اداره کل دفاع مدنی عربستان روز چهارشنبه از صدور هشدار خطر برای دو منطقه راهبردی در جنوب‌غرب این کشور خبر داد؛ هشداری که به گفته این نهاد، به دلیل احتمال حملات تلافی‌جویانه انصارالله یمن صادر شده است. بر این اساس، شهر «ابها» و استان «خمیس‌مشیط» در وضعیت هشدار قرار گرفته‌اند.

این دو منطقه در سال‌های گذشته نیز بارها در تیررس حملات پهپادی و موشکی نیروهای یمنی قرار داشته‌اند و به دلیل میزبانی از تأسیسات نفتی و پایگاه‌های هوایی، از حساسیت امنیتی بالایی برخوردار هستند.

از ادعای حملات عربستان تا هشدار در ابها و خمیس‌مشیط

ماجرای هشدار اخیر، تنها دو روز پس از آن مطرح شد که انصارالله اعلام کرد عربستان حملات متعددی را علیه خاک یمن انجام داده است. به گفته سخنگوی انصارالله، این حملات با استفاده از جنگنده‌ها و موشک‌های کروز صورت گرفته و استان‌های «الجوف»، «البیضاء»، «مارب» و «تعز» را هدف قرار داده است.

مقام‌های دفاع مدنی عربستان مدعی شده‌اند که هشدار صادرشده جنبه پیشگیرانه دارد و با هدف آمادگی ساکنان و کاهش تلفات احتمالی در صورت وقوع حمله پهپادی یا موشکی اتخاذ شده است. با این حال، منابع یمنی تأکید می‌کنند که هرگونه عملیات از سوی صنعا، پاسخی به حملات هوایی اخیر ریاض بوده است.

عملیات «گسترده و بی‌سابقه» نیروهای مسلح یمن

نیروهای مسلح یمن روز سه‌شنبه با انتشار بیانیه‌ای رسمی، از اجرای عملیاتی گسترده در عمق خاک عربستان خبر دادند. در این بیانیه آمده است که این عملیات با مشارکت ده‌ها فروند موشک بالستیک و پهپاد تهاجمی انجام شده و مجموعه‌ای از اهداف نظامی و نفتی را شامل شده است.

بر اساس اعلام صنعا، تأسیسات شرکت آرامکو در مناطق «ابها»، «نجران» و «جیزان» و همچنین پایگاه هوایی خمیس‌مشیط از جمله اهداف اصلی این عملیات بوده‌اند. انصارالله مدعی است حملات با دقت بالا انجام شده و خسارات سنگینی به تأسیسات نفتی و زیرساخت‌های نظامی عربستان وارد کرده است، هرچند مقام‌های سعودی تاکنون جزئیاتی درباره میزان خسارات احتمالی منتشر نکرده‌اند.

بمباران متقابل در استان مارب

هم‌زمان با این تحولات، گزارش‌ها از ادامه حملات هوایی عربستان به خاک یمن حکایت دارد. منابع محلی اعلام کردند جنگنده‌های سعودی طی چهار نوبت، شهر «الجوبه» در استان مارب را بمباران کرده‌اند؛ منطقه‌ای که در ماه‌های اخیر یکی از کانون‌های اصلی درگیری میان نیروهای انصارالله و ائتلاف تحت رهبری عربستان بوده است.

مارب به دلیل موقعیت جغرافیایی و وجود منابع انرژی، همواره از اهمیت راهبردی برخوردار بوده و هرگونه تشدید درگیری در آن می‌تواند بر معادلات میدانی و انسانی جنگ یمن تأثیر مستقیم بگذارد.

جدی‌ترین تنش پس از آتش‌بس ۲۰۲۲

ناظران تحولات یمن معتقدند درگیری‌های روزهای اخیر، جدی‌ترین تنش نظامی از زمان برقراری آتش‌بس با میانجیگری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ به شمار می‌رود؛ توافقی که پس از هشت سال جنگ تمام‌عیار، تا حدی از شدت درگیری‌ها کاست اما هرگز به صلحی پایدار منتهی نشد.

آتش‌بس ۲۰۲۲ اگرچه حملات گسترده هوایی و پیشروی‌های زمینی را متوقف کرد، اما به دلیل عدم دستیابی به راه‌حل سیاسی جامع، همواره شکننده ارزیابی می‌شد و هر از گاهی با نقض‌های پراکنده و حملات محدود همراه بود. هشدار اخیر در جنوب‌غرب عربستان و عملیات موشکی و پهپادی متقابل، نگرانی‌ها درباره فروپاشی کامل این آتش‌بس شکننده را افزایش داده است.

اهمیت راهبردی باب‌المندب در سایه تنش تنگه هرمز

تشدید درگیری‌ها میان ریاض و صنعا در شرایطی رخ می‌دهد که اهمیت ژئوپلیتیک تنگه باب‌المندب در جنوب دریای سرخ به طور قابل توجهی افزایش یافته است. این گذرگاه حیاتی که یمن بر کرانه شرقی آن قرار دارد، یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارت جهانی انرژی و کالا محسوب می‌شود.

تحلیلگران می‌گویند در بحبوحه گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال بروز اختلال یا بسته شدن تنگه هرمز، هرگونه ناامنی در باب‌المندب می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای امنیت انرژی جهان و خطوط کشتیرانی بین‌المللی داشته باشد. از همین رو، تحولات اخیر در مرز عربستان و یمن نه تنها یک تنش دوجانبه، بلکه موضوعی با ابعاد منطقه‌ای و بین‌المللی تلقی می‌شود.

در حال حاضر، وضعیت در مناطق هشدارگرفته‌شده آرام اما تحت نظارت شدید گزارش شده و نهادهای امدادی عربستان از شهروندان خواسته‌اند دستورالعمل‌های ایمنی را رعایت کنند. در مقابل، نیروهای مسلح یمن هشدار داده‌اند که در صورت تداوم حملات هوایی عربستان، دامنه عملیات تلافی‌جویانه خود را گسترش خواهند داد.