تنش‌های اخیر در منطقه باب‌المندب و تشدید درگیری‌ها در یمن، زنجیره‌ای از اختلالات را در مسیرهای حیاتی کشتیرانی جهان ایجاد کرده است. گزارش‌های تازه حاکی از آن است که شمار قابل توجهی از کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها در شمال کانال سوئز متوقف یا لنگر انداخته‌اند.

علت تجمع کشتی‌ها در آبراه استراتژیک

بر اساس اطلاعات موجود، نیروهای یمنی در واکنش به محاصره عربستان سعودی و حملات به بندر الحدیده، تنگه باب‌المندب را به روی کشتی‌های عربستانی بسته‌اند. این اقدام باعث شده شناورهایی که قصد عبور از این مسیر را دارند، نتوانند از تنگه عبور کنند و در نتیجه در شمال کانال سوئز تجمع یابند.

باب‌المندب یکی از مهمترین شاهراه‌های دریایی جهان به شمار می‌رود که از طریق کانال سوئز، دریای مدیترانه را به اقیانوس هند و آسیا متصل می‌کند. هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر تجارت جهانی و زنجیره تأمین داشته باشد.

یادآوری بحران پنج سال پیش

سال مرکوگلیانو، مورخ دریایی و تحلیلگر برجسته صنعت کشتیرانی، در اظهاراتی این وضعیت را تاحدودی یادآور حادثه به گل نشستن کشتی غول‌پیکر «اور گیون» در کانال سوئز در سال ۲۰۲۱ دانسته است. آن حادثه که در مارس ۲۰۲۱ رخ داد، باعث مسدود شدن کامل کانال سوئز به مدت شش روز شد و بیش از ۴۰۰ کشتی را در دو سوی این آبراه گرفتار کرد.

به گفته این تحلیلگر، اگرچه شرایط کنونی متفاوت است، اما انباشت کشتی‌ها در شمال کانال سوئز نشانه‌ای هشداردهنده از تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیکی بر تجارت دریایی محسوب می‌شود.

تأثیر بر تجارت جهانی و قیمت انرژی

کانال سوئز یکی از شریان‌های حیاتی تجارت جهانی است که سالانه حدود ۱۲ درصد از تجارت بین‌المللی از آن عبور می‌کند. اختلال در این مسیر می‌تواند منجر به افزایش هزینه‌های حمل و نقل، طولانی شدن زمان تحویل کالاها و در نهایت افزایش قیمت کالاها و انرژی در بازارهای جهانی شود.

بسته شدن باب‌المندب نیز کشتی‌ها را مجبور می‌کند مسیرهای طولانی‌تری را طی کنند که این امر هزینه‌های سوخت و بیمه را افزایش می‌دهد. کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که تداوم این وضعیت می‌تواند بر قیمت نفت و گاز در بازارهای جهانی تأثیر بگذارد.

در شرایطی که تنش‌های ژئوپلیتیکی در منطقه خاورمیانه همچنان ادامه دارد، جامعه بین‌المللی نگران گسترش دامنه اختلالات دریایی و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی است. این رویداد بار دیگر اهمیت امنیت مسیرهای دریایی را برای تجارت جهانی آشکار می‌سازد.