فرمانده نیروی دریایی اسرائیل در اظهاراتی تهدیدآمیز و کم‌سابقه، از آمادگی این نیرو برای اقدام در فواصل هزاران مایلی و در هر نقطه آشکار و پنهان سخن گفت؛ اظهاراتی که در داخل محافل امنیتی و نظامی اسرائیل به عنوان پیامی روشن به ترکیه ارزیابی می‌شود.

به گزارش رسانه‌های اسرائیلی، دریادار ایال هرئل در مراسم فارغ‌التحصیلی دوره افسران نیروی دریایی اسرائیل تاکید کرده است که تحولات در عرصه دریایی، مفهوم «جبهه دور» را از بین برده و فاصله دیگر نمی‌تواند برای طرف‌های مقابل مصونیت ایجاد کند.

اظهارات هرئل چه بود؟

شبکه ۱۲ اسرائیل که این سخنرانی را پوشش داده، به نقل از هرئل نوشت: «در عرصه جدید دریایی، دیگر جبهه‌ای دور وجود ندارد.» او در ادامه مدعی شد: «فاصله به کسانی که قصد آسیب رساندن به ما را دارند مصونیت نخواهد داد» و تاکید کرد نیروی دریایی اسرائیل «برای رساندن قدرت اسرائیل و ارتش آن به هزاران مایل دورتر آماده شده است.»

فرمانده نیروی دریایی اسرائیل با اشاره به تحولات منطقه‌ای گفت این نیرو تحرکات را به دقت زیر نظر دارد و برای هر سناریویی آماده می‌شود. به گفته او: «ما تحرکات را می‌بینیم، آنها را دنبال می‌کنیم و برایشان آماده می‌شویم. ما آنجا خواهیم بود و در هر جای دیگری نیز، آشکار و پنهان، تا مسئولیت خود را بر عهده بگیریم و مأموریتمان را با هر وسیله‌ای اجرا کنیم.»

هرئل در سخنرانی علنی خود نام مشخصی از کشور یا طرف خاصی نبرد، اما لحن و زمان‌بندی این اظهارات باعث شد تحلیلگران و نهادهای امنیتی داخل اسرائیل آن را فراتر از یک موضع‌گیری عمومی ارزیابی کنند.

پیام تل‌آویو به آنکارا

بر اساس گزارش شبکه ۱۲، نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل با توجه به افزایش تنش‌ها در حوزه مدیترانه و آنچه جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه توصیف می‌کنند، سخنان هرئل را «پیامی روشن برای بازدارندگی رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه» دانسته‌اند.

این تفسیر در شرایطی مطرح می‌شود که روابط اسرائیل و ترکیه در یک سال گذشته به شدت پرتنش شده است. مواضع تند آنکارا در قبال جنگ غزه، حمایت علنی از فلسطینیان و تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیک در شرق مدیترانه، تل‌آویو را به بازنگری در ارزیابی خود از ترکیه واداشته است.

به گفته منابع اسرائیلی، هرئل حتی در نشست‌های داخلی نیز هشدار داده که رویارویی آینده اسرائیل ممکن است محدود به سوریه نباشد. او در جلسات محرمانه گفته است: «اسرائیل ممکن است در سال‌های آینده نه فقط در سوریه، بلکه با ترکیه نیز با رویارویی مواجه شود.»

افزایش تنش در شرق مدیترانه

نیر دِووری، تحلیلگر امور نظامی شبکه ۱۲، در تفسیر اظهارات فرمانده نیروی دریایی اسرائیل گفت که تنش میان دو طرف در شرق مدیترانه به شکل محسوسی افزایش یافته و مجموعه‌ای از حوادث دریایی نگران‌کننده در هفته‌ها و ماه‌های اخیر رخ داده است.

مهم‌ترین مورد اخیر، به گفته این تحلیلگر، رویارویی نزدیک میان ناوهای دو طرف در آب‌های اطراف قبرس بوده است. بر اساس این گزارش، یک ناو موشک‌انداز اسرائیلی که در چارچوب همکاری مشترک با یونان و قبرس در نزدیکی سواحل قبرس در حال دریانوردی بوده، در آستانه برخورد با چهار ناوشکن ترکیه‌ای قرار گرفته است.

جزئیات این حادثه حاکی از آن است که شناورهای ترکیه در کانال قبرس تا فاصله چند صد متری ناو اسرائیلی پیشروی کرده‌اند. این وضعیت که می‌توانست به یک درگیری مستقیم منجر شود، در نهایت با عقب‌نشینی شناورهای ترکیه و قطع ارتباط بی‌سیم پایان یافته، اما زنگ خطر را در تل‌آویو به صدا درآورده است.

تغییر نگاه امنیتی اسرائیل به ترکیه

گزارش شبکه ۱۲ تاکید می‌کند که همین تحولات باعث شده نهادهای امنیتی و نظامی اسرائیل نگاه خود به ترکیه را به طور اساسی تغییر دهند. بر اساس ارزیابی جدید، ترکیه دیگر صرفاً یک رقیب منطقه‌ای تلقی نمی‌شود، بلکه در طبقه‌بندی داخلی به عنوان «کشور متخاصم» قرار گرفته که ظرفیت تبدیل شدن به دشمن بالفعل را دارد.

این تغییر نگاه، فراتر از لفاظی‌های سیاسی است و به گفته منابع اسرائیلی، بر دکترین عملیاتی نیروی دریایی و برنامه‌ریزی‌های میان‌مدت ارتش این رژیم اثر گذاشته است. تأکید هرئل بر توان عملیات در «هزاران مایل دورتر» و اجرای مأموریت «با هر وسیله‌ای» در همین چارچوب تفسیر می‌شود؛ تلاشی برای نمایش بازدارندگی دریایی در برابر تحرکات ترکیه در مدیترانه شرقی، به‌ویژه در حوزه قبرس و همکاری‌های آتن-نیکوزیا-تل‌آویو.

در مقابل، ترکیه نیز در ماه‌های اخیر حضور دریایی خود در شرق مدیترانه را تقویت کرده و رزمایش‌ها و گشت‌زنی‌های مشترکی را با نیروهای خود در منطقه به نمایش گذاشته است. رقابت بر سر منابع انرژی، حوزه نفوذ در قبرس و پرونده سوریه، سه محور اصلی این تقابل دریایی عنوان می‌شود.

ناظران معتقدند اظهارات اخیر فرمانده نیروی دریایی اسرائیل، هرچند در ظاهر بخشی از یک مراسم رسمی نظامی بود، اما در عمل تلاشی برای ترسیم خط قرمز دریایی جدید در مدیترانه است؛ خطی که تل‌آویو می‌خواهد آنکارا آن را جدی بگیرد. با این حال، تداوم حوادث نزدیک به برخورد در دریا نشان می‌دهد که خطر سوءمحاسبه و تشدید تنش میان دو بازیگر قدرتمند منطقه همچنان بالاست.