آیین اختتامیه مسابقه عکاسی «روایت جنگ رمضان» با حضور جمعی از عکاسان، هنرمندان، داوران و علاقه‌مندان به هنر مستند برگزار شد و با معرفی آثار برگزیده و تقدیر از صاحبان آن به کار خود پایان داد. این رویداد هنری که با محوریت بازنمایی روایت جنگ و پیوند آن با حال و هوای ماه مبارک رمضان شکل گرفته بود، تلاش کرد تا از دریچه دوربین، پیوندی میان حافظه تاریخی، ارزش‌های انسانی و نگاه هنری معاصر برقرار کند.

روایت جنگ با زبان تصویر در ماه رمضان

مسابقه «روایت جنگ رمضان» با ایده ثبت لحظات، چهره‌ها و نشانه‌هایی طراحی شد که جنگ را نه صرفاً به عنوان یک رخداد نظامی، بلکه به عنوان تجربه‌ای انسانی، اجتماعی و فرهنگی روایت می‌کنند. انتخاب ماه رمضان به عنوان بستر مفهومی این مسابقه، تلاشی برای برجسته‌سازی مفاهیمی چون ایثار، همدلی، صبر و مقاومت در شرایط دشوار بوده است؛ مفاهیمی که در فرهنگ ایرانی-اسلامی و به‌ویژه در ماه مهمانی خدا جایگاه ویژه‌ای دارند.

بر اساس اعلام برگزارکنندگان، فراخوان این مسابقه طی هفته‌های گذشته منتشر شده و عکاسان حرفه‌ای و آماتور از سراسر کشور آثار خود را در قالب تک‌عکس و مجموعه عکس به دبیرخانه ارسال کردند. محورهای مسابقه شامل بازتاب زندگی روزمره در سایه جنگ، پرتره رزمندگان و خانواده‌ها، آئین‌های مذهبی و همبستگی اجتماعی در زمان جنگ، ویرانی‌ها و بازسازی‌ها، و همچنین نقش زنان، کودکان و امدادگران در پشتیبانی از جبهه‌ها بوده است.

برگزاری آیین اختتامیه و تقدیر از برگزیدگان

در مراسم اختتامیه که به عنوان بخش پایانی این رقابت هنری برگزار شد، هیئت داوران پس از بررسی آثار رسیده، نفرات و آثار برگزیده را معرفی کرد. در این آیین، ضمن نمایش گزیده‌ای از عکس‌های راه‌یافته به مرحله نهایی، از عکاسانی که توانسته بودند با نگاه خلاقانه و روایتی اثرگذار، پیوند میان جنگ و معنویت رمضان را به تصویر بکشند، با اهدای لوح تقدیر و جوایز قدردانی شد.

برگزارکنندگان در سخنانی با اشاره به استقبال صورت‌گرفته از مسابقه، تاکید کردند که هدف اصلی این رویداد، صرفاً رقابت نبوده بلکه ایجاد فرصتی برای گفت‌وگو میان نسل‌ها از طریق عکس بوده است. به گفته آنان، عکس به عنوان سندی بصری، قدرت ماندگاری بالایی دارد و می‌تواند بخش مهمی از حافظه جمعی جامعه را حفظ و به نسل‌های آینده منتقل کند.

نقش عکاسی در مستندسازی و انتقال حافظه تاریخی

کارشناسان هنری حاضر در مراسم نیز بر اهمیت عکاسی مستند در ثبت تاریخ شفاهی و بصری جنگ تاکید کردند. به باور آنان، در روزگاری که حجم تولید تصویر به شدت افزایش یافته، عکاسی متعهد و روایت‌محور می‌تواند تمایز خود را با تمرکز بر عمق انسانی سوژه‌ها حفظ کند. مسابقه «روایت جنگ رمضان» نیز نمونه‌ای از همین رویکرد است که تلاش می‌کند از کلیشه‌های تصویری فاصله گرفته و روایت‌های کمتر دیده‌شده را برجسته سازد.

در این چارچوب، بسیاری از آثار ارائه‌شده به جای تمرکز بر صحنه‌های مستقیم نبرد، به سراغ حاشیه‌های کمتر روایت‌شده رفته‌اند؛ از سفره‌های افطار در سنگرها و مساجد آسیب‌دیده تا نامه‌نگاری رزمندگان با خانواده‌ها، از همدلی مردم در پشت جبهه تا ثبت لحظات دعا و نیایش در میانه روزهای سخت جنگ. این نگاه، تصویر جنگ را از یک رویداد صرفاً تلخ و خشن فراتر برده و ابعاد عاطفی و معنوی آن را پررنگ کرده است.

استقبال هنرمندان و نمایش آثار منتخب

یکی از بخش‌های مورد توجه آیین اختتامیه، برپایی نمایشگاه منتخبی از آثار راه‌یافته به مسابقه بود که مورد استقبال بازدیدکنندگان قرار گرفت. این نمایشگاه فرصتی فراهم کرد تا مخاطبان از نزدیک با روایت‌های تصویری ارائه‌شده ارتباط برقرار کنند و با نگاه‌های متنوع عکاسان به موضوع جنگ آشنا شوند. به گفته برگزارکنندگان، برنامه‌ریزی برای انتشار کتابچه یا نمایش مجازی آثار برگزیده نیز در دستور کار قرار دارد تا دامنه دیده‌شدن این روایت‌های تصویری گسترش یابد.

مسابقه عکاسی «روایت جنگ رمضان» در نهایت به عنوان تجربه‌ای فرهنگی-هنری، نشان داد که هنر عکاسی همچنان می‌تواند بستری موثر برای بازخوانی تاریخ، تقویت همبستگی اجتماعی و ترویج فرهنگ مقاومت و ایثار باشد. برگزاری چنین رویدادهایی نه تنها به شناسایی استعدادهای جوان در حوزه عکاسی مستند کمک می‌کند، بلکه زمینه‌ساز شکل‌گیری آرشیوی ارزشمند از تصاویر برای پژوهشگران، هنرمندان و علاقه‌مندان به تاریخ معاصر خواهد بود.