شرکت توانیر سیاست تازه‌ای برای مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز و جبران فشار این فعالیت بر شبکه برق کشور اعلام کرد. بر اساس تصمیم جدید، محل‌هایی که در آن‌ها ماینر غیرمجاز کشف شود، برای مدت یک سال از شمول یارانه انرژی خارج شده و هزینه برق آن‌ها با نرخ آزاد محاسبه خواهد شد.

تصمیم جدید توانیر چیست؟

محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرد: هر مزرعه، خانه، محل کسب‌وکار، مرغداری، واحد کشاورزی، صنعتی یا هر مکان دیگری که از تاریخ چهارم شهریور به بعد در آن استخراج غیرمجاز رمزارز کشف شود، علاوه بر الزام به پرداخت هزینه‌های مربوط به مصرف گذشته، به مدت یک سال مشمول دریافت انرژی با تعرفه آزاد و بدون یارانه خواهد شد.

به گفته او، این تصمیم با هدف بازدارندگی و جبران خسارت واردشده به شبکه سراسری برق اتخاذ شده است. استخراج رمزارز به‌ویژه با دستگاه‌های پرمصرف و فعالیت شبانه‌روزی، فشار سنگینی بر شبکه توزیع وارد می‌کند، موجب نوسان ولتاژ، افزایش خاموشی‌ها و تحمیل هزینه یارانه پنهان انرژی به دولت می‌شود.

همه اماکن مشمول می‌شوند؛ از خانه تا کارخانه

نکته مهم در ابلاغ جدید توانیر، گستردگی دامنه شمول آن است. برخلاف تصور رایج که مزارع بزرگ ماینینگ را هدف اصلی می‌داند، این مقررات هر نوع کاربری را در بر می‌گیرد:

  • واحدهای مسکونی و آپارتمان‌ها
  • مغازه‌ها و مراکز تجاری
  • کارگاه‌ها و کارخانه‌های صنعتی
  • مرغداری‌ها، گلخانه‌ها و واحدهای کشاورزی
  • انبارها، سوله‌ها و حتی اماکن متروکه

به این ترتیب، محل وقوع تخلف ملاک است نه نوع کاربری ثبت‌شده ملک. حتی اگر مالک از فعالیت مستأجر قبلی بی‌اطلاع بوده باشد، سابقه تخلف به نشانی و اشتراک برق آن ملک الصاق می‌شود و تبعات تعرفه‌ای آن تا یک سال ادامه خواهد داشت.

هشدار جدی به خریداران و مستأجران

اله‌داد با تأکید بر تبعات حقوقی و مالی این مصوبه برای معاملات ملکی گفت: موضوع در جابه‌جایی میان موجر و مستأجر اهمیت دوچندان دارد. مردم باید هنگام اجاره یا خرید ملک، نسبت به سابقه مصرف برق و فعالیت‌های پیشین انجام‌شده در آن توجه ویژه داشته باشند.

وی توصیه کرد مالک یا مستأجر جدید پیش از عقد قرارداد، استعلام کند که آیا ملک، کارخانه، مزرعه، مغازه یا هر واحد دیگری در گذشته محل استخراج رمزارز بوده است یا خیر و آیا به همین دلیل در فهرست حذف یارانه انرژی قرار گرفته است. اطلاع از این سابقه می‌تواند از تحمیل هزینه‌های سنگین تعرفه آزاد به فرد جدید جلوگیری کند.

کارشناسان انرژی نیز توصیه می‌کنند در قراردادهای اجاره، بندی درباره مسئولیت تخلفات پیشین حوزه انرژی و تعهد مالک به اعلام سابقه مصرف گنجانده شود تا در صورت بروز اختلاف، امکان پیگیری حقوقی وجود داشته باشد.

چرا برخورد با ماینرهای غیرمجاز تشدید شده است؟

استخراج غیرمجاز رمزارز در سال‌های اخیر به یکی از عوامل اصلی ناترازی برق در ماه‌های اوج مصرف تبدیل شده است. هر دستگاه ماینر به‌طور متوسط معادل چندین خانوار برق مصرف می‌کند و فعالیت تجمیعی ده‌ها دستگاه در یک مزرعه پنهان می‌تواند مصرفی در حد یک محله را به شبکه تحمیل کند، آن هم بدون پرداخت تعرفه واقعی.

توانیر پیش از این نیز از کشف هزاران دستگاه غیرمجاز در سراسر کشور، اعمال جریمه‌های سنگین و معرفی متخلفان به مراجع قضایی خبر داده بود. اما سیاست جدید، یک گام فراتر رفته و با حذف یارانه یک‌ساله، هزینه تخلف را برای محل وقوع جرم به‌صورت بلندمدت افزایش می‌دهد تا بازدارندگی بیشتری ایجاد کند.

این در حالی است که استخراج مجاز رمزارز با اخذ مجوز از وزارت صمت و تأمین برق از طریق تعرفه‌های مشخص و نیروگاه‌های اختصاصی، همچنان امکان‌پذیر است و مشمول این جرایم نمی‌شود.

چگونه از سابقه ملک استعلام بگیریم؟

به گفته مدیرعامل توانیر، مالکان و متقاضیان جدید می‌توانند پیش از سکونت یا آغاز فعالیت، از طریق شرکت‌های توزیع نیروی برق استان مربوطه نسبت به بررسی سابقه اشتراک و وجود پرونده تخلف استخراج رمزارز استعلام بگیرند. همراه داشتن شناسه قبض، آدرس دقیق و کد اشتراک می‌تواند فرآیند استعلام را تسریع کند.

توانیر همچنین از شهروندان خواسته است در صورت مشاهده فعالیت مشکوک، صدای ممتد دستگاه‌ها یا مصرف غیرعادی برق در همسایگی، موضوع را از طریق سامانه‌های گزارش استخراج غیرمجاز اطلاع دهند. گزارش‌های مردمی در ماه‌های گذشته نقش مهمی در کشف مزارع پنهان داشته است.

با اجرای این طرح از چهارم شهریور، انتظار می‌رود ریسک اجاره یا خرید املاک آلوده به سابقه ماینینگ برای افراد ناآگاه کاهش یابد و در مقابل، انگیزه سودجویی از برق یارانه‌ای برای استخراج پنهان رمزارز به شکل محسوسی تضعیف شود.