بازار انرژی اروپا روز چهارشنبه ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ شاهد جهشی کمسابقه بود؛ بهای گاز طبیعی در این قاره به بالاترین سطح خود از ابتدای سال ۲۰۲۳ رسید و نگرانیها درباره تأمین مطمئن انرژی در ماههای سرد سال را دوچندان کرد.
بر اساس گزارشها، تشدید درگیریها در خاورمیانه و بروز اختلال جدی در عرضه جهانی گاز طبیعی مایع (الانجی) دو عامل اصلی این رشد قیمت بودهاند؛ عواملی که معاملهگران و سیاستگذاران اروپایی را نسبت به پایداری عرضه در زمستان پیش رو نگران کرده است.
رشد ۳.۸ درصدی شاخص TTF در یک روز
شاخص اصلی قیمت گاز در اروپا، قرارداد ماه آینده هلند موسوم به TTF، که معیار قیمتگذاری گاز در سراسر قاره محسوب میشود، در معاملات امروز با رشدی حدود ۳.۸ درصدی به ۷۸.۷۲ یورو به ازای هر مگاواتساعت رسید. این رقم بالاترین سطح ثبتشده برای این شاخص از اوایل سال ۲۰۲۳ تاکنون به شمار میرود.
نگاهی به روند یکماهه بازار نیز عمق این جهش را بیشتر نشان میدهد؛ قیمت گاز در اروپا طی یک ماه گذشته بیش از ۴۰ درصد افزایش یافته که از نظر سرعت رشد، یکی از شدیدترین جهشهای قیمتی دو سال اخیر محسوب میشود. کارشناسان بازار انرژی معتقدند این روند صعودی در صورت ادامه اختلالات عرضه، میتواند فشار مضاعفی بر هزینه انرژی خانوارها و صنایع اروپایی وارد کند.
اختلال در عرضه الانجی؛ پای قطر در میان است
مهمترین محرک افزایش قیمتها، نگرانی از اختلال طولانیمدت در عرضه گاز طبیعی مایع عنوان شده است. قطر که پس از آمریکا دومین صادرکننده بزرگ الانجی در جهان به شمار میرود، به تازگی با کاهش ظرفیت صادرات مواجه شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، حملات صورتگرفته به تأسیسات عظیم راسلفان در قطر، ظرفیت تولید و صادرات این کشور را تحت تأثیر قرار داده است. در پی این حادثه، شرکت «قطر انرژی» اعلام کرده ارسال برخی از محمولههای الانجی را تا اوایل ماه نوامبر به تعویق انداخته است. این تصمیم به معنای کاهش عرضه محمولههای تکمحمولهای (اسپات) در بازار جهانی و بهویژه برای خریداران اروپایی است.
قطر نقش کلیدی در تأمین گاز اروپا پس از کاهش وابستگی این قاره به گاز روسیه در دو سال گذشته ایفا کرده و هرگونه اختلال در صادرات این کشور بهسرعت در قیمتهای TTF منعکس میشود. فعالان بازار میگویند تأخیر در تحویل محمولههای قطری، رقابت برای جذب محمولههای موجود را تشدید کرده و قیمتها را به سطوح کنونی رسانده است.
ذخایر ۶۷ درصدی؛ پایینتر از میانگین فصلی
در کنار بحران عرضه، وضعیت ذخایر گاز اروپا نیز مزید بر علت شده است. بر اساس آخرین دادهها، سطح پر بودن مخازن ذخیرهسازی گاز در اتحادیه اروپا در حال حاضر حدود ۶۷ درصد است؛ رقمی که بهطور محسوسی پایینتر از میانگین معمول این مقطع از سال محسوب میشود.
بهطور سنتی، کشورهای اروپایی تلاش میکنند پیش از آغاز فصل سرما، ذخایر خود را به حدود ۹۰ درصد یا بالاتر برسانند تا در برابر شوکهای احتمالی عرضه یا سرمای شدید هوا آسیبپذیر نباشند. فاصله کنونی تا سطح مطلوب، بهویژه با توجه به رشد اخیر قیمتها که پر کردن ذخایر را پرهزینهتر میکند، نگرانی دولتها را افزایش داده است.
کارشناسان هشدار میدهند که اگر روند فعلی ادامه یابد، پر کردن کامل مخازن تا ابتدای زمستان هم به لحاظ فنی و هم به لحاظ مالی دشوار خواهد شد و همین موضوع میتواند اروپا را در برابر هرگونه سرمای زودرس یا اختلال جدید عرضه بسیار آسیبپذیر کند.
زمستانی پرچالش در انتظار اروپا؟
ترکیب افزایش تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه، اختلال در یکی از بزرگترین قطبهای صادرات الانجی جهان و سطح پایین ذخایر، چشمانداز بازار گاز اروپا را تیرهتر از ماههای گذشته کرده است. در حالی که دولتهای اروپایی در دو سال اخیر با تنوعبخشی به منابع وارداتی و سرمایهگذاری در پایانههای واردات الانجی تلاش کردهاند وابستگی خود را کاهش دهند، وابستگی به بازار جهانی الانجی همچنان پاشنه آشیل امنیت انرژی قاره باقی مانده است.
تحلیلگران پیشبینی میکنند در صورت عدم رفع سریع اختلال در تأسیسات راسلفان و تداوم نااطمینانیهای سیاسی در خاورمیانه، قیمت گاز در هفتههای آینده نیز تحت فشار صعودی باقی بماند. این در حالی است که افزایش بهای گاز بهطور مستقیم بر قیمت برق، هزینه تولید صنایع انرژیبر و در نهایت تورم در اقتصادهای اروپایی اثرگذار خواهد بود.
اکنون نگاهها به تصمیم قطر انرژی برای ازسرگیری کامل صادرات و همچنین به سرعت پر شدن ذخایر اروپا دوخته شده است؛ دو متغیری که میتواند تعیین کند آیا اروپا زمستانی آرام را پشت سر خواهد گذاشت یا بار دیگر با بحران انرژی مشابه زمستان ۲۰۲۲-۲۰۲۳ مواجه خواهد شد.
نظرات (0)