طرح توسعه ضلع شرقی حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) بهعنوان یکی از مهمترین پروژههای زیارتی و عمرانی شهر قم، با دستور معاون اول رئیسجمهور بهطور رسمی افتتاح و آماده بهرهبرداری شد. این مجموعه که عملیات تکمیل فاز نهایی آن از شهریور ۱۴۰۱ آغاز شده بود، در بهمن ۱۴۰۴ به پایان رسید و اکنون در اختیار آستان مقدس حضرت معصومه(س) قرار گرفته است.
نشست کارگروه ملی زیارت در حرم مطهر
مراسم بهرهبرداری از این طرح در حاشیه نشست کارگروه ملی زیارت برگزار شد؛ نشستی که با حضور محمدرضا عارف معاون اول رئیسجمهور، استانداران قم، فارس و خراسان رضوی، جمعی از نمایندگان مردم قم در مجلس شورای اسلامی و تولیتهای آستانهای مقدس امام رضا(ع)، حضرت معصومه(س)، احمد بن موسی شاهچراغ(ع) و حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) تشکیل شد.
در این نشست مهمترین مسائل مرتبط با توسعه زیرساختهای زیارتی کشور و ارتقای خدماترسانی به زائران داخلی و خارجی مورد بررسی قرار گرفت. حاضران ضمن مرور چالشها و ظرفیتهای موجود، بر لزوم همافزایی دستگاههای اجرایی، آستانهای مقدس و مدیریت شهری برای تسهیل زیارت تأکید کردند.
محمدرضا عارف در سخنانی با اشاره به جایگاه ممتاز قم در منظومه زیارت و گردشگری مذهبی کشور گفت: فراهمسازی شرایط مناسب و ارتقای کیفیت خدمات به زائران، راهبرد اصلی کارگروه ملی زیارت است. وی با یادآوری حضور زائران از کشورهای منطقه و دیگر نقاط جهان در ایران، بر ضرورت ایجاد و توسعه زیرساختهای لازم برای تسهیل ورود، اسکان و تشرف زائران خارجی تأکید کرد.
معاون اول رئیسجمهور همچنین با تأکید بر نگاه راهبردی دولت به قم به عنوان یکی از کانونهای اصلی گردشگری مذهبی، توسعه زیرساختهای این استان را از اولویتهای اجرایی دولت چهاردهم دانست و خواستار رفع موانع اداری و تسریع در اجرای طرحهای کلان زیارتی شد.
گزارش فنی از مشخصات طرح توسعه
در ادامه این نشست، علی نوذرپور معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان مجری ساختمانها و تأسیسات دولتی و عمومی، با حضور در شبستان جدید ضلع شرقی حرم مطهر، بهصورت برخط گزارشی تفصیلی از روند اجرا و ویژگیهای فنی پروژه ارائه کرد.
به گفته نوذرپور، این طرح در زمینی به مساحت ۲۹ هزار مترمربع اجرا شده و زیربنای نهایی آن به ۳۳ هزار و ۱۸۷ مترمربع میرسد. مجموعه جدید شامل بخشهای متنوع زیارتی، فرهنگی و خدماتی است که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شبستان وسیع برای برگزاری مراسم مذهبی و حضور زائران
- صحنها و رواقهای جدید با طراحی هماهنگ با معماری حرم
- کتابخانه و فضاهای فرهنگی و آموزشی
- فضاهای خدماتی، رفاهی و پشتیبانی مورد نیاز زائران
مدیرعامل سازمان مجری ساختمانها تأکید کرد که این طرح علاوه بر افزایش ظرفیت پذیرش زائر، نقش مهمی در بهبود دسترسیها، ساماندهی تردد، ارتقای کیفیت حضور و افزایش رفاه زائران ایفا میکند و فضاهای فرهنگی پیرامون حرم را بهطور چشمگیری توسعه میدهد.
دستور افتتاح و اهمیت شهری پروژه
پس از استماع این گزارش، محمدرضا عارف دستور رسمی افتتاح و بهرهبرداری از طرح توسعه ضلع شرقی حرم مطهر حضرت معصومه(س) را صادر کرد. با این دستور، این پروژه شاخص که توسط سازمان مجری ساختمانها و تأسیسات دولتی و عمومی اجرا شده، بهطور کامل تحویل آستان مقدس شد تا در خدمت زائران قرار گیرد.
اهمیت این پروژه تنها به توسعه فضاهای زیارتی محدود نمیشود. از منظر توسعه شهری نیز اجرای طرح با تملک و ساماندهی بخشهایی از بافت فرسوده پیرامون حرم همراه بوده است. این اقدام به احیای بافت تاریخی، بهبود پیوند فضایی میان حرم مطهر و معابر و فضاهای شهری اطراف و همچنین ارتقای دسترسیهای سواره و پیاده کمک کرده است.
کارشناسان معتقدند بهرهبرداری از ضلع شرقی میتواند الگویی برای طرحهای مشابه در دیگر اعتاب مقدس کشور باشد؛ طرحهایی که در آنها توسعه حرم با نوسازی شهری و ارتقای خدمات شهری پیوند میخورد. همچنین با توجه به رشد سالانه تعداد زائران داخلی و خارجی قم، افزایش سرانه فضاهای سرپوشیده زیارتی و خدماتی، بهویژه در مناسبتهای پرتراکم مانند دهه کرامت و ایام ارتحال و ولادت حضرت معصومه(س)، نقشی کلیدی در مدیریت جمعیت و تکریم زائران خواهد داشت.
با افتتاح این مجموعه، انتظار میرود کیفیت میزبانی از زائران در قم ارتقا یابد و ظرفیتهای جدیدی برای فعالیتهای فرهنگی، قرآنی و آموزشی در جوار بارگاه حضرت فاطمه معصومه(س) فراهم شود؛ ظرفیتی که در راستای سیاست کلان کارگروه ملی زیارت برای تبدیل قم به قطب نمونه خدمات زیارتی در سطح ملی و منطقهای دنبال میشود.
نظرات (0)