یسرائیل کاتس، وزیر جنگ رژیم صهیونیستی، روز چهارشنبه در جریان بازدید میدانی از نیروهای ارتش این رژیم در جنوب سوریه اعلام کرد که تل‌آویو قصدی برای عقب‌نشینی از مناطق اشغالی جدید ندارد. او که به همراه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، از مواضع نظامی در ارتفاعات جنوب سوریه بازدید می‌کرد، گفت: «ما اینجا در کوه حرمون و در منطقه امنیتی هستیم و از اینجا عقب‌نشینی نمی‌کنیم.»

تأکید بر ماندن در کوه حرمون و منطقه امنیتی

کاتس در اظهارات خود، حضور نظامی اسرائیل در جنوب سوریه را دائمی توصیف کرد و مدعی شد این حضور برای تأمین به‌اصطلاح امنیت مناطق شمالی سرزمین‌های اشغالی ضروری است. به گفته او، نیروهای اسرائیلی پس از تحولات اخیر سوریه، کنترل بخش‌های مهمی از جنوب این کشور را در دست گرفته‌اند و در نقاط راهبردی از جمله قله استراتژیک کوه حرمون (جبل‌الشیخ) مستقر شده‌اند.

کوه حرمون به دلیل ارتفاع و تسلط دیدبانی گسترده بر دمشق، جنوب لبنان و شمال سرزمین‌های اشغالی، یکی از مهم‌ترین نقاط راهبردی در منطقه به شمار می‌رود و رژیم صهیونیستی از زمان سقوط حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، تلاش کرده است حضور خود را در این منطقه تثبیت کند.

پیام تهدیدآمیز به حاکم جدید دمشق

وزیر جنگ اسرائیل در ادامه سخنانش، خطاب به ابومحمد جولانی، حاکم جدید دمشق، گفت که نیروهای اسرائیلی اکنون در فاصله تنها ۳۵ کیلومتری کاخ او در دمشق مستقر هستند. این اظهارات به‌عنوان پیامی تهدیدآمیز و تلاشی برای نمایش قدرت و بازدارندگی در برابر دولت جدید سوریه تلقی شده است.

ناظران معتقدند تل‌آویو با طرح چنین ادعاهایی می‌کوشد ضمن اعمال فشار سیاسی بر دمشق، هرگونه تحرک برای بازپس‌گیری مناطق اشغالی یا نزدیک شدن گروه‌های مقاومت به مرزهای جولان اشغالی را پیشاپیش خنثی کند.

سابقه اشغال منطقه حائل پس از سقوط اسد

نیروهای اسرائیلی از زمان سقوط حکومت اسد در دسامبر ۲۰۲۴، وارد بخش‌های وسیعی از جنوب سوریه شده و در منطقه‌ای که خود آن را «منطقه امنیتی» می‌نامند، مستقر شده‌اند. این منطقه پیش‌تر بخشی از منطقه حائل تحت نظارت سازمان ملل بود که بر اساس توافقنامه جداسازی نیروها در سال ۱۹۷۴، نیروهای اسرائیلی و سوری را در نزدیکی بلندی‌های جولان اشغالی از یکدیگر جدا می‌کرد.

رژیم صهیونیستی بلافاصله پس از سقوط دولت مرکزی در دمشق، با نقض توافق ۱۹۷۴، وارد منطقه حائل شد و ضمن تصرف پاسگاه‌های سابق ارتش سوریه، اقدام به ایجاد مواضع و استحکامات جدید کرد. این اقدام از همان ابتدا با انتقادهای بین‌المللی و منطقه‌ای مواجه شد، اما تل‌آویو آن را اقدامی «دفاعی و موقت» توصیف کرده بود؛ ادعایی که اکنون با اظهارات صریح کاتس مبنی بر عدم عقب‌نشینی، رنگ باخته است.

این نخستین بازدید کاتس از جنوب سوریه نیست. او پیش از این نیز دست‌کم دو بار از نیروهای مستقر در سوریه بازدید کرده بود؛ نخست در دسامبر ۲۰۲۴، تنها چند روز پس از اشغال منطقه حائل، و بار دیگر در نوامبر ۲۰۲۵. همچنین تنها دو هفته پیش نیز او بازدید دیگری از مواضع ارتش اسرائیل در جنوب سوریه داشت که با واکنش تند مقامات سوری روبه‌رو شد.

واکنش دمشق: نقض آشکار حاکمیت ملی

دولت جدید سوریه پیش‌تر هرگونه حضور نظامی اسرائیل در خاک این کشور را «نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی» خوانده و خواستار خروج فوری نیروهای اشغالگر شده بود. دمشق تأکید کرده است که منطقه حائل باید تحت نظارت سازمان ملل باقی بماند و هرگونه تغییر در وضعیت آن بدون توافق دولت سوریه، غیرقانونی است.

سوریه همچنین از جامعه جهانی و شورای امنیت خواسته است تا برای توقف تجاوزات و جلوگیری از تثبیت اشغالگری جدید اسرائیل در جنوب این کشور اقدام کنند. با این حال، رژیم صهیونیستی تاکنون به این درخواست‌ها بی‌اعتنایی کرده و بر تداوم حضور نظامی خود اصرار دارد.

تحلیلگران منطقه‌ای می‌گویند ادامه اشغال جنوب سوریه از سوی اسرائیل، نه‌تنها چشم‌انداز ثبات در این کشور جنگ‌زده را تیره‌تر می‌کند، بلکه می‌تواند به تنش‌های جدید میان دمشق و تل‌آویو و همچنین تشدید بی‌ثباتی در کل منطقه منجر شود. حضور در کوه حرمون و نزدیکی به پایتخت سوریه، به اسرائیل امکان اشراف اطلاعاتی و نظامی کم‌سابقه‌ای می‌دهد، اما همزمان خطر درگیری‌های فرسایشی و واکنش گروه‌های مقاومت را نیز افزایش می‌دهد.