بازار جهانی انرژی بامداد چهارشنبه شاهد یک نقطه عطف مهم بود؛ بهای نفت خام پس از هفتهها روند صعودی، سرانجام از مرز روانی ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. این اتفاق برای نخستین بار از اوایل مردادماه رخ میدهد و نشانهای از بازگشت فشار به بازار نفت و فرآوردههای انرژی در آستانه فصل سرما تلقی میشود.
عبور نفت از مرز روانی ۱۰۰ دلار
بر اساس گزارشهای منتشرشده از بازارهای جهانی، قیمت نفت در معاملات بامداد چهارشنبه توانست سطح ۱۰۰ دلار را پشت سر بگذارد؛ در حالی که تنها ساعاتی پیشتر در معاملات صبحگاهی، بهای هر بشکه نفت حدود ۹۹.۴۹ دلار گزارش شده بود. این جهش کوتاهمدت اما معنادار، حکایت از تداوم روند افزایشی قیمتها دارد که در روزهای اخیر شتاب گرفته است.
کارشناسان انرژی معتقدند ترکیب عوامل عرضه و تقاضا، انتظارات تورمی و نااطمینانیهای ژئوپلیتیک، مهمترین محرکهای رشد اخیر قیمت نفت بودهاند. عبور از مرز ۱۰۰ دلار از نظر روانی برای بازار اهمیت بالایی دارد، زیرا معمولاً انتظارات برای افزایش بیشتر قیمتها را تقویت کرده و بر هزینههای حملونقل، تولید و در نهایت تورم مصرفکننده اثر مستقیم میگذارد.
جهش همزمان گاز در اروپا؛ بالاترین سطح از ابتدای ۲۰۲۳
افزایش قیمت تنها محدود به نفت نبود. بازار گاز طبیعی نیز امروز جهشی قابل توجه را تجربه کرد. بر اساس دادههای معاملاتی، قرارداد شاخص گاز هلند (TTF) که بهعنوان معیار اصلی قیمت گاز در اروپا شناخته میشود، با رشدی نزدیک به ۴ درصد به ۷۸.۷۳ یورو به ازای هر مگاواتساعت رسید. این رقم بالاترین سطح ثبتشده از ژانویه ۲۰۲۳ تاکنون محسوب میشود.
در بازار انگلیس نیز شرایط مشابهی حاکم بود. قیمت قرارداد گاز این کشور با افزایش ۷.۷۷ پنس به ۱۹۶.۵۷ پنس به ازای هر ترم رسید که بالاترین سطح از دسامبر ۲۰۲۲ به شمار میرود. رشد همزمان قیمت نفت و گاز، نگرانیها درباره هزینه انرژی خانوارها و صنایع اروپایی را در آستانه فصل زمستان تشدید کرده است، بهویژه آنکه ذخایر و مسیرهای تأمین گاز همچنان تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیک و محدودیتهای عرضه قرار دارد.
هشدار رئیس بانک مرکزی انگلیس درباره تورم و نرخ بهره
در واکنش به این تحولات، اندرو بیلی، رئیس بانک مرکزی انگلیس روز گذشته در گفتوگو با نمایندگان پارلمان این کشور نسبت به پیامدهای تورمی جهش قیمت انرژی هشدار داد. او تأکید کرد که افزایش اخیر بهای نفت میتواند بهطور مستقیم بر نرخ تورم و به تبع آن بر سیاستهای پولی و نرخ بهره اثر بگذارد.
بیلی گفت: «متأسفانه خطرات، بیشتر در جهت افزایش [تورم] هستند و این خطرات واقعاً از قیمت انرژی ناشی میشوند.» این اظهارات نشان میدهد بانک مرکزی انگلیس مانند سایر بانکهای مرکزی بزرگ، نگران بازگشت فشارهای قیمتی از ناحیه انرژی است؛ فشاری که میتواند روند کاهشی تورم در ماههای اخیر را متوقف یا معکوس کند و سیاستگذاران را به حفظ یا حتی افزایش نرخ بهره وادار سازد.
تحلیلگران اقتصادی نیز هشدار میدهند که اگر قیمت نفت در سطوح بالای ۱۰۰ دلار تثبیت شود، اثر آن بهسرعت در شاخصهای کلیدی مانند تورم حملونقل، مواد غذایی و کالاهای صنعتی منعکس خواهد شد و چشمانداز رشد اقتصادی را تیرهتر میکند.
سایه تنش در تنگه هرمز بر بازار نفت
افزایش پیوسته قیمت نفت در شرایطی رخ میدهد که تنشهای منطقهای نیز بر نگرانیهای عرضه افزوده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران روز گذشته اعلام کرد یک زیردریایی بدون سرنشین آمریکایی را در ورودی تنگه هرمز توقیف کرده است؛ آبراهی راهبردی که بخش قابل توجهی از نفت صادراتی جهان از آن عبور میکند.
هرگونه نااطمینانی در تنگه هرمز بهطور سنتی واکنش فوری بازار نفت را به دنبال دارد، زیرا اختلال حتی کوتاهمدت در عبور نفتکشها میتواند عرضه جهانی را با چالش مواجه کند. به همین دلیل، معاملهگران تحولات امنیتی خلیج فارس را با حساسیت بالایی دنبال میکنند و خبر توقیف این زیردریایی نیز بهعنوان یکی از عوامل تشدید انتظارات افزایشی قیمتها ارزیابی میشود.
با توجه به همزمانی جهش قیمت نفت و گاز، هشدار نهادهای پولی درباره تورم و تداوم ریسکهای ژئوپلیتیک، به نظر میرسد بازار انرژی وارد مرحلهای حساس و پرنوسان شده است؛ مرحلهای که میتواند در هفتههای آینده تعیینکننده مسیر قیمتها، تصمیمات بانکهای مرکزی و هزینههای انرژی برای مصرفکنندگان در سراسر جهان باشد.
نظرات (0)