هشت کشور عربی و اسلامی با صدور بیانیه‌ای مشترک، از دیگر دولت‌ها خواستند با الگوگیری از اقدام اخیر انگلیس، تحریم‌هایی را علیه شهرک‌های یهودی‌نشین در سرزمین‌های اشغالی فلسطین اعمال کنند.

وزرای خارجه پاکستان، ترکیه، مصر، اندونزی، اردن، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در این بیانیه تاکید کردند که امیدوارند کشورهای بیشتری رویکردی مشابه لندن در قبال شهرک‌های غیرقانونی در کرانه باختری اتخاذ کنند.

جزئیات بیانیه مشترک ۸ کشور

در این بیانیه که به صورت هماهنگ از سوی دستگاه‌های دیپلماسی هشت کشور منتشر شد، آمده است که جامعه جهانی باید «سازمان‌ها و افرادی را که در فعالیت‌های غیرقانونی شهرک‌سازی مشارکت دارند، پاسخگو کند». امضاکنندگان این بیانیه، گسترش شهرک‌سازی را ناقض آشکار حقوق بین‌الملل و مانعی جدی بر سر راه تحقق راه‌حل دو دولتی و صلح پایدار در خاورمیانه توصیف کرده‌اند.

این کشورها با اشاره به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد که شهرک‌سازی اسرائیل در اراضی اشغالی فلسطین از جمله کرانه باختری و بیت‌المقدس شرقی را غیرقانونی می‌دانند، تاکید کردند که ادامه این روند، چشم‌انداز تشکیل دولت مستقل فلسطینی را تضعیف می‌کند و به بی‌ثباتی منطقه دامن می‌زند.

اقدام انگلیس علیه کالاهای شهرک‌ها

دولت انگلیس روز گذشته اعلام کرد واردات کالاهای تولیدشده در شهرک‌های غیرقانونی واقع در کرانه باختری اشغالی را ممنوع می‌کند. به گفته مقامات لندن، این تصمیم بخشی از بسته گسترده‌تری از تدابیر علیه گسترش شهرک‌های یهودی‌نشین است که شامل محدودیت‌های تجاری و اقدامات نظارتی دیگر نیز می‌شود.

این اقدام لندن که با هدف اعمال فشار بر سیاست شهرک‌سازی تل‌آویو صورت گرفته، به عنوان یک گام عملی و نمادین از سوی یکی از اعضای مهم گروه هفت، بازتاب گسترده‌ای در محافل دیپلماتیک داشته است.

همراهی فرانسه، کانادا و ۹ کشور دیگر

در همین راستا، فرانسه و کانادا نیز اعلام کرده‌اند که در حال بررسی و اجرای ممنوعیت مشابهی برای واردات محصولات تولیدشده در شهرک‌های یهودی‌نشین سرزمین‌های اشغالی هستند. این دو کشور تاکید کرده‌اند که محصولات این شهرک‌ها نباید از امتیازات تجاری یا برچسب «ساخت اسرائیل» در بازارهای بین‌المللی بهره‌مند شوند.

علاوه بر این، ۹ کشور دیگر از جمله دانمارک و پرتغال نیز به طور علنی حمایت خود را از اقدام انگلیس اعلام کرده‌اند. این حمایت جمعی نشان می‌دهد که اجماع بین‌المللی علیه مشروعیت‌بخشی اقتصادی به شهرک‌سازی در حال تقویت است، هرچند هنوز بسیاری از کشورها به اقدامات عملی مشابه دست نزده‌اند.

چرا تحریم شهرک‌ها اهمیت دارد؟

شهرک‌های اسرائیل در کرانه باختری اشغالی از نظر حقوق بین‌الملل و بر اساس کنوانسیون چهارم ژنو، غیرقانونی تلقی می‌شوند. با این حال، تل‌آویو طی دهه‌های گذشته با وجود انتقادهای مکرر سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری، روند ساخت‌وساز و توسعه این شهرک‌ها را با شتاب ادامه داده است.

کارشناسان معتقدند تحریم کالاهای این شهرک‌ها، هرچند از نظر حجم مبادلات تجاری محدود به نظر می‌رسد، اما از نظر سیاسی و حقوقی پیامی روشن به اسرائیل ارسال می‌کند مبنی بر اینکه جامعه جهانی تفکیکی میان سرزمین‌های اشغالی ۱۹۶۷ و اراضی داخل خط سبز قائل است و هرگونه بهره‌برداری اقتصادی از اشغال را به رسمیت نمی‌شناسد.

درخواست اخیر هشت کشور عربی و اسلامی در همین چارچوب ارزیابی می‌شود؛ درخواستی که می‌تواند در صورت همراهی کشورهای اروپایی و آسیایی بیشتر، فشار اقتصادی و دیپلماتیک بر کابینه اسرائیل برای توقف شهرک‌سازی را افزایش دهد.