده نشان می‌دهد که ساکنان مناطق آسیب‌دیده، از بقایای خانه‌های تخریب‌شده، بلوک‌های سیمانی شکسته، چوب، پلاستیک و ورق‌های فلزی برای ساخت سرپناه‌های موقت استفاده می‌کنند. این سرپناه‌ها هرچند ساده و ناپایدار هستند، اما برای بسیاری از خانواده‌هایی که خانه اصلی خود را از دست داده‌اند، تنها مامن در برابر گرما، سرما و ناامنی به شمار می‌رود.

زندگی در میان ویرانه‌ها

بسیاری از خانواده‌های فلسطینی پس از تخریب کامل منازلشان، ناچار شده‌اند در همان محل قبلی زندگی خود بمانند. ترک منطقه برای آن‌ها به معنای از دست دادن آخرین پیوند با زمین و خاطراتشان است. به همین دلیل، حتی اگر تنها بخشی از دیوار یا سقف باقی مانده باشد، تلاش می‌کنند همان فضا را بازسازی کرده و قابل سکونت کنند.

کودکان در کوچه‌هایی بازی می‌کنند که اطراف آن را ساختمان‌های نیمه‌فرو ریخته احاطه کرده و زنان و مردان با دستان خود آوارها را کنار می‌زنند تا فضایی برای برپایی چادر یا اتاقکی کوچک باز کنند. این تلاش جمعی، تصویری از همبستگی اجتماعی را به نمایش می‌گذارد؛ همسایگان به یکدیگر کمک می‌کنند، مصالح قابل استفاده را بین خود تقسیم می‌کنند و با هم برای سرپا نگه داشتن یک سقف همکاری می‌کنند.

کمبود شدید مصالح و تداوم محاصره

یکی از بزرگ‌ترین موانع پیش روی فلسطینی‌ها برای بازسازی خانه‌ها، کمبود شدید مصالح ساختمانی است. محاصره طولانی‌مدت، محدودیت‌های شدید در ورود سیمان، آهن‌آلات و تجهیزات ساختمانی و همچنین تخریب زیرساخت‌های تولید و حمل‌ونقل، روند بازسازی را به شدت کند کرده است.

نهادهای امدادی بین‌المللی بارها هشدار داده‌اند که بدون ورود گسترده کمک‌های بشردوستانه و مصالح ساختمانی، بازسازی اصولی در غزه عملا غیرممکن خواهد بود. با این وجود، مردم با استفاده از خلاقیت و داشته‌های حداقلی، راه‌حل‌های موقتی می‌یابند:

  • استفاده مجدد از آجرها و بلوک‌های سالم‌مانده از ساختمان‌های ویران‌شده
  • به‌کارگیری چادرهای اهدایی نهادهای امدادی به عنوان سقف و دیوار موقت
  • ساخت دیوارهای گلی و چوبی برای محافظت در برابر باد و گردوغبار
  • جمع‌آوری ورق‌های فلزی و پلاستیکی برای پوشش سقف‌ها

این شیوه‌های ابتکاری اگرچه پاسخگوی نیاز بلندمدت نیست، اما نشان‌دهنده اراده مردم برای بقا و عدم ترک سرزمین خود است.

بحران انسانی و نیاز فوری به حمایت بین‌المللی

ویرانی گسترده منازل مسکونی در کنار تخریب مدارس، بیمارستان‌ها و شبکه‌های آب و برق، بحران انسانی در مناطق فلسطینی را به مرحله‌ای بی‌سابقه رسانده است. هزاران خانواده ماه‌هاست در شرایط بسیار سخت و بدون دسترسی کافی به آب آشامیدنی سالم، برق پایدار و خدمات بهداشتی زندگی می‌کنند.

سازمان ملل متحد و نهادهای حقوق بشری تأکید کرده‌اند که حق داشتن سرپناه امن از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی است و جامعه جهانی باید برای توقف حملات، رفع محاصره و تسهیل روند بازسازی مسئولیت بیشتری بپذیرد. بازسازی واقعی تنها زمانی ممکن خواهد بود که امنیت پایدار برقرار شود و امکان ورود آزادانه مصالح و کمک‌های فنی فراهم گردد.

اراده‌ای فراتر از آوار

آنچه در میان آوارهای غزه بیش از هر چیز به چشم می‌آید، نه فقط ویرانی، بلکه اراده‌ای است که اجازه نمی‌دهد زندگی به طور کامل متوقف شود. مردی که با دستان خود دیواری نیمه‌ریخته را دوباره بالا می‌برد، زنی که در گوشه‌ای از حیاط ویران‌شده اجاقی برای پخت نان روشن می‌کند و کودکی که در میان خاک و سنگ، نقاشی خانه آینده‌اش را می‌کشد، همگی روایتگر یک حقیقت هستند: فلسطینی‌ها با وجود تمام فشارها، همچنان به ماندن و ساختن امیدوارند.

تلاش برای ساخت خانه در میان آوارها، تنها یک اقدام عمرانی نیست؛ بلکه کنشی نمادین برای حفظ هویت، کرامت و پیوند با سرزمین است. هر بلوکی که دوباره روی هم چیده می‌شود، پیامی روشن دارد مبنی بر اینکه حتی در زیر شدیدترین حملات نیز، روح زندگی و مقاومت خاموش نشده است.