بازار جهانی نفت در پی بالا گرفتن تنش‌ها میان تهران و واشنگتن، بار دیگر وارد فاز صعودی شد؛ رشدی که به گفته معامله‌گران، بازتاب مستقیم نگرانی‌ها از امنیت عرضه و گسترش درگیری‌ها در منطقه خاورمیانه است.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان و بر اساس اعلام منابع بازار، قیمت نفت در معاملات اولیه روز جاری برای چهارمین جلسه متوالی افزایش یافت و بیش از یک دلار رشد را ثبت کرد. در این معاملات، هر بشکه نفت خام برنت به ۹۹٫۴۹ دلار و هر بشکه نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) به ۹۴٫۶۳ دلار رسید؛ ارقامی که بازار را به مرز روانی ۱۰۰ دلار برای برنت نزدیک کرده است.

رشد چهار روزه و جهش ۲۵ درصدی از اوایل اوت

افزایش امروز، ادامه روند صعودی است که از اوایل ماه اوت و هم‌زمان با گسترش تنش‌های منطقه‌ای آغاز شده است. برآوردها نشان می‌دهد قیمت نفت خام برنت از ابتدای ماه اوت تاکنون حدود ۲۵ درصد رشد کرده؛ جهشی که از نظر معامله‌گران، نشان‌دهنده قیمت‌گذاری ریسک ژئوپلیتیک در بازار انرژی است.

کارشناسان می‌گویند ترکیب عوامل مختلفی شامل نگرانی از امنیت تردد نفتکش‌ها، احتمال اختلال در مسیرهای کشتیرانی و افزایش حق بیمه حمل‌ونقل دریایی، باعث شده است که هر خبر جدید از منطقه، واکنش سریع و نسبتا شدیدی در قیمت‌ها ایجاد کند. در چنین شرایطی، رشد بیش از یک دلار در معاملات اولیه، به عنوان نشانه‌ای از احتیاط شدید خریداران و پوشش ریسک تلقی می‌شود.

ادعای حمله موشکی سپاه به ناوهای آمریکایی و پایگاه الازرق

محور اصلی نگرانی این روزهای بازار، خبرهای مربوط به اقدام نظامی اخیر است. بر اساس آنچه باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از اطلاعیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتشر کرده، سپاه در پاسخ به آنچه «حمله به نفتکش‌های ایرانی» خوانده، حملات موشکی بالستیکی را علیه دو ناوشکن نیروی دریایی آمریکا و پایگاه نظامی الازرق در اردن انجام داده است.

در این اطلاعیه تأکید شده که عملیات با استفاده از موشک‌های بالستیک با سوخت جامد و مایع صورت گرفته و دو ناوشکن آمریکایی «DDG-۱۱۹» و «DDG-۵۳» که گفته می‌شود حامل موشک‌های کروز و مجهز به سامانه دفاعی «ایجیس» (Aegis) هستند، هدف قرار گرفته‌اند. سپاه اعلام کرده که به این دو شناور خسارات قابل توجهی وارد شده است. مقام‌های آمریکایی تا این لحظه واکنش رسمی و تفصیلی به جزئیات این ادعا منتشر نکرده‌اند و ارزیابی مستقل از میزان خسارات در دست نیست.

همچنین در بیانیه‌های منتشرشده، حمله به پایگاه الازرق در اردن به عنوان بخشی از همین عملیات پاسخ‌گویانه ذکر شده است؛ پایگاهی که از پایگاه‌های مهم مورد استفاده نیروهای آمریکایی در منطقه به شمار می‌رود.

چرا بازار نفت تا این حد حساس شده است؟

حساسیت بالای بازار نفت به تحولات ایران و آمریکا سابقه‌ای طولانی دارد، اما در مقطع فعلی چند عامل به طور هم‌زمان اثرگذار شده‌اند:

  • تمرکز عرضه در خلیج فارس: بخش قابل توجهی از نفت خام جهان از منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز عبور می‌کند و هرگونه تهدید علیه امنیت نفتکش‌ها، مستقیما بر انتظارات عرضه اثر می‌گذارد.
  • افزایش ریسک حمل‌ونقل: درگیری‌های دریایی می‌تواند هزینه‌های بیمه و حمل را افزایش دهد و بخشی از عرضه را موقتا از بازار خارج کند.
  • انتظارات تورمی: جهش قیمت انرژی معمولا با اثرگذاری سریع بر قیمت حامل‌های انرژی و هزینه تولید، انتظارات تورمی را بالا می‌برد و همین موضوع تقاضای احتیاطی برای خرید را تقویت می‌کند.

به همین دلیل است که حتی پیش از تأیید نهایی جزئیات خسارات یا واکنش‌های سیاسی بعدی، بازار به خبر حمله موشکی واکنش فوری نشان داده و شاخص‌های نفتی را به سطوح چند ماهه اخیر رسانده است.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت قیمت‌ها

با توجه به اینکه قیمت برنت اکنون در محدوده ۹۹ تا ۱۰۰ دلار نوسان می‌کند، بسیاری از ناظران بازار معتقدند عبور پایدار از مرز ۱۰۰ دلار به تحولات میدانی و دیپلماتیک در روزهای آینده بستگی دارد. در صورت ادامه تبادل پیام‌های نظامی یا اختلال در تردد نفتکش‌ها، احتمال حفظ قیمت‌ها در سطوح بالا و حتی ثبت رکوردهای جدید وجود دارد. در مقابل، هرگونه نشانه از کاهش تنش یا گفت‌وگوهای غیرمستقیم می‌تواند بخشی از رشد اخیر را تعدیل کند.

در کوتاه‌مدت، معامله‌گران علاوه بر اخبار نظامی، به گزارش ذخایر نفت آمریکا، تصمیم‌های اوپک‌پلاس و روند ارزش دلار نیز توجه خواهند کرد، اما به نظر می‌رسد تا زمانی که سایه تنش ایران و آمریکا بر بازار سنگینی می‌کند، عامل ژئوپلیتیک همچنان تعیین‌کننده اصلی قیمت نفت باقی بماند.