مراسم رونمایی از کتاب «سخت ولی شیرین» با حضور نویسنده و راوی اثر برگزار شد؛ کتابی که روایتگر بخشی کمتر گفتهشده از تاریخ دفاع مقدس و نقش زنان در آن دوران است و تلاش دارد زندگی، مجاهدت و تجربههای زیسته بانوان از مدرسه و انقلاب تا جبهههای جنگ و شهرکهای محل سکونت خانواده شهدا را به شکلی مستند و در عین حال جذاب ثبت کند.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، فاطمه ولینژاد، نویسنده این کتاب در این مراسم با اشاره به چگونگی شکلگیری این اثر گفت که آشنایی او با شهناز اشکیان، راوی اصلی کتاب، از مسیر توجه به ادبیات دفاع مقدس و در ادامه یک همکاری مرتبط با چاپ کتاب همسر یکی از شهدای مدافع حرم صورت گرفته است و خانم اشکیان با روی گشاده و سخاوتمندانه، خاطرات سالهای طولانی زندگی خود را در اختیار او قرار داده تا این تجربهها به شکل مکتوب در اختیار مخاطبان قرار گیرد.
آشنایی نویسنده و راوی در مسیر ادبیات مقاومت
ولینژاد با بیان اینکه روند نگارش این کتاب برای او صرفاً یک فعالیت ادبی نبوده، تأکید کرد که همنشینی با شهناز اشکیان برایش حکم یک دوره آموزشی در اخلاق و منش انسانی را داشته است. او گفت هر لحظه حضور در کنار راوی را درسی از متانت، صبر و آرامش یافته و نوشتن این کتاب را مسیری برای صیقل روح خود میداند؛ مسیری که به گفته او برکات آن را در جنبههای مختلف زندگیاش احساس کرده است.
نویسنده «سخت ولی شیرین» همچنین به نقش شخصیت راوی در پیشبرد کار اشاره کرد و افزود که صداقت، حافظه دقیق و نگاه جامع شهناز اشکیان باعث شده روایت کتاب از انسجام و عمق بیشتری برخوردار شود و بتواند تصویری چندلایه از یک نسل از زنان ایرانی را بازتاب دهد؛ زنانی که هم در متن تحولات انقلاب و جنگ حضور داشتند و هم بار اصلی خانواده و جامعه را در شرایط سخت بر دوش کشیدند.
از کودکی و مدرسه تا جبهههای کردستان و جنوب
به گفته ولینژاد، روایت کتاب از دوران کودکی شهناز اشکیان آغاز میشود؛ دورانی که روحیه جهادی و ایستادگی او در محیط مدرسه شکل گرفته است. نویسنده توضیح داد که حمایت خانواده از شجاعت او در برابر مدیران غیرمذهبی مدرسه، زیربنای شخصیتی شد که بعدها در عرصههای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس به شکلی عینی تجلی یافت و او را به حضور فعال در میدانهای اجتماعی و امدادی کشاند.
بخش مهمی از کتاب به حضور راوی در جبهههای کردستان و جنوب اختصاص دارد؛ حضوری که به گفته نویسنده، نزدیکترین تجربه او به خط مقدم بوده است. در این بخشها تمامی ابعاد مجاهدت زنان در دفاع مقدس به تصویر کشیده میشود؛ از امدادگری، پرستاری و پشتیبانی رزمندگان گرفته تا مواجهه با سختیهای ناشی از بلایای طبیعی و بمبارانهای دشمن. روایت این بخشها نشان میدهد که زنان در پشت جبهه و حتی در مناطق نزدیک به درگیری، چگونه با کمترین امکانات، نقشهای حیاتی و تعیینکنندهای ایفا میکردند.
ولینژاد تأکید کرد که این حضور صرفاً یک همراهی حاشیهای نبوده، بلکه تجربهای مستقیم از جنگ، خطر و ایثار است که در حافظه جمعی آن دوران ثبت شده و اکنون در قالب این کتاب فرصتی برای بازخوانی آن فراهم آمده است.
روایتی فراتر از یک زندگی شخصی
یکی از ویژگیهای برجسته «سخت ولی شیرین» به گفته نویسنده، نگاه فرافردی آن است. شهناز اشکیان در این کتاب تنها به بازگویی خاطرات شخصی خود بسنده نکرده، بلکه با گشادهدستی، خاطرات شهدا و همسران آنان را نیز روایت کرده است. از لحظات تلخ شنیدن خبر شهادت و اسارت عزیزان تا تجربههای عاشقانه، همدلیها و حماسههای کوچک و بزرگ زندگی مشترک با شهدا، همه در این اثر گرد آمده است.
بخش قابل توجهی از کتاب به زندگی در شهرک شهید بهشتی و دغدغههای مشترک بانوان آن دوران اختصاص دارد؛ جایی که خانوادههای شهدا و رزمندگان در کنار هم زندگی میکردند و شبکهای از همبستگی، حمایت و صبوری میان آنان شکل گرفته بود. به گفته ولینژاد، این بخش از کتاب تصویری جامع از سبک زندگی، روابط انسانی و مسائل اجتماعی آن مقطع ارائه میدهد و نشان میدهد که چگونه همسران شهدا در عین سوگ و سختی، زندگی را با امید، ایمان و مسئولیتپذیری ادامه دادند.
تعهد به حقیقت در قالب رمانی پیوسته
نویسنده درباره سبک نگارش کتاب نیز توضیح داد که تلاش کرده است اثر را در قالب یک رمان پیوسته و خوشخوان بنویسد تا ارتباط مخاطب عام با آن آسانتر شود، اما در عین حال اصل «حقیقت» را به عنوان مهمترین تعهد خود حفظ کرده است. او تأکید کرد که در این کتاب حتی در جزئیترین دیالوگها و توصیفها، از دایره واقعیت خارج نشده و آنچه نوشته شده، بازتابی صادقانه از تجربههای زیسته راوی و اطرافیان اوست.
ولینژاد با شهادت به این پایبندی گفت که رویکرد مستند اثر، ارزش تاریخی آن را دوچندان میکند و «سخت ولی شیرین» میتواند به عنوان یکی از منابع شفاهی قابل اعتماد برای پژوهشگران حوزه تاریخ دفاع مقدس، مطالعات زنان و ادبیات مقاومت مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته او، انتخاب عنوان «سخت ولی شیرین» نیز ناظر بر همین دوگانگی تجربه زیسته راوی و بسیاری از زنان آن نسل است؛ سختیهایی که در میدان جنگ، دوری، نگرانی و فقدان معنا مییافت، اما در پرتو ایمان، عشق به خانواده و احساس انجام وظیفه، طعمی شیرین و ماندگار پیدا میکرد.
کتاب «سخت ولی شیرین» با تمرکز بر روایت زنانه از دفاع مقدس، تلاشی است برای تکمیل پازل تاریخ شفاهی جنگ و یادآوری سهم خاموش اما اثرگذار زنانی که نامشان کمتر در روایتهای رسمی آمده، اما رد پای مجاهدتشان در جایجای آن دوران دیده میشود.
نظرات (0)