نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران در وین، قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به شدت مورد انتقاد قرار داد و آن را سندی سیاسی، مخدوش و فاقد وجاهت فنی و حقوقی دانست. این موضعگیری پیش از رأیگیری درباره پیشنویس پیشنهادی آمریکا و سه کشور اروپایی مطرح شد؛ پیشنویسی که در نهایت با اکثریت آرا به تصویب رسید.
رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم ایران نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، روز چهارشنبه در نشست شورای حکام و پیش از تصویب این قطعنامه، گفت: «این یک ابزار سیاسی است، نه یک سند فنی. این متن، معیارهای حقوقی را تحریف میکند و ابزاری برای اعمال فشار سیاسی است.»
انتقاد از ایرادهای حقوقی و استناد نادرست به اساسنامه
نجفی با تأکید بر اینکه پیشنویس از نظر حقوقی دچار اشکالات اساسی است، اظهار داشت که متن به دروغ ادعا میکند ایران به موافقتنامه پادمان جامع خود پایبند نیست. وی توضیح داد که احراز «عدم پایبندی» بر اساس ماده ۱۲ بند «ج» اساسنامه آژانس، نیازمند ارائه شواهد معتبر و قابل راستیآزمایی از نقض تعهدات پادمانی است.
به گفته نماینده ایران، گزارش مدیرکل آژانس که مبنای تنظیم این قطعنامه قرار گرفته، هرگز اعلام نکرده است که آژانس انحراف مواد هستهای در ایران را راستیآزمایی کرده باشد. از این رو، درخواست برای رفع «نقض ادعایی» که خود آژانس قادر به اثبات آن نیست، با استاندارد اثباتی مورد نیاز در ماده ۱۲ بند «ج» سازگار نیست.
وی افزود: «ادعاهای مطرحشده در پیشنویس قطعنامه فاقد مبانی محکم حقوقی و واقعی هستند و بر شواهد عینی تکیه ندارند. مأموریت آژانس تنها فنی است و هرگز نباید به ابزاری برای پیشبرد دستورکارهای ملی تبدیل شود.»
نادیده گرفتن سوابق آژانس و تجاوزهای اخیر
سفیر کشورمان در بخش دیگری از سخنان خود، از رویکرد گزینشی بانیان قطعنامه در استفاده از سوابق آژانس انتقاد کرد. به گفته او، تنظیمکنندگان متن، ارزیابی نهایی آژانس در سال ۲۰۱۵ و بسته شدن پرونده موضوعات گذشته و حال موسوم به PMD در شورای حکام را نادیده گرفتهاند.
نجفی همچنین تأکید کرد که سند پیشنهادی چنان تنظیم شده است که گویی تجاوزهای آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تأسیسات و حاکمیت ایران هرگز رخ نداده است. این در حالی است که به گفته وی، این اقدامات فضای همکاری عادی میان ایران و آژانس را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
او با اشاره به حجم بازرسیهای انجامشده در ایران گفت: «با وجود بازرسیهای گسترده آژانس در کشورمان، این نهاد هرگز انحراف حتی یک گرم از مواد هستهای را در ایران گزارش نکرده است.» این نکته از نظر ایران نشان میدهد که فعالیتهای هستهای کشور همواره صلحآمیز و تحت نظارت بوده است.
پاداش به متجاوز، مجازات قربانی
نماینده دائم ایران، بانیان قطعنامه را به ریاکاری متهم کرد و گفت کشوری که خود عامل فشار و تجاوز است، اکنون در پوشش دیپلماسی تلاش میکند فشار حداکثری را تداوم بخشد. وی تصریح کرد: «این سند به تجاوز پاداش میدهد و قربانی را مجازات میکند. این پادمان نیست، ریاکاری است.»
نجفی ادعای حامیان قطعنامه مبنی بر حمایت از راهحل دیپلماتیک را نیز رد کرد و آن را «اجبار در پوشش دیپلماسی» خواند. به گفته او، دیپلماسی واقعی مستلزم احترام متقابل است و با اجبار، فشار و تهدید به نتیجه نمیرسد.
وی خطاب به کشورهای پیشنهاددهنده گفت: «نمیتوانید با تهدید ما به یک قطعنامه خصمانه، خواستار تعامل جدی باشید. این رویکرد تهاجمی، اعتماد را از بین میبرد و به دیپلماسی منجر نمیشود.»
هشدار درباره تضعیف اعتبار آژانس
سفیر ایران هشدار داد که تصویب چنین سند ناعادلانه و مخدوشی، نه به تقویت نظام عدم اشاعه کمک میکند و نه به استحکام نظام پادمانها میانجامد، بلکه در مقابل، اعتماد، همکاری، دیپلماسی و استقلال و اعتبار آژانس را تخریب خواهد کرد.
به گفته نجفی، سیاسی شدن پرونده ایران و استفاده ابزاری از شورای حکام، میتواند جایگاه فنی و بیطرف آژانس را در بلندمدت تضعیف کرده و الگویی خطرناک برای برخوردهای دوگانه در موضوعات مشابه ایجاد کند.
موضع ایران درباره تعهدات پادمانی
نماینده کشورمان در ادامه تأکید کرد که ایران تعهدات پادمانی خود را نه متوقف کرده و نه به حالت تعلیق درآورده است. وی توضیح داد: «ما تنها در شرایط بیسابقه کنونی که این اقدامات تجاوزکارانه ایجاد کردهاند، قادر به اجرای کامل آنها نیستیم.»
نجفی افزود ایران همکاری با آژانس را تا جایی که شرایط اجازه دهد ادامه خواهد داد، اما در عین حال حاضر نیست ایمنی مردم، امنیت تأسیسات هستهای و سلامت بازرسان آژانس را به خطر بیندازد. به گفته او، هرگونه همکاری باید با در نظر گرفتن ملاحظات ایمنی و امنیتی و در چارچوب شرایط میدانی انجام شود.
نتیجه رأیگیری در شورای حکام
قطعنامه پیشنهادی آمریکا و سه کشور اروپایی شامل انگلیس، فرانسه و آلمان، روز چهارشنبه در شورای حکام به رأی گذاشته شد. این قطعنامه با ۲۳ رأی موافق، ۳ رأی مخالف و ۸ رأی ممتنع به تصویب رسید و یک کشور عضو نیز فاقد حق رأی بود.
تصویب این قطعنامه در حالی صورت گرفت که ایران بارها تأکید کرده است برنامه هستهای آن صلحآمیز است و همکاریهای گستردهای با آژانس داشته است. تهران میگوید برخورد سیاسی و گزینشی با پرونده هستهای ایران، مسیر تفاهم و بازگشت به دیپلماسی پایدار را دشوارتر میکند.
نظرات (0)