وزارت نفت عراق از وقوع حادثه برای یکی از نفتکشهای تحت اجاره این کشور در آبهای سرزمینی عراق خبر داد و اعلام کرد این شناور از سوی «منبعی ناشناس» هدف قرار گرفته است. بر اساس اطلاعیه رسمی این وزارتخانه، نفتکش مذکور حامل محموله نفت کوره بوده و آسیب وارده به آن جزئی گزارش شده است.
به گفته مقامات عراقی، این حادثه هیچگونه تلفات جانی در میان خدمه نداشته و خوشبختانه نشت سوخت نیز رخ نداده است. وزارت نفت عراق تأکید کرده است که بررسیهای فنی و امنیتی برای تعیین منشأ و چگونگی حمله آغاز شده و نتایج آن بهزودی اطلاعرسانی خواهد شد.
جزئیات حادثه و وضعیت نفتکش
بر اساس اعلام وزارت نفت عراق، نفتکش آسیبدیده توسط شرکت نفتکشهای عراق (Iraqi Oil Tankers Company) اجاره شده بود و مأموریت حمل نفت کوره را بر عهده داشت. این شرکت بهعنوان بازوی حملونقل دریایی وزارت نفت عراق، مسئولیت جابهجایی بخشی از فرآوردههای نفتی صادراتی این کشور را بر عهده دارد.
در بیانیه وزارت نفت آمده است که حمله از سوی یک منبع ناشناس انجام شده و میزان خسارت وارده به بدنه شناور محدود و جزئی بوده است. همچنین تمامی خدمه نفتکش در سلامت کامل هستند و وضعیت شناور از نظر ایمنی و جلوگیری از آلودگی دریایی تحت کنترل قرار دارد. عدم وقوع نشت سوخت، از بروز فاجعه زیستمحیطی در آبهای حساس شمال خلیج فارس جلوگیری کرده است.
موقعیت حادثه؛ جنوبشرقی شبهجزیره الفاو
پیشتر مرکز عملیات تجارت دریایی انگلیس (UKMTO) نیز با انتشار گزارشی اعلام کرده بود که این حادثه در جنوبشرقی الفاو رخ داده است. شبهجزیره الفاو در منتهیالیه جنوب شرقی عراق و در دهانه اروندرود و شمال غربی خلیج فارس واقع شده و از نظر راهبردی یکی از مهمترین نقاط دسترسی عراق به آبهای آزاد محسوب میشود.
عراق با وجود داشتن ذخایر عظیم نفت و گاز، تنها چند ده کیلومتر خط ساحلی در خلیج فارس دارد و بخش عمده صادرات نفت این کشور از طریق پایانههای نفتی بصره و خورالامیه در نزدیکی الفاو انجام میشود. به همین دلیل هرگونه ناامنی یا حادثه دریایی در این محدوده، بهطور مستقیم بر روند صادرات و درآمدهای نفتی بغداد اثرگذار است.
تحقیقات برای شناسایی عامل حمله
وزارت نفت عراق اعلام کرده است که نهادهای ذیربط از جمله نیروهای دریایی، اداره بنادر و دستگاههای امنیتی، تحقیقات مشترکی را برای روشن شدن ابعاد حادثه آغاز کردهاند. هدف اصلی این بررسیها، شناسایی مبدأ شلیک یا عامل حمله، نوع سلاح یا ابزار مورد استفاده و انگیزه احتمالی آن عنوان شده است.
تا این لحظه هیچ گروه یا کشوری مسئولیت این حمله را بر عهده نگرفته و مقامات عراقی نیز از هرگونه گمانهزنی پیش از تکمیل تحقیقات خودداری کردهاند. بغداد تأکید کرده است که امنیت کشتیرانی و حفاظت از تأسیسات و شناورهای نفتی، خط قرمز این کشور است و با هرگونه تهدید علیه منافع ملی بهشدت برخورد خواهد شد.
اهمیت امنیت دریانوردی در خلیج فارس
خلیج فارس بهعنوان یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان، روزانه میزبان عبور دهها نفتکش و شناور حامل فرآوردههای نفتی است. بخش قابل توجهی از نفت صادراتی عراق، ایران، کویت و عربستان از این مسیر به بازارهای جهانی ارسال میشود و هرگونه اختلال امنیتی میتواند پیامدهای اقتصادی و زیستمحیطی گستردهای به همراه داشته باشد.
در سالهای اخیر، گزارشهای متعددی از حملات محدود، توقیف شناورها یا انفجارهای مشکوک در آبهای خلیج فارس و دریای عمان منتشر شده که نگرانیها درباره امنیت انرژی را افزایش داده است. کارشناسان معتقدند حفظ ثبات دریانوردی در این منطقه نیازمند همکاری منطقهای، تقویت نظارت دریایی و پایبندی همه طرفها به قوانین بینالمللی دریانوردی است.
حادثه اخیر در آبهای عراق در حالی رخ داده که بغداد تلاش میکند با جذب سرمایهگذاری خارجی و نوسازی ناوگان نفتکش خود، ظرفیت صادرات نفت را افزایش دهد. وزارت نفت عراق در ماههای گذشته برنامههایی برای توسعه پایانههای جنوبی و افزایش تولید نفت کوره و سایر فرآوردهها اعلام کرده بود؛ برنامههایی که تحقق آنها به امنیت پایدار در سواحل جنوبی وابسته است.
واکنشها و چشمانداز آینده
تا کنون واکنش رسمی گستردهای از سوی نهادهای بینالمللی به این حادثه گزارش نشده است، اما انتظار میرود شرکتهای بیمه دریایی و نهادهای ناظر بر امنیت کشتیرانی، ارزیابیهای جدیدی از ریسک تردد در شمال خلیج فارس ارائه دهند. همچنین احتمال میرود دولت عراق تدابیر حفاظتی بیشتری برای اسکورت نفتکشها و پایش سواحل الفاو و بصره در دستور کار قرار دهد.
وزارت نفت عراق در پایان اطلاعیه خود بار دیگر تأکید کرده است که شرایط نفتکش آسیبدیده پایدار است و عملیات دریایی در بنادر جنوبی بدون اختلال ادامه دارد. نتایج نهایی تحقیقات پس از تکمیل بررسیهای میدانی و فنی اعلام خواهد شد.
نظرات (0)