عضو مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اهمیت توسعه مناسبات اقتصادی ایران و روسیه، دریای کاسپین را یکی از محورهای کلیدی برای تنوع‌بخشی به مسیرهای تجارت خارجی و کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد کشور در برابر تحریم‌ها و محدودیت‌های خارجی عنوان کرد.

حسینعلی حاجی‌دلیگانی با اشاره به اینکه گسترش همکاری‌های تجاری و اقتصادی با مسکو می‌تواند بخشی از فشارهای ناشی از تحریم را خنثی کند، گفت: ایران باید با فعال‌سازی ظرفیت‌های ترانزیتی، بانکی و سرمایه‌گذاری مشترک، مسیرهای تجارت خارجی خود را متنوع کند تا اختلال در یک مسیر، کل جریان اقتصادی کشور را با چالش مواجه نسازد.

دیپلماسی اقتصادی با نتایج عملیاتی

به گفته این نماینده مجلس، توسعه روابط اقتصادی با کشورهایی که اراده و ظرفیت لازم برای همکاری با ایران را دارند، ضرورتی انکارناپذیر است و روسیه در این میان جایگاه ویژه‌ای دارد. وی تأکید کرد که هرگونه سفر یا مذاکره اقتصادی با طرف روسی باید در چارچوب دیپلماسی اقتصادی نتیجه‌محور دنبال شود؛ به این معنا که خروجی گفت‌وگوها صرفاً در حد تفاهم‌نامه و مذاکره باقی نماند، بلکه به افزایش سرمایه‌گذاری‌های مشترک، رشد حجم تجارت، تسهیل مبادلات مالی و ایجاد مسیرهای جدید برای صادرات و واردات منجر شود.

حاجی‌دلیگانی افزود: ایران و روسیه در حوزه‌های مختلف اقتصادی از ظرفیت‌های قابل توجه و مکملی برخوردارند که در صورت تعریف پروژه‌های مشترک، علاوه بر کمک به رشد تولید و اشتغال‌زایی، می‌تواند وابستگی ایران به مسیرهای محدود تجاری را کاهش دهد و قدرت مانور اقتصادی کشور را به‌طور محسوسی افزایش دهد.

همکاری بانکی؛ پیش‌شرط تجارت پایدار

این نماینده مجلس یکی از ارکان اصلی توسعه تجارت پایدار را ایجاد سازوکارهای مطمئن مالی و بانکی دانست و تصریح کرد: بدون طراحی بستر مناسب برای نقل و انتقال پول و تسویه مبادلات، تجارت در مقیاس گسترده و بلندمدت شکل نمی‌گیرد.

وی خاطرنشان کرد: لازم است در مذاکرات اقتصادی با روسیه، موضوع تقویت ارتباطات بانکی، ایجاد روش‌های امن و کم‌هزینه برای تسویه حساب‌های دوجانبه و بهره‌گیری از ظرفیت‌های پولی دو کشور به صورت جدی در دستور کار قرار گیرد. هرچه مسیرهای مالی و تجاری ایران متنوع‌تر شود، اثرگذاری تحریم‌ها و محدودیت‌های تحمیلی نیز کمتر خواهد شد و فعالان اقتصادی می‌توانند در شرایط فشار خارجی، گزینه‌های مطمئن‌تری برای ادامه فعالیت داشته باشند.

کریدورهای ترانزیتی؛ پیوند ایران با روسیه و آسیای میانه

حاجی‌دلیگانی با اشاره به موقعیت ممتاز جغرافیایی ایران و روسیه، توسعه کریدورهای ترانزیتی را از محورهای مهم همکاری دو کشور برشمرد و گفت: مسیرهای زمینی، ریلی و دریایی می‌توانند ارتباط ایران را با بازارهای روسیه، آسیای میانه و سایر کشورهای منطقه تقویت کنند و نقش مهمی در کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر محدودیت‌های دریایی و ترانزیتی ایفا کنند.

به گفته وی، وابسته نبودن تجارت خارجی به یک یا چند مسیر خاص، یک اصل راهبردی است؛ چرا که در این صورت فشار بر یک مسیر نمی‌تواند جریان تجارت را متوقف کند. توسعه شبکه حمل‌ونقل و اتصال ظرفیت‌های ترانزیتی ایران به روسیه و جمهوری‌های آسیای میانه، علاوه بر منافع اقتصادی مستقیم، از منظر امنیت اقتصادی و راهبردی نیز حائز اهمیت است.

ظرفیت راهبردی دریای کاسپین

این عضو مجلس با تأکید ویژه بر نقش دریای کاسپین در آینده مناسبات اقتصادی تهران و مسکو اظهار کرد: دریای کاسپین می‌تواند به یکی از محورهای اصلی توسعه همکاری‌های دو کشور تبدیل شود. استفاده هدفمند از ظرفیت بنادر شمالی، ناوگان حمل‌ونقل دریایی و شبکه ارتباطی حاشیه کاسپین، زمینه افزایش مبادلات تجاری را فراهم می‌کند.

وی افزود: در کنار توسعه همکاری‌های بندری و دریایی، موضوع تدوین و تثبیت رژیم حقوقی دریای کاسپین نیز باید با جدیت و با رعایت کامل منافع ملی کشور پیگیری شود تا بهره‌برداری اقتصادی از این پهنه آبی در چارچوبی پایدار و حقوقی صورت گیرد.

حاجی‌دلیگانی تأکید کرد: اگر بتوانیم مسیرهای تجاری ایران را از جنوب تا شمال و از طریق کشورهای منطقه به بازارهای روسیه و آسیای میانه متصل کنیم، ظرفیت مهمی برای خنثی‌سازی فشارهای خارجی ایجاد خواهد شد. در چنین شرایطی، محدود کردن یک مسیر توسط قدرت‌های فرامنطقه‌ای نمی‌تواند کل تجارت کشور را تحت تأثیر قرار دهد و اقتصاد ایران از انعطاف‌پذیری بیشتری برخوردار می‌شود.

رفع موانع داخلی؛ مکمل مقابله با تحریم

این نماینده مجلس با بیان اینکه همه چالش‌های تجارت خارجی ناشی از تحریم نیست، گفت: در بسیاری از موارد، بروکراسی اداری، ضعف هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، مشکلات گمرکی، نارسایی‌های نظام بانکی و کاستی‌های حوزه حمل‌ونقل، به مانعی جدی برای فعالیت بخش خصوصی تبدیل شده است.

وی خاطرنشان کرد: دستگاه‌های مسئول باید این موانع داخلی را به‌صورت دقیق شناسایی و برای رفع آنها برنامه‌ریزی عملیاتی انجام دهند تا فعالان اقتصادی بتوانند با هزینه کمتر و سرعت بیشتر، از فرصت‌های جدید تجاری به‌ویژه در مسیر کاسپین و کریدور شمال-جنوب بهره‌مند شوند.

حاجی‌دلیگانی در پایان تأکید کرد: ترکیبِ دیپلماسی فعال اقتصادی، تنوع‌بخشی به مسیرهای مالی و ترانزیتی و رفع موانع داخلی، سه ضلع اصلی برای افزایش تاب‌آوری تجارت خارجی کشور است و دریای کاسپین می‌تواند نقطه اتصال این سه ضلع در همکاری با روسیه و کشورهای حوزه اوراسیا باشد.