مراحل آماده‌سازی و تست چهار واحد جدید نیروگاه برق‌آبی چمشیر به نقطه پایانی نزدیک شده است و با افتتاح رسمی این واحدها، ۱۲۰ مگاوات ظرفیت جدید برق‌آبی به شبکه سراسری کشور تزریق خواهد شد. به گفته مسئولان، این افزایش ظرفیت علاوه بر تقویت تولید انرژی پاک، توان پاسخگویی شبکه در ساعات اوج مصرف را به شکل محسوسی ارتقا می‌دهد.

نیروگاه چمشیر به عنوان یکی از طرح‌های مهم توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و برق‌آبی در جنوب‌غرب کشور، در استان کهگیلویه و بویراحمد و در فاصله حدود ۲۰ کیلومتری شهر گچساران احداث شده است. بهره‌برداری کامل از واحدهای جدید این نیروگاه، گامی عملی برای تکمیل زنجیره تولید برق کشور، استفاده بهینه‌تر از منابع آبی و کاهش فشار بر شبکه سراسری ارزیابی می‌شود.

جزئیات بهره‌برداری از واحدهای جدید

بر اساس اعلام باشگاه خبرنگاران جوان، چهار واحد در دست تکمیل نیروگاه چمشیر اکنون در مرحله نهایی آماده‌سازی قرار دارند و به زودی با برگزاری مراسم افتتاح رسمی وارد مدار تولید خواهند شد. با ورود این واحدها، مجموعاً ۱۲۰ مگاوات به ظرفیت تولید برق‌آبی کشور اضافه می‌شود.

این افزایش ظرفیت به معنای تقویت تاب‌آوری شبکه در روزها و هفته‌های اوج مصرف تابستان و زمستان است؛ زمانی که ناترازی تولید و مصرف، شبکه را با چالش مواجه می‌کند. برق‌آبی به دلیل قابلیت راه‌اندازی سریع، انعطاف‌پذیری بالا و عدم وابستگی مستقیم به سوخت فسیلی در لحظه تولید، یکی از بهترین گزینه‌ها برای پوشش پیک مصرف و حفظ پایداری فرکانس شبکه به شمار می‌رود.

مشخصات فنی سد و نیروگاه چمشیر

سد چمشیر یکی از بزرگ‌ترین سازه‌های آبی کشور است که با هدف مهار آب‌های سطحی، تولید انرژی پاک و مدیریت منابع آب در جنوب‌غرب ایران طراحی و اجرا شده است.

  • موقعیت: استان کهگیلویه و بویراحمد، ۲۰ کیلومتری گچساران
  • حجم مخزن: ۲.۳ میلیارد مترمکعب
  • ظرفیت اسمی نیروگاه: ۱۷۵ مگاوات
  • ترکیب واحدها: سه واحد ۵۵ مگاواتی و دو واحد ۵ مگاواتی
  • توان تولید سالانه: بیش از ۴۸۰ گیگاوات‌ساعت انرژی
  • ظرفیت جدید در آستانه بهره‌برداری: چهار واحد به مجموع ۱۲۰ مگاوات

با تکمیل و اتصال چهار واحد جدید، بخش عمده ظرفیت اسمی ۱۷۵ مگاواتی نیروگاه محقق می‌شود و امکان تولید سالانه بیش از ۴۸۰ گیگاوات‌ساعت برق پاک فراهم خواهد آمد؛ تولیدی که معادل صرفه‌جویی قابل توجه در مصرف سوخت‌های فسیلی در نیروگاه‌های حرارتی است.

صرفه‌جویی ارزی و کاهش مصرف سوخت فسیلی

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای توسعه نیروگاه‌های برق‌آبی، کاهش نیاز به سوزاندن سوخت‌های فسیلی برای تولید برق است. برآوردها نشان می‌دهد بهره‌برداری از ظرفیت برق‌آبی چمشیر، سالانه حدود ۵۰ میلیون دلار صرفه‌جویی در مصرف سوخت فسیلی به همراه دارد. این صرفه‌جویی علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید برق، به کاهش انتشار آلاینده‌ها و گازهای گلخانه‌ای نیز کمک می‌کند.

در شرایطی که کشور برای تأمین سوخت نیروگاه‌های حرارتی با محدودیت‌ها و هزینه‌های فزاینده مواجه است، توسعه برق‌آبی می‌تواند بخشی از بار تأمین انرژی را بدون وابستگی به گاز و گازوئیل بر عهده بگیرد و امنیت انرژی را تقویت کند. برق‌آبی چمشیر از این منظر، به عنوان یک منبع داخلی، پایدار و تجدیدپذیر، ارزش راهبردی دوچندانی دارد.

نقش برق‌آبی در پایداری شبکه در اوج مصرف

شبکه برق سراسری کشور در ماه‌های گرم سال به دلیل رشد مصرف سامانه‌های سرمایشی و در ماه‌های سرد به دلیل افزایش تقاضا، تحت فشار قرار می‌گیرد. نیروگاه‌های برق‌آبی به دلیل قابلیت مانور سریع و امکان تولید در زمان‌های اوج، نقش تنظیم‌کننده و پشتیبان را ایفا می‌کنند.

مسئولان صنعت برق تأکید می‌کنند که بهره‌برداری از واحدهای جدید چمشیر، علاوه بر افزایش توان تولید، سطح پاسخگویی شبکه را ارتقا می‌دهد و به تأمین برق پایدار و مطمئن برای مشترکان خانگی، صنایع و بخش کشاورزی کمک خواهد کرد. این موضوع به ویژه برای مناطق جنوب‌غرب کشور که سد چمشیر در آن واقع شده، اهمیت بیشتری دارد.

همچنین استفاده مؤثرتر از منابع آبی ذخیره‌شده در مخزن ۲.۳ میلیارد مترمکعبی سد، امکان مدیریت یکپارچه آب و انرژی را فراهم می‌کند؛ به طوری که همزمان با تأمین برق، اهداف مرتبط با کنترل سیلاب، تنظیم جریان رودخانه و تأمین آب پایین‌دست نیز دنبال می‌شود.

گامی به سوی تکمیل سبد انرژی پاک

افزودن ۱۲۰ مگاوات برق پاک از محل نیروگاه چمشیر، در راستای سیاست کلان وزارت نیرو برای متنوع‌سازی سبد تولید برق و افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر و برق‌آبی ارزیابی می‌شود. تکمیل ظرفیت‌های نیمه‌تمام و به مدار آوردن واحدهای جدید، بدون نیاز به احداث نیروگاه‌های جدید حرارتی، سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مسیر برای جبران ناترازی تولید و مصرف است.

با بهره‌برداری کامل از نیروگاه ۱۷۵ مگاواتی چمشیر، انتظار می‌رود سالانه بیش از ۴۸۰ گیگاوات‌ساعت انرژی پاک به شبکه تزریق شود؛ انرژی‌ای که می‌تواند برق مورد نیاز ده‌ها هزار خانوار را تأمین کرده و همزمان از انتشار صدها هزار تن دی‌اکسید کربن جلوگیری کند.