رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با استناد به نتایج جدید پیمایش مرکز افکارسنجی ملت، تصویری تازه از نگاه افکار عمومی به موضوع بنزین ارائه کرد؛ نگاهی که هم تجربه مردم از تأمین سوخت را نشان می‌دهد و هم میزان پذیرش افزایش قیمت و ترجیحات آن‌ها درباره نحوه سهمیه‌بندی را بازتاب می‌دهد.

بابک نگاهداری اعلام کرد این پیمایش در بازه زمانی ۲ تا ۱۰ شهریورماه و به روش مصاحبه تلفنی انجام شده و دیدگاه‌های مردم درباره قیمت بنزین، سهمیه‌بندی و طرح‌های پیشنهادی برای اصلاح نظام یارانه سوخت را مورد سنجش قرار داده است.

قیمت فعلی بنزین از نظر مردم چگونه ارزیابی می‌شود؟

بر اساس یافته‌های این نظرسنجی، ۲۹.۸ درصد از پاسخ‌گویان معتقدند قیمت فعلی بنزین مناسب است و ترجیح می‌دهند هیچ افزایش قیمتی اعمال نشود. این گروه، ثبات قیمت را به هرگونه اصلاح قیمتی ترجیح داده‌اند.

در میان افرادی که اصل افزایش قیمت را پذیرفته‌اند، بازه قیمتی ۹ تا ۱۱ هزار تومان به عنوان پرتکرارترین پاسخ برای حداکثر قیمت قابل‌قبول مطرح شده است. به گفته رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس، ۲۳.۴ درصد از پاسخ‌گویان همین بازه را به عنوان سقف قیمتی مورد پذیرش خود اعلام کرده‌اند.

با جمع‌بندی مجموع پاسخ‌ها، متوسط حداکثر قیمت مطلوب بنزین آزاد از نظر مردم حدود ۱۰ هزار و ۱۰۰ تومان برآورد شده است؛ عددی که می‌تواند مبنایی برای سنجش میزان حساسیت افکار عمومی نسبت به هرگونه سناریوی افزایش قیمت باشد.

مخالفت اکثریت با طرح سهمیه ۱۵۰ لیتری و بنزین ۸۷ هزار تومانی

بخش دیگری از این پیمایش به سنجش میزان موافقت مردم با طرح اختصاص سهمیه ۱۵۰ لیتری بنزین یارانه‌ای به هر خودرو و عرضه مازاد مصرف با نرخ آزاد ۸۷ هزار تومان اختصاص داشته است.

نتایج نشان می‌دهد ۶۸.۸ درصد از پاسخ‌گویان با این طرح به میزان «زیاد» یا «خیلی زیاد» مخالفت کرده‌اند، در حالی که تنها ۲۵.۲ درصد موافقت خود را در همین سطوح اعلام کرده‌اند. به عبارت دیگر، این طرح در شرایط فعلی از حمایت اکثریت افکار عمومی برخوردار نیست.

نگاهداری با اشاره به این شکاف معنادار میان موافقان و مخالفان تأکید کرده است که هرگونه تصمیم‌گیری درباره اجرای چنین طرحی نیازمند توجه جدی به میزان پذیرش اجتماعی و ارزیابی دقیق آثار اقتصادی و اجتماعی آن است.

پذیرش اجتماعی؛ پیش‌شرط موفقیت اصلاحات انرژی

رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس در جمع‌بندی نتایج این افکارسنجی تصریح کرد که هر سیاست‌گذاری برای مدیریت مصرف بنزین و اصلاح نظام یارانه‌ای آن، تنها زمانی می‌تواند موفق باشد که در کنار توجه به ضرورت جبران ناترازی انرژی، بر گفت‌وگو با جامعه و افزایش شفافیت درباره اهداف و پیامدهای سیاست‌ها نیز تکیه کند.

به گفته وی، تجربه نشان داده است که بدون اقناع افکار عمومی و بدون تبیین روشن دلایل، اهداف و آثار اصلاحات، حتی طرح‌های کارشناسی‌شده نیز با مقاومت اجتماعی مواجه می‌شوند. از این رو، میزان پذیرش اجتماعی یکی از الزامات اصلی و غیرقابل چشم‌پوشی در مسیر اصلاحات حوزه انرژی به شمار می‌رود.

این پیمایش در حالی منتشر شده است که موضوع مدیریت مصرف بنزین، کنترل قاچاق سوخت و ناترازی تولید و مصرف، در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی بحث‌های اقتصادی و انرژی کشور تبدیل شده و دولت و مجلس گزینه‌های مختلفی را برای ساماندهی سهمیه و قیمت‌گذاری مورد بررسی قرار داده‌اند.

یافته‌های مرکز افکارسنجی ملت نشان می‌دهد افکار عمومی اگرچه ضرورت مدیریت مصرف را درک می‌کند، اما نسبت به افزایش‌های جهشی و خارج از توان معیشتی حساس است و سقف حدود ۱۰ هزار تومانی را به عنوان مرز روانی و اقتصادی قابل تحمل برای بنزین آزاد در نظر می‌گیرد.