تصمیم هماهنگ ۱۲ کشور غربی برای اعمال محدودیتهای تجاری علیه کالاهای تولیدشده در شهرکهای اسرائیلی در کرانه باختری اشغالی، به زعم رسانههای عبری، به یک شکست آشکار برای دیپلماسی تلآویو تبدیل شده است. روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارونوت روز چهارشنبه در گزارشی نوشت این اقدام که با ابتکار انگلیس شکل گرفته، ناکامی قابل توجه کابینه بنیامین نتانیاهو در مهار یک ابتکار بینالمللی هماهنگ را نشان میدهد.
ائتلاف ۱۲ کشوری به رهبری لندن
بر اساس اعلام رسمی روز سهشنبه، کشورهای انگلیس، کانادا، دانمارک، فنلاند، فرانسه، ایسلند، ایرلند، نروژ، لهستان، پرتغال، اسپانیا و سوئد قصد دارند محدودیتهایی را بر تجارت کالاهای تولیدشده در شهرکهای اسرائیلی اعمال کنند. این کشورها در بیانیه مشترک خود تاکید کردهاند که اقدامات اسرائیل در کرانه باختری اشغالی، از جمله تداوم توسعه شهرکها و خشونت روزافزون شهرکنشینان علیه فلسطینیها، امکان تحقق راهحل دو دولتی را به شدت تضعیف میکند.
در همین بیانیه از تلآویو خواسته شده است فورا روند گسترش شهرکسازی را متوقف کند و با خشونت شهرکنشینان به شکل موثر برخورد کند. این درخواست در حالی مطرح میشود که طی ماههای اخیر گزارشهای متعددی از یورش شهرکنشینان افراطی به روستاهای فلسطینی و تخریب اموال فلسطینیها منتشر شده است.
عبور از بنبست اتحادیه اروپا
یدیعوت آحارونوت در تحلیل خود به نکته مهمی اشاره کرده است: اتحادیه اروپا در ماههای گذشته نتوانسته بر سر تحریم واردات از شهرکهای اسرائیلی به اجماع برسد. همین بنبست باعث شده چند کشور اروپایی به صورت مستقل دست به کار شوند و موضوع را از سطح دیپلماسی بروکسل به پارلمانهای ملی منتقل کنند.
در این میان، هلند یک گام جلوتر از دیگران حرکت کرده و پیشتر مقررات محدودکنندهای را تصویب کرده است؛ مقرراتی که هرچند با شکایت قضایی به بهانه «تبعیضآمیز بودن» مواجه شده، اما قرار است از ۲۲ سپتامبر به اجرا گذاشته شود. اسپانیا نیز قوانین مشابهی در اختیار دارد و در کشورهای لوکزامبورگ و سوئد نیز طرحهای همسو در دست بررسی است. بلژیک هم اعلام کرده برنامههایی برای اعمال محدودیتهای مشابه دارد، اما هنوز قانونی در این زمینه به تصویب نرسانده است.
کابوس تلآویو: تحریم خاموش و فراگیر
نکته قابل تامل در گزارش رسانه عبری این است که نگرانی اصلی مقامهای اسرائیلی، حجم تجارت مستقیم شهرکها نیست که به نسبت محدود ارزیابی میشود، بلکه خطر سرایت و گسترش پیامدهای اقتصادی این تصمیم است.
به نوشته یدیعوت آحارونوت، مقامهای سیاسی و نمایندگان بخش تجاری اسرائیل نگرانند واردکنندگان اروپایی برای پرهیز از دردسرهای حقوقی و بروکراسی اداری مربوط به تشخیص مبدا تولید هر کالا، به سادهترین راه متوسل شوند و خرید هرگونه محصول اسرائیلی را به طور کامل متوقف کنند. در چنین سناریویی، یک «تحریم گسترده و خاموش» علیه کل کالاهای اسرائیلی شکل خواهد گرفت، حتی اگر هدف اولیه فقط کالاهای شهرکها بوده باشد.
بر اساس مقررات جدید هلند، واردکنندگانی که کالاهای تولیدشده در شهرکها را وارد کنند، ممکن است با مجازاتهای سنگینی تا شش سال حبس روبهرو شوند. همین شدت مجازات، ریسک حقوقی تجارت با سرزمینهای اشغالی را برای شرکتهای اروپایی به شدت افزایش میدهد و همین امر احتمال عقبنشینی کلی آنها از بازار اسرائیل را تقویت میکند.
خشونت شهرکنشینان و نقش وزرای تندرو
این روزنامه صهیونیستی افزایش فشار اروپا را بیارتباط با تحولات میدانی کرانه باختری نمیداند. به اعتقاد نویسندگان گزارش، انتشار تصاویر یورش شهرکنشینان به مناطق فلسطینینشین و گزارشهای مستند از خشونتهای سازمانیافته، دولتهای اروپایی را برای اتخاذ موضع سختتر تحت فشار افکار عمومی قرار داده است.
در کنار این عامل میدانی، اظهارات جنجالی دو وزیر تندرو کابینه نتانیاهو نیز مزید بر علت شده است؛ ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی و بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی که هر دو از حامیان سرسخت توسعه شهرکسازی هستند، بارها با موضعگیریهای افراطی خود انتقادهای بینالمللی را برانگیختهاند. یدیعوت آحارونوت مینویسد ناتوانی کابینه در مهار این دو وزیر و در مقابله موثر با خشونت شهرکنشینان، به «بومرنگ سیاسی» تبدیل شده؛ به این معنا که افراطگرایی در کرانه باختری، استدلال دولتها و فعالان اروپایی مخالف شهرکسازی را تقویت کرده و مشروعیت بیشتری به آنها بخشیده است.
ابعاد سیاسی داخلی در لندن و تلآویو
یدیعوت آحارونوت در بخش دیگری از تحلیل خود به انگیزههای سیاسی داخلی در پشت تصمیم لندن پرداخته است. به نوشته این روزنامه، دولت حزب کارگر بریتانیا تحت فشار بخشی از پایگاه اجتماعی و حامیان سنتی خود قرار دارد که خواستار موضعگیری قاطعتر در قبال مسئله فلسطین هستند.
با این حال، نکته مهمتر از انگیزه داخلی لندن، توانایی آن در ایجاد یک ائتلاف ۱۲ کشوری برای حمایت از این ابتکار است؛ ائتلافی که به گفته این روزنامه، نشاندهنده انزوای فزاینده دیپلماتیک اسرائیل در میان متحدان غربیاش است.
جالب آنکه این تصمیم در بحبوحه کارزار انتخاباتی در سرزمینهای اشغالی اتخاذ شده است. برخی سیاستمداران اسرائیلی بر این باورند که تشدید فشار بینالمللی علیه شهرکها ممکن است در کوتاهمدت به سود نتانیاهو و متحدان راستگرای او تمام شود و با تحریک احساسات ملیگرایانه، پایگاه رای آنها را تقویت کند. اما یدیعوت آحارونوت در جمعبندی خود تاکید میکند که فارغ از پیامدهای انتخاباتی، اقدام هماهنگ انگلیس و ۱۱ کشور دیگر، «نهتنها یک شکست دیپلماتیک، بلکه ناکامی آشکار اسرائیل در جلوگیری از شکلگیری یک ابتکار بینالمللی منسجم» به شمار میرود.
هشدار فلسطینیها درباره الحاق کرانه باختری
در سوی دیگر، مقامها و گروههای فلسطینی هشدار دادهاند که آنچه امروز در کرانه باختری میگذرد، فراتر از شهرکسازی پراکنده است. به گفته آنها، تلآویو از طریق عملیاتهای نظامی ارتش و همزمان حملات سازمانیافته شهرکنشینان، در حال هموار کردن مسیر برای الحاق رسمی کرانه باختری است؛ اقدامی که در صورت تحقق، هرگونه امکان تشکیل کشور مستقل فلسطینی را عملا از بین خواهد برد.
تحولات اخیر و شکلگیری ائتلاف جدید اروپایی نشان میدهد که پرونده شهرکهای غیرقانونی، پس از سالها، بار دیگر به یکی از محورهای اصلی فشار دیپلماتیک بر اسرائیل تبدیل شده و دولت نتانیاهو برای مدیریت پیامدهای آن با چالشی جدی روبهروست.
نظرات (0)